Głuchoryjek
| Surdisorex | |||
| O. Thomas, 1906[1] | |||
![]() Czaszka głuchoryjka górskiego (S. schlitteri) | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Nadrodzina | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj |
głuchoryjek | ||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Surdisorex norae O. Thomas, 1906 | |||
| Gatunki | |||
| |||
Głuchoryjek[2] (Surdisorex) – rodzaj ssaków z podrodziny myszoryjków (Myosoricinae) w obrębie rodziny ryjówkowatych (Soricidae).
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzaj obejmuje gatunki występujące endemicznie w Kenii[3][4][5].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 82–110 mm, długość ogona 20–35 mm, długość ucha 6,7–7,3 mm, długość tylnej stopy 14–17,5 mm; masa ciała 16–27,5 g[4][6].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1906 roku angielski zoolog Oldfield Thomas w artykule zatytułowanym Dwa nowe rodzaje małych ssaków odkryte przez panią Holms-Tarn w Brytyjskiej Afryce Wschodniej, opublikowanym w czasopiśmie „The Annals and magazine of natural history”[1]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) głuchoryjek łąkowy (S. norae).
Etymologia
Surdisorex: łac. surdus ‘cichy, głuchy’[7]; sorex, soricis ‘ryjówka’, od gr. ὑραξ hurax, ὑρακος ‘ryjówka’[8].
Podział systematyczny
Do rodzaju należą następujące gatunki[9][6][3][2]:
| Grafika | Gatunek | Autor i rok opisu | Nazwa zwyczajowa[2] | Podgatunki[4][3][6] | Rozmieszczenie geograficzne[4][3][6] | Podstawowe wymiary[4][6][a] | Status IUCN[10] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Surdisorex norae | O. Thomas, 1906 | głuchoryjek łąkowy | gatunek monotypowy | Góry Aberdare; zakres wysokości: 2700–3350 m n.p.m. | DC: 8,2–11 cm DO: 2–3,5 cm MC: 22–27 g |
LC | |
![]() |
Surdisorex polulus | Hollister, 1916 | głuchoryjek kenijski | gatunek monotypowy | góra Kenia ; zakres wysokości: około 3260 m n.p.m. | DC: 8,5–10 cm DO: 2,4–3,2 cm MC: 16–21 g |
DD |
| Surdisorex schlitteri | Kerbis Peterhans, Stanley, Hutterer, Demos & Agwanda, 2009 | głuchoryjek górski | gatunek monotypowy | Mount Elgon; zakres wysokości: około 3150 m n.p.m. | DC: około 8,4 cm DO: około 2,9 cm MC: brak danych |
DD |
Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Uwagi
- ↑ DC – długość ciała (bez ogona); DO – długość ogona; MC – masa ciała
Przypisy
- 1 2 O. Thomas. Two new genera of small mammals discovered by Mrs. Holms-Tarn in British East Africa. „The Annals and Magazine of Natural History”. Seventh Series. 18 (105), s. 223, 1906. (ang.).
- 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 69. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 76. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
- 1 2 3 4 5 C.J. Burgin, K. He, R. Haslauer, B. Sheftel, P. Jenkins, M. Ruedi, S. Hintsche, M. Motokawa, A. Hinckley & R. Hutterer: Family Soricidae (Shrews). W: R.A. Mittermeier & D.E. Wilson (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 8: Insectivores, Sloths and Colugos. Barcelona: Lynx Edicions, 2018, s. 5454. ISBN 978-84-16728-08-4. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Surdisorex. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-01-08].
- 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 439–440. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 253.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 242.
- ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.3) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).
- ↑ Taxonomy: Surdisorex – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-09-14]. (ang.).
Bibliografia
- Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

