Generalitat de Catalunya
Generalitat de Catalunya (wym. wsch. kat. [ʒənəɾəɫiˈtad də kətəˈɫuɲə]) – system instytucjonalny, w ramach którego zorganizowana jest politycznie autonomia Katalonii[1]. Obecnie jego istnienie i wewnętrzne zależności wynikają wprost z uregulowań Statutu Katalonii.
Historia
Generalitat de Catalunya ma w swoje początki w średniowiecznych Kortezach katalońskich, które za rządów króla Aragonii Jakuba I (1208–1276), zbierały się powoływane przez króla, stanowiąc przedstawicielstwo ówczesnych stanów społecznych.
Instytucja Generalitat została zniesiona po zwycięstwie Burbonów w wojnie o sukcesję hiszpańską. Po zajęciu Barcelony w 1714 roku i wydaniu dekretu Nueva Planta dla Katalonii rozwiązano Generalitat wraz z innymi tradycyjnymi instytucjami ustrojowymi Księstwa Katalonii. Jej działalność została przywrócona dopiero w XX wieku[2].
Struktura
Generalitat składa się zespołu organów: Parlamentu, prezydium Generalitat, Rządu[3], a także Rady Gwarancji Statutowych[4], urzędu Síndic de Greuges (ombudsman, dosł. „Rzecznik Zażaleń”)[5], Urzędu Kontroli[6] oraz Rady Audiowizualnej[7].
Mieszkańcy Katalonii w odbywającym się co cztery lata głosowaniu powszechnym wybierają członków jednoizbowego Parlamentu[8], którzy następnie wyłaniają ze swego grona Prezydenta Generalitat[9][10]. Prezydent jest jednocześnie naczelnym organem Generalitat oraz najwyższym przedstawicielem państwa hiszpańskiego w Katalonii[10]. Powołuje on i odwołuje radców Generalitat (consellers) oraz, w razie potrzeby, Pierwszego Radcę (Conseller Primer)[9][11]. Łącznie tworzą oni rząd zwany także Radą Wykonawczą Generalitat[12][13]. Obsługę wymienionych instytucji prowadzi Administracja Generalitat[9][14].
Siedziba Generalitat de Catalunya w Barcelonie
Wnętrze pałacu
Pati dels Tarongers (Patio Drzew Pomarańczowych)
Zobacz też
- Generalitat Valenciana – analogiczny system rządów we Wspólnocie Walenckiej
Przypisy
- ↑ Estatut ↓, art. 2 ust. 1
- ↑ Michał Zbigniew Dankowski, Nueva Planta Filipa V – konstytucja absolutyzmu dla Korony Aragonii, Toruń 2023, s. 63–65.
- ↑ Estatut ↓, art. 2 ust. 2
- ↑ Estatut ↓, art. 76–77 w zw. z art. 2 ust. 2
- ↑ Estatut ↓, art. 78–79 w zw. z art. 2 ust. 2
- ↑ Estatut ↓, art. 80–81 w zw. z art. 2 ust. 2
- ↑ Estatut ↓, art. 82 w zw. z art. 2 ust. 2
- ↑ Estatut ↓, art. 56
- 1 2 3 Institutional map. Generalitat de Catalunya. [dostęp 2017-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-20)]. (ang.).
- 1 2 Estatut ↓, art. 67 ust. 1
- ↑ Estatut ↓, art. 69
- ↑ Estatut ↓, art. 68 ust. 2
- ↑ El Consell Executiu. Rząd Katalonii. [dostęp 2017-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-26)]. (kat.).
- ↑ Estatut ↓, art. 71
Bibliografia
- Estatut d’autonomia de Catalunya (Statut autonomii Katalonii) (kat.). Generalitat de Catalunya. [dostęp 2017-10-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-23)]