Gautieria

Wnętrznica
Ilustracja
Wnętrznica smardzowata (Gautieria morchelliformis)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

siatkoblaszkowce

Rodzina

siatkoblaszkowate

Rodzaj

wnętrznica

Nazwa systematyczna
Gautieria Vittad.
Monogr. Tuberac. (Milano): 25 (1831)
Typ nomenklatoryczny

Gautieria morchelliformis Vittad. 1831

Gautieria Vittad. (wnętrznica) – rodzaj grzybów z rodziny siatkoblaszkowatych (Gomphaceae)[1].

Charakterystyka

Owocniki pomarszczone, po potarciu zmieniające barwę na fioletową. Powierzchnia naga lub owłosiona. Komory w owocniku o nieregularnym kształcie, labiryntowate. Strzępki nieco zżelowane, tworzące chrzęstny, niegalaretowaty hymenofor. Podstawki 2–4-zarodnikowe. Zarodniki o zmiennym kształcie, ze stożkowo-ściętym lub spiczastym wyrostkiem wnęki. Zapach przyjemny, w okresie dojrzałości zwykle nie wywołujący mdłości[2].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Gomphaceae, Gomphales, Phallomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Takson utworzył Carlo Vittadini w 1831 r. Gatunkiem typowym jest Gautieria morchelliformis Vittad. 1831[1]. Synonimy naukowe: Ciliciocarpus Corda, Hydnospongos Wallr., Uslaria Nieuwl[3]. Polską nazwę nadał Władysław Wojewoda w 2003 r.[4]

Gatunki występujące w Polsce:

  • Gautieria confusa J.M. Vidal, Fern. Rodr., L. Albert, Mleczko & Slavova 2023[5]
  • Gautieria convoluta J.M. Vidal, Fern. Rodr., A. Paz, Chachuła & Kozak 2023
    • Gautieria convoluta var. convoluta J.M. Vidal, Fern. Rodr., A. Paz, Chachuła & Kozak 2023[5]
  • Gautieria graveolens Vittad. 1831 – wnętrznica cebulowata
  • Gautieria morchelliformis Vittad. 1831 – wnętrznica smardzowata
  • Gautieria otthii Trog 1857[5]
  • Gautieria persimilis J.M. Vidal, Fern. Rodr., Cabero, Bratek, Mleczko & Kaounas 2023
  • Gautieria queletii J.M. Vidal, Kozak, Mleczko, Karpowicz, Fern. Rodr. & A. Paz 2023[5]
  • Gautieria trabutii (Chatin) Pat. 1897[5]
  • Gautieria villosa Quél. 1879
    • Gautieria villosa var. inflata J.M. Vidal, Fern. Rodr., Mleczko, Kozak & Slavova 2023[5]
    • Gautieria villosa var. villosa Quél. 1879[5]

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[6]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[4] i innych[5].

Przypisy

  1. 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
  2. ↑ Josep Maria Vidal, Cseh Péter, Zsolt Merényi, L. Bóna, he Genus Gautieria (Gomphales) in Europe and the Mediterranean Basin: a Morphological and Phylogenetic Taxonomic Revision, „Persoonia - Molecular Phylogeny and Evolution of Fungi”, 50, 2023, s. 62, DOI: 10.3767/persoonia.2023.50.03.
  3. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] (ang.).
  4. 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 262, ISBN 83-89648-09-1.
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2025-07-19] (pol.).
  6. ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] (ang.).