Gerrit Maritz

Gerhardus (Gerrit, Gert) Marthinus Maritz (ur. w marcu 1798 w pobliżu Graaff-Reinet, zm. 23 września 1838 w Sooilaer[1]) – burski polityk, jeden z przywódców wielkiego treku.
Początkowo zajmował się kowalstwem, następnie wytwarzaniem powozów. Na tej drugiej działalności dorobił się znacznego majątku. W wyniku ustawy z 1833 znoszącej niewolnictwo na całym obszarze Imperium brytyjskiego stracił niemal 1000 funtów. Dodatkowo, w wojnie z Xhosa z lat 1834–1835 jego brat został ranny. Wydarzenia te wpłynęły na opuszczenie przez niego (na czele grupy Burów) Kolonii Przylądkowej we wrześniu 1836[2.1]. Po dotarciu na wyznaczone miejsce spotkania wszystkich trekkerów zaangażował się proces politycznej organizacji wędrujących Afrykanerów. Był jednym z twórców przyjętego 2 grudnia 1836 aktu zwanego konstytucją z Thaba Nchu[3.1]. Został wybrany przewodniczącym Rady Obywatelskiej (Rady Ludowej) oraz landdrostem[2.2]. Piastując te stanowiska rywalizował o wpływy z Andriesem Hendrikiem Potgieterem. Dążył do przekształcenia formującej się społeczności w jednolitą wspólnotę, posiadającą jasno określoną organizację, a także własne, wybieralne, władze[2.3]. Dzięki poparciu kolejnego lidera, który zdecydował się na emigrację, Pieta Retiefa, udało mu się doprowadzić do rewizji konstytucji z grudnia 1836. W wyniku tych zmian objął funkcję przewodniczącego Rady Politycznej[2.4]. Kilka miesięcy później wystąpił przeciwko niedawnemu sprzymierzeńcowi, wskazując na jego nadmierne ambicje i autorytarny styl sprawowania władzy[2.5]. Opowiadał się za dalszą migracją w kierunku Natalu[3.2]. Po zamordowaniu Retiefa przez Zulusów (6 lub 8 lutego 1838) stał się najważniejszym, obok Potgietera, przywódcą trekkerów[2.6]. Zmarł we wrześniu 1838[2.7].
Przypisy
- ↑ Gerhardus Marthinus Maritz. Die Groot Trek. [dostęp 2011-05-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2009-10-07)]. (afr.).
- Michał Leśniewski: Afrykanie, Burowie, Brytyjczycy. Studium wzajemnych relacji 1795-1854. Warszawa: BEL Studio, 2008. ISBN 978-83-61208-15-0.
- Jan Balicki: Historia Burów. Geneza państwa apartheidu. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich - Wyd., 1980. ISBN 83-04-00007-5.