Gerhard Fieseler
![]() Gerhard Fieseler (1933) | |
| Data i miejsce urodzenia |
15 kwietnia 1896 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie |
inżynier, konstruktor lotniczy |
| Narodowość | |
| Odznaczenia | |
Gerhard Fieseler (ur. 15 kwietnia 1896 w Glesch, zm. 1 września 1987 w Kassel) – niemiecki pilot wojskowy, as myśliwski Luftstreitkräfte z okresu I wojny światowej z 19. potwierdzonymi zestrzeleniami. Po wojnie pilot akrobacyjny i konstruktor lotniczy. Znany z produkcji samolotów Fieseler Fi 156 Storch i Fieseler Fi 103 oraz jako mistrz świata w akrobacji lotniczej.
Życiorys
Syn Augusta i Kathariny z domu Marx, miał jedenaścioro rodzeństwa[1]. Jego ojciec był właścicielem drukarni. Gerhard zainteresował się lotnictwem w wieku dwunastu lat[2.1]. W 1915 r. wstąpił do służby w cesarskich siłach powietrznych. Uległ wypadkowi lotniczemu, w wyniku którego przebywał w szpitalu do lutego 1916 r. Po powrocie do służby został w październiku skierowany do jednostki rozpoznawczej Fliegerabteilung 243. Następnie służył w jednostce Fliegerabteilung 41, a w maju 1917 r. przeniesiono go do jednostki myśliwskiej Jagdstaffel 25 działającej na froncie macedońskim. W czasie działań bojowych zgłosił łącznie 22 zwycięstwa powietrzne, z których oficjalnie uznano mu 19. W trakcie służby został odznaczony m.in. Krzyżem Żelaznym I i II klasy, Złotym Wojskowym Krzyżem Zasługi, a także austriackim Srebrnym Medalem Zasługi Wojskowej oraz wszystkimi czterema klasami bułgarskiego Krzyża Żołnierskiego za Odwagę. W październiku 1918 r. otrzymał stopień porucznika. Był najwyżej sklasyfikowanym pilotem myśliwskim działającym na wschodnim teatrze działań wojennych, który przeżył wojnę[3.1].

Po zakończeniu działań wojennych został zdemobilizowany. W 1920 r. otworzył własną drukarnię książek w Eschweiler, jednak zdecydował się na powrót do lotnictwa. Stał się współudziałowcem fabryki samolotów Raab-Katzenstein Flugzeugwerk GmbH w Kassel[4.1]. Zajął się akrobacją lotniczą, podczas pokazów lotniczych poznał czołowych niemieckich pilotów tj. Ernsta Udeta czy Paula Bäumera. Dla podniesienia atrakcyjności pokazów wpadł na pomysł holowania szybowców przez samolot, opracował niezbędne do tego wyposażenie. W 1927 r. w Kassel po raz pierwszy zaprezentował publicznie lot z szybowcem na holu. Opracował również nowe figury akrobacji lotniczej, m.in. „pętlę Fieselera”. W tym samym roku zakończył współpracę z Antoniusem Raabem i poświęcił się karierze pilota akrobacyjnego. Wziął udział w Międzynarodowych Spotkaniach Lotniczych w Zurychu, gdzie zajął drugie miejsce. W 1928 r. zwyciężył w pierwszych w Niemczech mistrzostwach w akrobacji lotniczej, pokonując Ernsta Udeta[2.2]. 28 października 1928 r. na lotnisku Tempelhof w Berlinie wziął udział w pokazowym „meczu akrobacyjnym” konkurując z francuskim pilotem Marcelem Doretem. Zwycięstwo przyznano Doretowi[5.1]. W kolejnych latach pięciokrotnie zdobył tytuł mistrza Niemiec (m.in. w 1930[6.1]), dwukrotnie mistrza Europy, w 1932 r. zwyciężył w Zurychu. Jednocześnie kontynuował pokazy akrobacji lotniczej, 24 lipca 1932 r. wziął udział w tygodniu lotniczym „Luftpost”, na lotnisku we Wrzeszczu zaprezentował pokaz akrobacji[7.1]. W sierpniu 1933 r. wystartował na Fieseler F 5 w zawodach Deutschlanflug, których nie ukończył z powodu awarii[8.1]. W 1933 r. w Villacoublay zdobył tytuł mistrza świat w pojedynku z Michelem Detroyatem[9.1]. W czerwcu 1934 r. w Paryżu zdobył po raz kolejny tytuł mistrza świata w akrobacji lotniczej[10.1]. Jako pilot akrobacyjny był znany z bardzo płynnego łączenia figur (pętle, półpętle, beczki) w jedną sekwencję pokazową, co w latach 30. było jeszcze rzadkością[11.1].

W 1930 r. zakupił niewielkie przedsiębiorstwo Segelflugzeugbau Kassel zajmujące się budową szybowców, które w 1932 r. przekształcił w Gerhard-Fieseler-Werke GmbH. W tym samym roku wytwórnia wyprodukowała pierwszy samolot akrobacyjny Fieseler F 2 Tiger. W tym samym roku trzy egzemplarze Fieseler F 3 Wespe zostały zgłoszone do udziału w Challenge 1932 a Gerhard Fieseler miał pilotować jeden z nich[12.1].
U szczytu swej kariery pilota sportowego zdecydował się na jej zakończenie i poświęcenie pracy w przemyśle lotniczym[2.3]. Dojście Hitlera do władzy i potajemna odbudowa niemieckiego lotnictwa wojskowego stała się dla Fieselera szansą na rozwój firmy. Uzyskał wsparcie Urzędu Technicznego Ministerstwa Lotnictwa Rzeszy, dzięki czemu w Challenge 1934 wystartował Fieseler Fi 97 z jego wytwórni[13.1][14.1].
W 1935 r. wziął udział w konkursie ogłoszonym przez Technisches Amt Reichsluftfahrtministerium na projekt samolotu łącznikowego dla Wehrmachtu. Jego Fieseler Fi 156 Storch zwyciężył, co przyniosło firmie duże zamówienie i przyczyniło się do jej rozwoju[15.1]. Kolejną znaną konstrukcją z okresu II wojny światowej jego zakładów był samolot-pocisk Fieseler Fi 103[16.1].

Po wkroczeniu do Kassel Amerykanów został internowany, zwolniono go po roku. Zakłady lotnicze, zniszczone na skutek alianckich nalotów, przynosiły straty finansowe. Sprzedał udziały w nich w 1950 r. i poświęcił się promocji akrobacji lotniczej. W 1973 r. wydał autobiografię Meine Bahn am Himmel[17].
Zmarł 1 września 1987 r. w Kassel, został pochowany na Hauptfriedhof Kassel[1].
Życie prywatne
W 1918 r. poślubił Helene, rozwiódł się w 1938 r. Z tego związku urodził się syn Manfred i córka Katharina, obydwoje zginęli w 1944 r.[1]
Przypisy
- 1 2 3 Gerhard Fieseler [online], ww2gravestone.com [dostęp 2026-04-04] (ang.).
- Janusz Piekałkiewicz, Fieseler Fi 156 Storch w II wojnie światowej, Janki: Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2005, ISBN 83-7250-192-0, OCLC 749871497.
- Norman L R. Franks, Russell Guest, Frank W. Bailey, Above the lines : the aces and fighter units of the German Air Service, Naval Air Service and Flanders Marine Corps 1914-1918, Londyn: Grub Street, 1997, ISBN 0-948817-73-9, OCLC 1524269238.
- ↑ s. 106
- Heinz J. Nowarra, Die deutsche Luftrüstung 1933-1945, Koblenz: Bernard & Graefe Verlag, 1993, ISBN 978-3-7637-5464-9, OCLC 722044430, tom 2: Flugzeugtypen Erla – Heinkel.
- ↑ s. 24
- Niemcy, „Młody Lotnik”, Wydawnictwo Komitetu Stołecznego Ligi Obrony Powietrznej Państwa, grudzień 1927, OCLC 749292984, N-r 12 (38).
- ↑ s. 276
- Co nowego za granicą, „Skrzydlata Polska”, 2/1930, Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, luty 1930, ISSN 0137-866X, OCLC 839207783.
- ↑ s. 28
- TYDZIEŃ LOTNICZY „LUPOSTY” W GDAŃSKU, „Skrzydlata Polska”, 8/1932, Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, sierpień 1932, ISSN 0137-866X, OCLC 839207783.
- ↑ s. 104
- T. Challier, Deutschlanflug 1933, „Skrzydlata Polska”, 9-10/1933, Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, październik 1933, ISSN 0137-866X, OCLC 839207783.
- ↑ s. 331-332
- Pojedynek powietrzny: Fieseler – Detroyat, „Skrzydlata Polska”, 11/1933, Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, listopad 1931, ISSN 0137-866X, OCLC 839207783.
- ↑ s. 374
- Z ubiegłego miesiąca, „Skrzydlata Polska”, 7/1934, Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, lipiec 1931, ISSN 0137-866X, OCLC 839207783.
- ↑ s. 202
- Co nowego za granicą, „Skrzydlata Polska”, 4/1931, Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, kwiecień 1931, ISSN 0137-866X, OCLC 839207783.
- ↑ s. 72
- POLSKA PRZED LOTNICZĄ OLIMPJADĄ, „Skrzydlata Polska”, 6/1932, Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, czerwiec 1932, ISSN 0137-866X, OCLC 839207783.
- ↑ s. 104
- Marian Krzyżan, Międzynarodowe turnieje lotnicze 1929-1934, Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1988 (Biblioteczka Skrzydlatej Polski), ISBN 83-206-0637-3, OCLC 21084651, Nr 37.
- ↑ s. 101
- Przed Challenge’em, „Skrzydlata Polska”, 1/1934, Warszawa: Liga Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, styczeń 1934, ISSN 0137-866X, OCLC 839207783.
- ↑ s. 17
- Benedykt Kempski, Samolot wielozadaniowy Fieseler Fi 156 Storch, Warszawa: Wyd. Min. Obrony Narodowej, 1987 (Typy Broni i Uzbrojenia), ISBN 83-11-09464-0, OCLC 1424408458, Nr 198.
- ↑ s. 1-2
- Justo Miranda, Paula Mercado, Secret wonder weapons of the Third Reich: German missles, 1934-1945, Atglen, PA: Schiffer Pub., 1996, ISBN 0-7643-0086-5, OCLC 36017336.
- ↑ s. 29
- ↑ Fieseler, Gerhard [online], Britannica [dostęp 2026-04-04] (ang.).
