Günther Burstyn
 | |
 Hauptmann | |
| Data i miejsce urodzenia |
6 lipca 1879 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
15 kwietnia 1945 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
      | |
Günther Burstyn (ur. 6 lipca 1879 w Bad Aussee, zm. 15 kwietnia 1945 w Korneuburgu) – austriacki inżynier, oficer cesarskiej i królewskiej Armii w stopniu kapitana[1].
Życiorys
Pochodził z rodziny żydowskiej ze Lwowa. Syn Abela Chaima i Julii, jego ojciec przeszedł na katolicyzm i przyjął imię Adolf, pracował jako inspektor kolei w Bad Aussee[2]. Uczęszczał do gimnazjum w Wiedniu, a od 1895 roku do szkoły pionierów w Hainburgu. W 1899 roku ukończył szkołę i podjął służbę w wojskach kolejowych armii austro-węgierskiej. W 1900 roku został awansowany do stopnia porucznika[2]. W 1910 roku, po swoim ślubie, przeszedł na protestantyzm[2].
Günther Burstyn zapoznał się z pierwszym na świecie samochodem opancerzonym (czołgiem kołowym) z 1904, wyposażonym w obracaną kopułę z karabinem maszynowym, austro-węgierskim pojazdem Austro-Daimler Panzerwagen[3]. W 1911 przedstawił projekt pod nazwą Motorgeschütz – opancerzonego, gąsienicowego pojazdu uzbrojonego w armatę umieszczoną w obrotowej wieży na górze pojazdu. W konstrukcji wykorzystał podwozie ciągnika rolniczego. Był to jeden z pierwszych praktycznie zaprojektowanych modeli czołgów, w tym samym okresie australijski inżynier Lancelot De Mole zaprojektował podobny pojazd (choć bez obrotowej wieży). Burstyn starał się zainteresować swoim wynalazkiem wojskowy establishment Austro-Węgier i Niemiec, jednak bez większego powodzenia. Ani jemu, ani De Mole’owi nie udało się przekonać ówczesnych decydentów do ich wynalazku. W późniejszym czasie De Mole zbudował model swojego czołgu, co nie udało się Burstynowi; ten jednak otrzymał patent na swój wynalazek (Zl. 252 815 DRP).
Na stopień kapitana został mianowany ze starszeństwem z 1 listopada 1913 w korpusie oficerów piechoty. Jego oddziałem macierzystym był Pułk Kolejowy[4]. Podczas I wojny światowej odpowiadał za budowę i naprawę linii oraz mostów kolejowych[2]. W 1926 roku został Militäroberbauratem i pracował jako specjalista w austriackim Federalnym Ministerstwie Wojny. Przeszedł na emeryturę w 1933 roku z powodu choroby oczu[2]. Był członkiem Frontu Ojczyźnianego, później wspierał NSDAP[2].
31 marca 1941 roku osobiście zaprezentował swoje wynalazki Adolfowi Hitlerowi. Został w związku z tym odznaczony Krzyżem Zasługi Wojennej[2]. W 1944 roku otrzymał doktorat honoris causa Uniwersytetu Technicznego w Wiedniu[2].
Pod koniec II wojny światowej był niemal całkowicie pozbawiony wzroku, w związku z czym nie mógł uciec przed zdobywającą Austrię Armią Czerwoną. Popełnił samobójstwo, nie chcąc dostać się do sowieckiej niewoli[5].
W 1967 roku jego imieniem nazwano koszary w Zwölfaxing[2].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Zasługi Wojskowej 3 klasy z mieczami[1]
- Signum Laudis Brązowy Medal Zasługi Wojskowej[1]
- Krzyż Wojskowy Karola[1]
- Krzyż Jubileuszowy Wojskowy[1]
- Krzyż Pamiątkowy Mobilizacji 1912–1913[1]
- niemiecki Krzyż Zasługi Wojennej (1941)
Zobacz też
- Jean Baptiste Estienne
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Ranglisten 1918 ↓, s. 1474.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Karl Anton Glaubauf, Burstyn, Gunther [online], Austria-Forum [dostęp 2026-01-16] (niem.).
- ↑ Pojazdy pancerne. Od „Little Willie” do Leoparda 2A6, wyd. 2012, s. 12
- ↑ Ranglisten 1918 ↓, s. 117, 1474.
- ↑ Film dokumentalny Wynalazcy spod znaku swastyk (tytuł oryg. Inventors Under the Swastika), 2017 r.
Bibliografia
- Ranglisten des kaiserlichen und königlichen Heeres 1918. Wiedeń: Nadworna i Państwowa Drukarnia, 1918. (niem.).
- Guy Hartcup, The War of Invention: Scientific Developments, 1914-18, wyd. 1st ed, London: Brassey's Defence Publishers, 1988, ISBN 0-08-033591-8, OCLC 16756159.
- Kenneth Macksey, Tank facts and feats : a record of armoured fighting vehicle achievement, New York : Sterling Publishing Co., 1980. OCLC 12211867.
Linki zewnętrzne
- Czołg Burstyna (ang.)