George Santos

W 2020 roku George Santos kandydował jako Republikanin do Izby Reprezentantów Stanów Zjednoczonych w trzecim okręgu wyborczym stanu Nowy Jork. Jego rywalem był urzędujący członek Partii Demokratycznej Tom Suozzi^[9]. Suozzi wygrał wybory, jednak lokalne struktury Partii Republikańskiej uznały wynik Santosa za sukces^[12]. Po porażce w 2020 roku Santos ponownie kandydował do Kongresu, uzyskał poparcie części nowojorskich Republikanów^[13]. W wyborach pokonał Demokratę Roberta Zimmermana, pomagając Republikanom odzyskać większość w Izbie Reprezentantów^[14].

Wkrótce po rozpoczęciu kadencji część republikańskich kongresmenów z Nowego Jorku oraz lokalni działacze partyjni wezwali Santosa do rezygnacji^[15] z powodu doniesień o podawaniu przez niego nieprawdziwych informacji biograficznych^[10][16]. Santos odmówił ustąpienia^[17] i nadal był wspierany przez część republikanów zasiadających w Izbie Reprezentantów^[18][19]. Santos został przydzielony do Komisji ds. małych przedsiębiorstw i Komisji ds. kosmosu, nauki i technologii^[20]. W styczniu 2023 roku Santos zrezygnował z członkostwa w komisjach Izby Reprezentantów^[21].

W maju 2023 roku, po postawieniu Santosowi federalnych zarzutów karnych, demokraci zasiadający w Izbie Reprezentantów złożyli wniosek o wykluczenie Santosa z Izby. Wniosek ten trafił jednak do Komisji Etyki Izby Reprezentantów^[22]. Santos otrzymał dodatkowe zarzuty w październiku 2023 roku, co było powodem złożenia drugiego wniosku o wydalenie z Kongresu^[23]. Część republikańskich kongresmenów z Nowego Jorku poparła kolejne próby usunięcia Santosa z Izby Reprezentantów^[23].

1 grudnia 2023 roku Izba Reprezentantów przegłosowała rezolucję o wydaleniu Santosa stosunkiem głosów 311 do 114^[24]. Rezolucję poparła większość Demokratów oraz część Republikanów^[24]. Santos jest szóstym członkiem Kongresu w historii, który został wydalony, przy tym jedynym Republikaninem i jedynym członkiem wydalonym bez uprzedniego skazania za przestępstwo federalne lub za wspieranie Konfederacji^[25][26].

Santos wielokrotnie twierdził, że jest osobą żydowskiego pochodzenia^[27] oraz że jego dziadkowie uciekli z Europy podczas Holokaustu^[28]. Śledztwo przeprowadzone przez The Forward i Jewish Insider wykazało jednak, że dziadkowie Santosa byli Brazylijczykami^[2][28]. Santos zaprzeczył później, jakoby kiedykolwiek twierdził, że jest Żydem^[29]. Santos podawał, że jego matka pracowała w World Trade Center i przeżyła zamachy z 11 września^[30]. Dokumenty wizowe wskazywały jednak, że w tym czasie mieszkała w Brazylii^[30], a ostatni raz była w Stanach Zjednoczonych w 1999 roku^[31].

Santos fałszywie twierdził, że ukończył Baruch College oraz posiada tytuł MBA z Uniwersytetu Nowojorskiego^[9]. Twierdził również, że był zawodnikiem uczelnianej drużyny siatkarskiej, która miała pokonać drużynę Uniwersytetu Yale. Twierdzenia te okazały się fałszywe^[32], a Santos nigdy nie ukończył studiów^[16].

Santos określał siebie mianem „doświadczonego finansisty i inwestora z Wall Street” i twierdził, że pracował dla Citigroup i Goldman Sachs, jednak obie firmy zaprzeczyły, jakoby był ich pracownikiem^[9]. Ustalono, że w latach 2011–2012 (okres rzekomej pracy dla Citigroup) Santos był zatrudniony w call center firmy Dish Network^[33]. Santos później wycofał się z tych twierdzeń^[29].

Według oświadczeń Santosa, jego firma straciła kilku pracowników podczas strzelaniny w klubie nocnym w Orlando w 2016 roku^[34]. Media nie potwierdziły tych informacji^[34], a Santos zmieniał później swoją wersję wydarzeń^[16].

Według jego oświadczeń, jego rodzina miała posiadać liczne nieruchomości w USA i Brazylii, jednak informacje te nie znalazły potwierdzenia w dokumentach majątkowych ani rejestrach publicznych^[33]. Santos przyznał później w wywiadzie dla New York Post, że twierdzenie to było fałszywe i że do końca 2022 roku nie posiadał żadnych nieruchomości^[29].

Podczas kampanii w 2020 roku Santos podawał adres poza okręgiem wyborczym, w którym kandydował^[33].

W styczniu 2023 roku demokraci Ritchie Torres i Dan Goldman zasiadający w Izbie Reprezentantów złożyli skargę do Komisji Etyki Izby Reprezentantów w związku z doniesieniami dotyczącymi ujawnienia informacji finansowych Santosa^[35]. Komisja Etyki powołała w tej sprawie Podkomisję Śledczą^[35].

Raport Komisji Etyki Izby Reprezentantów zarzucał Santosowi wykorzystywanie środków kampanijnych do celów osobistych, składanie fałszywych informacji finansowych oraz niejasne przepływy gotówkowe związane z Devolder Organization^[36]. Śledztwo wykazało również, że Santos założył spółkę Devolder Organization dopiero w maju 2021 roku, mimo że wykazał dochód z niej już w zeznaniu podatkowym za 2020 rok^[11].

Po ujawnieniu raportu Santos stwierdził, że nie będzie ubiegał się o reelekcję, choć pozostanie w Kongresie do końca kadencji. Sam raport nazwał fałszywym^[35].

Po uzyskaniu dyplomu ukończenia szkoły średniej, Santos spędził pewien czas w Brazylii. W 2008 roku podrobił czeki, ukradzione mężczyźnie, którym opiekowała się jego matka, aby kupić ubrania o wartości 1313 reali (około 700 dolarów)^[3]. Santos przyznał się później do kradzieży, w 2010 roku został oskarżony o oszustwo czekowe^[9]. Sprawa została zarchiwizowana przez brazylijski sąd w 2013 roku ze względu na niemożność ustalenia miejsca pobytu oskarżonego^[37].

W styczniu 2023 roku prokuratorzy z Rio de Janeiro ogłosili, że wznowią postępowanie w sprawie oszustwa^[37]. W marcu 2023 roku prokuratorzy ogłosili ugodę z Santosem^[38], a w maju 2023 roku Santos zgodził się zapłacić 24 000 reali brazylijskich odszkodowanemu i na cel charytatywny^[39].

W połowie lat 2010 Santos był trzykrotnie eksmitowany z wynajmowanych nieruchomości w Queens z powodu niezapłaconego czynszu, co skutkowało wyrokami przeciwko niemu, które nie zostały ujawnione podczas jego kampanii^[40]. Mimo wyroków grzywny Santos wielokrotnie nie płacił odszkodowań^[33][41].

Santos prowadził w latach 2013–2018 organizację ratującą zwierzęta o nazwie Friends of Pets United (FOPU)^[42]. Śledztwo przeprowadzone przez The New York Times w 2023 roku wykazało, że grupa nigdy nie miała zezwolenia na przyjmowanie zwierząt ze schronisk w Nowym Jorku i nie była zarejestrowana w amerykańskich urzędach^[43].

W listopadzie 2017 roku Santos został oskarżony o oszustwo w hrabstwie York w Pensylwanii. Sprawa dotyczyła bezwartościowych czeków wystawionych hodowcom ze wspólnoty amiszów w zamian za szczenięta. Sprawa została umorzona w maju 2021 roku, po tym jak Santos zapłacił hodowcy^[44][45].

W styczniu 2023 roku Santos został oskarżony o kradzież około 3000 dolarów przekazanych w 2016 roku ze zbiórki funduszy na stronie GoFundMe. Zbiórka powstała w celu sfinansowanie ratującej życie operacji psa służbowego. Santos miał zerwać kontakt z opiekunem psa, a pies nie otrzymał niezbędnej pomocy medycznej, co doprowadziło do jego śmierci^[43]. Po tej informacji GoFundMe zablokowało Santosa^[43]. Zapytany o tę sprawę przez The Times i Semafor w 2023 roku, Santos odciął się od oskarżeń^[46]. W tym samym roku FBI oświadczyło, że prowadzi dochodzenie w sprawie tych zarzutów^[47].

19 sierpnia 2024 roku w ramach ugody Santos formalnie przyznał się do dwóch z 23 zarzutów^[53][54]. Santos zadeklarował, że nie będzie prosił prezydenta Donalda Trumpa o federalne ułaskawienie, ponieważ nie spodziewał się, że prośba ta zostanie uwzględniona^[55]. 25 kwietnia 2025 roku George Santos został skazany na 87 miesięcy (ponad 7 lat) więzienia federalnego^[56]. Nakazano mu poddać się do 25 lipca^[57].

Santos stawił się zgodnie z nakazem w Federalnym Zakładzie Karnym w Fairton w stanie New Jersey 25 lipca 2025 roku^[58].

W październiku 2025 roku prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump ułaskawił Santosa, skracając jego wyrok i doprowadzając do jego zwolnienia z więzienia^[63]. Decyzja spotkała się z krytyką części polityków Partii Republikańskiej^[64].