Głuptak czerwononogi

Głuptak czerwononogi
	Sula sula
	(Linnaeus, 1766)
	; Odmiana biała (zdjęcie z Belize)
	; Odmiana brązowa (zdjęcie z Galapagos)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	głuptakowe
Podrząd	głuptakowce
Rodzina	głuptaki
Rodzaj	Sula
Gatunek	głuptak czerwononogi
Synonimy
	Pelecanus Sula Linnaeus, 1766;
	Pelecanus Sula Linnaeus, 1766;
Podgatunki
	S. s. sula (Linnaeus, 1766); S. s. rubripes Gould, 1838; S. s. websteri Rothschild, 1898;
	S. s. sula (Linnaeus, 1766); S. s. rubripes Gould, 1838; S. s. websteri Rothschild, 1898;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania

Głuptak czerwononogi^[4] (Sula sula) – gatunek dużego ptaka morskiego z rodziny głuptaków (Sulidae). Spotykany prawie zawsze w grupach, często towarzyszy statkom.

Podgatunki: Wyróżniono trzy podgatunki Sula sula^[2]^[5]^[6]^[7]:

S. sula sula (Linnaeus, 1766) – Karaiby i wyspy południowo-zachodniego Atlantyku
S. sula rubripes Gould, 1838 – tropikalne rejony Pacyfiku i Oceanu Indyjskiego wraz z wyspami
S. sula websteri Rothschild, 1898 – wschodnio-środkowy Pacyfik od archipelagu Revillagigedo (na wysokości południowo-zachodniego Meksyku) po Galapagos.

Wygląd: U wszystkich odmian nogi czerwone, dziób szarawy, o różowej nasadzie. Odmiana biała cała biała, oprócz czarnych lotek i czarnej plamy na spodzie skrzydeł w nadgarstku. U odmiany z wysp Galapagos ogon również ciemny. Odmiana brązowa cała szarobrązowa. Znane również odmiany z białą głową i (lub) białym ogonem.

Rozmiary: Długość ciała 66–77 cm, rozpiętość skrzydeł 124–152 cm^[2]. Masa ciała 900–1003 g^[2].

Zasięg, środowisko: Otwarte wody oceanów, głównie w strefie tropikalnej, wyspy i wybrzeża kontynentów (Ameryka Północna i Południowa, Afryka, Azja, Australia). Gniazduje na wyspach, lecz wędruje na duże odległości w poszukiwaniu pożywienia.

Status zagrożenia: IUCN uznaje głuptaka czerwononogiego za gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność światowej populacji na 1,4 miliona dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za umiarkowanie spadkowy ze względu na utratę siedlisk lęgowych, drapieżnictwo ze strony introdukowanych gatunków oraz polowania^[3].

Przypisy

↑ Sula sula, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 Carboneras, C., Christie, D.A., Jutglar, F., Garcia, E.F.J. & Kirwan, G.M.: Red-footed Booby (Sula sula). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-03-03].
1 2 BirdLife International, Sula sula, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Sulidae Reichenbach, 1849 - głuptaki - Gannets and Boobies (Wersja: 2024-09-18). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-13].
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-13] (ang.).
↑ D. Lepage: głuptak czerwononogi Sula sula. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2021-09-08]. (ang.).
↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

Bibliografia

Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
Red-footed Booby. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Sula sula, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[hbwa-2] 1 2 3 4 Carboneras, C., Christie, D.A., Jutglar, F., Garcia, E.F.J. & Kirwan, G.M.: Red-footed Booby (Sula sula). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. Lynx Edicions, Barcelona, 2020. [dostęp 2020-03-03].

[iucn-3] 1 2 BirdLife International, Sula sula, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-13] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-4] Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Sulidae Reichenbach, 1849 - głuptaki - Gannets and Boobies (Wersja: 2024-09-18). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-13].

[ioc-5] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-13] (ang.).

[avibase-6] D. Lepage: głuptak czerwononogi Sula sula. [w:] Avibase [on-line]. [dostęp 2021-09-08]. (ang.).

[avilist-7] AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]