Głuchoryjek

Głuchoryjek
Surdisorex
O. Thomas, 1906[1]
Ilustracja
Czaszka głuchoryjka górskiego (S. schlitteri)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

ryjówkokształtne

Podrząd

Erinaceota

Nadrodzina

Soricoidea

Rodzina

ryjówkowate

Podrodzina

myszoryjki

Rodzaj

głuchoryjek

Typ nomenklatoryczny

Surdisorex norae O. Thomas, 1906

Gatunki

3 gatunki – zobacz opis w tekście

Głuchoryjek[2] (Surdisorex) – rodzaj ssaków z podrodziny myszoryjków (Myosoricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w Kenii[3][4][5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 82–110 mm, długość ogona 20–35 mm, długość ucha 6,7–7,3 mm, długość tylnej stopy 14–17,5 mm; masa ciała 16–27,5 g[4][6].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1906 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym Dwa nowe rodzaje małych ssaków odkryte przez panią Holms-Tarn w Brytyjskiej Afryce Wschodniej, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) głuchoryjek łąkowy (S. norae).

Etymologia

Surdisorex: łac. surdus ‘cichy, głuchy’[7]; sorex, soricis ‘ryjówka’, od gr. ὑραξ hurax, ὑρακος ‘ryjówka’[8].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[9][6][3][2]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[2] Podgatunki[4][3][6] Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] Podstawowe wymiary[4][6][a] Status
IUCN[10]
Surdisorex norae O. Thomas, 1906 głuchoryjek łąkowy gatunek monotypowy Góry Aberdare; zakres wysokości: 2700–3350 m n.p.m. DC: 8,2–11 cm
DO: 2–3,5 cm
MC: 22–27 g
 LC 
Surdisorex polulus Hollister, 1916 głuchoryjek kenijski gatunek monotypowy góra Kenia ; zakres wysokości: około 3260 m n.p.m. DC: 8,5–10 cm
DO: 2,4–3,2 cm
MC: 16–21 g
 DD 
Surdisorex schlitteri Kerbis Peterhans, Stanley, Hutterer, Demos & Agwanda, 2009 głuchoryjek górski gatunek monotypowy Mount Elgon; zakres wysokości: około 3150 m n.p.m. DC: około 8,4 cm
DO: około 2,9 cm
MC: brak danych
 DD 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  DD  – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.

Uwagi

  1. ↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. 1 2 O. Thomas. Two new genera of small mammals discovered by Mrs. Holms-Tarn in British East Africa. „The Annals and Magazine of Natural History”. Seventh Series. 18 (105), s. 223, 1906. (ang.).
  2. 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 69. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  3. 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 76. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 5454. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
  5. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Surdisorex. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-08].
  6. 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 439–440. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  7. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 253.
  8. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 242.
  9. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).
  10. ↑ Taxonomy: Surdisorex – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).

Bibliografia

  • Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).