Gavril Dara
 Gavril Dara | |
| Imię i nazwisko |
Gabriele Dara il Giovane |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia | |
| Data i miejsce śmierci | |
| Narodowość | |
| Język | |
| Dziedzina sztuki | |
| Ważne dzieła | |
|
Kënka e sprasme e Balës | |
Gavril Dara, właśc. Gabriele Dara il Giovane (ur. 8 stycznia 1826 w Palazzo Adriano, prowincja Palermo, zm. 15 listopada 1885 w Agrygencie[1][2]) – włoski poeta i działacz narodowy pochodzenia albańskiego.
Życiorys
Urodził się w sycylijskim mieście Palazzo Adriano w rodzinie albańskiej, która według tradycji opuściła ziemie albańskie po śmierci Skanderbega[3]. Rodzina Dara od kilku pokoleń zajmowała się kolekcjonowaniem twórczości ludowej Arboreszy[4]. Ojciec Gavrila, Andrea (Ndre) wydał słownik pojęć związanych z badaniami nad folklorem[4]. Tradycje rodzinne kontynuował pod koniec swojego życia także Gavril.
Gavril Dara ukończył szkołę grecką, a następnie studia z zakresu prawa w Palermo i podjął praktykę adwokacką w Agrigento[4][3]. Po zjednoczeniu Włoch pracował jako urzędnik państwowy na Sycylii. W latach 1867–1869 był gubernatorem Trapani (zachodnia Sycylia)[3]. W latach 1871–1874 kierował liberalnym czasopismem politycznym "La Riforma"[1][2].
Dzieła
Jednym z jego pierwszych utworów były wiersze pisane w języku włoskim i w języku Arboreszy poświęcone postaci Łazarza[4]. Najbardziej znanym utworem Dary była czteroczęściowa ballada Kënka e sprasme e Balës (Ostatnia pieśń z Bali)[3]. Utwór przedstawiał heroiczne czyny Nika Pety i Pala Golemiego, Albańczyków żyjących w XV w. Po raz pierwszy dzieło Dary opublikowano już po jego śmierci w odcinkach, w czasopiśmie Arbri i Ri (Młoda Albania), wydawanym przez Giuseppe Schiro. Po raz kolejny, już w całości ballada ukazała się w 1900 w czasopiśmie La Nazione Albanese (w wersji dwujęzycznej). Nowa edycja dzieł Dary ukazała się w 2010, nakładem wydawnictwa Toena, w opracowaniu Jorgo Bulo.
Pamięć
Imię Gavrila Dary noszą ulice w Tiranie, Durrës, Kamzie, Krui i we Wlorze.
Przypisy
- 1 2 Gavril Dara i Riu = 2023-02-14 [online], gazetadielli.com, 2021 (alb.).
- 1 2 Koço Bihiku: A History of Albanian Literature. Tirana: "8 Nëntori" Publishing House, 1980, s. 82-83.
- 1 2 3 4 Robert Elsie: Zarys historii literatury albańskiej. Narodziny literatury albańskiej, XVIII-XIX wiek, z.3. Toruń: 2004, s. 46-48. ISBN 978-1-78076-431-3. (pol.).
- 1 2 3 4 Fjalor Enciklopedik Shqiptar, vol. 1. Tirana: 2008, s. 415. (alb.).
Bibliografia
- Robert Elsie, Albanian Literature: a Short History, London: I.B. Tauris, 2005, s. 56, ISBN 978-1-84511-031-4, OCLC 62131578.
- Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. I.B. Tauris: 2012, s. 97. ISBN 978-1-78076-431-3.
- Hasan Hasani: Gavril Dara (i Riu) : jeta dhe vepra. Prishtina: 2007, s. 97. ISBN 978-9951-06-196-4.