Gaua

Gaua

Państwo	Vanuatu
Archipelag	Wyspy Banksa
Powierzchnia	342 km²
Populacja (2009) • liczba ludności • gęstość	2491 2,2 os./km²
Położenie na mapie Vanuatu Gaua
14°15′54″S 167°31′12″E/-14,265000 167,520000

Gaua (dawniej znana jako wyspa Santa Maria) – największa wyspa archipelagu Wysp Banksa. Położona jest w prowincji Torba na Vanuatu. Powierzchnia wyspy wynosi 342 km².

Wyspę pokrywa niezurbanizowany teren aż po szczyt Mount Gharat (797 m), aktywnego i położonego w centrum wyspy wulkanu. Znajduje się w nim kraterowe jezioro zwane Jeziorem Letas. Jest ono jednocześnie największym jeziorem na Vanuatu. Na wschód od jeziora znajduje się wodospad Siri (120 m wysokości).

W roku 2009 populacja wyspy wyniosła 2491 osób^[1]. Społeczność zamieszkuje różne przybrzeżne wioski na zachodniej, południowej i północnej stronie wyspy. Na wschodniej części znajduje się kilka wiosek zamieszkiwanych przez imigrantów z małych wysp Merig i Merelava leżących na południowy wschód od Gaua. Największą miejscowością na wyspie jest Jolap, która leży na zachodnim wybrzeżu wyspy^[2].

Poza językiem używanym przez imigrantów (Mwerlap), na wyspie używa się pięciu języków: lakon, olrat, koro, dorig i nume.

Gaua po raz pierwszy została ujrzana przez Europejczyków podczas hiszpańskiej ekspedycji pod dowództwem Pedro Fernándeza de Quirós w dniach 25-29 kwietnia 1606 roku. Wyspa została nazwana Santa Maria^[3].

Ludność wyspy prowadzi tradycyjną gospodarkę rolną charakterystyczną dla Melanezji, będącą połączeniem rybołówstwa i ogrodnictwa. Eksportowana jest głównie kopra i kakao. Na wyspie znajduje się lotnisko.