Giganciki

Giganciki
Patagoninae
Bonaparte, 1853[1]
Ilustracja
Gigancik południowy (P. gigas)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

krótkonogie

Rodzina

kolibrowate

Podrodzina

giganciki

Typ nomenklatoryczny

Podrodzina: Patagona J.E. Gray, 1840
Rodzaj: Trochilus gigas Vieillot, 1824

Synonimy

Podrodziny:

  • Patagoneœ Bonaparte, 1853[1]

Rodzaju:

Rodzaje i gatunki

Patagona J.E. Gray, 1840[5]
2 gatunki – zobacz opis w tekście

Giganciki[6] (Patagoninae) – monotypowa podrodzina ptaków z rodziny kolibrowatych (Trochilidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące w zachodniej Ameryce Południowej od południowej Kolumbii na południe, przez Ekwador, Peru i Boliwię, do środkowego Chile i północno-zachodniej Argentyny[7].

Morfologia

Długość ciała 20–22 cm; masa ciała 18,5–20,2 g (wyjątkowo ponad 23 g)[7].

Systematyka

Podrodzinę wyodrębnił w 1853 roku francuski zoolog Charles-Lucien Bonaparte w artykule zatytułowanym Klasyfikacja ornitologiczna według serii, opublikowanym w czasopiśmie „Comptes rendus hebdomadaires de l’Académie des Sciences”[1]. Rodzaj Patagona zdefiniował w 1840 roku angielski ornitolog George Robert Gray w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Wykaz rodzajów ptaków: wraz z synonimami wskazującymi na gatunki typowe każdego rodzaju[5]. Gatunkiem typowym jest (oryginalne oznaczenie) gigancik południowy (P. gigas).

Etymologia

  • Patagona: nazwa oparta na „Oiseau-mouche Patagon” lub „Patagon” René Lessona[8]
  • Cynanthus: gr. κυανος kuanos ‘ciemnoniebieski’; ανθος anthos ‘kwiat’[9]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie)[10]: Trochilus gigas Vieillot, 1824.
  • Hylocharis: gr. ὑλη hulē ‘las’; χαρις kharis, χαριτος kharitos ‘wdzięk, piękno’, od χαιρω khairō ‘radować się’[11]. Gatunek typowy (późniejsze oznaczenie)[10]: Trochilus gigas Vieillot, 1824.
  • Hypermetra: gr. ὑπερμετρος hupermetros ‘nadmierny, przesadny’, od ὑπερ huper ‘nadzwyczajny’; μετρον metron ‘measure, standard’[12].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[6]:

  • Patagona peruviana Boucard, 1893 – gigancik północny
  • Patagona gigas (Vieillot, 1824) – gigancik południowy

Uwagi

  1. ↑ Młodszy homonim Cynanthus Swainson, 1827 (Trochilidae).
  2. ↑ Młodszy homonim Hylocharis Boie, 1831 (Trochilidae).
  3. ↑ Nowa nazwa dla Patagona J.E. Gray, 1840 ze względu na puryzm.

Przypisy

  1. 1 2 3 Ch.-L. Bonaparte. Classification ornithologique par series. „Comptes rendus hebdomadaires de l’Académie des Sciences”. 37, s. 645, 1853. (fr.).
  2. ↑ R. Lesson: Histoire naturelle des oiseaux-mouches: ouvrage orné de planches dessinées et gravées par les meilleurs artistes. Paris: Arthus Bertrand, 1829, s. xi. (fr.).
  3. ↑ G.R. Gray: The genera of birds: comprising their generic characters, a notice of the habits of each genus, and an extensive list of species referred to their several genera. Cz. 1. London: Longman, Brown, Green, and Longmans, 1849, s. 114. (ang.).
  4. ↑ J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. T. 3: Schrillvögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1860, s. 80. (niem.).
  5. 1 2 G.R. Gray: A list of the genera of birds: with their synonyma an indication of the typical species of each genus. London: R. and J.E. Taylor, 1840, s. 14. (ang.).
  6. 1 2 Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Patagoninae Bonaparte, 1853 – giganciki (wersja: 2025-10-11). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-10-16].
  7. 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Hummingbirds (Trochilidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, Patagona, DOI: 10.2173/bow.trochi1.02 [dostęp 2025-10-16] (ang.). Publikacja w zamkniętym dostępie – wymagana rejestracja, też płatna, lub wykupienie subskrypcji
  8. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Patagona [dostęp 2025-10-16].
  9. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Cynanthus [dostęp 2025-10-16].
  10. 1 2 D.G. Elliot. Classification and synopsis of the Trochilidæ. „Smithsonian Contributions to Knowledge”. 23 (5), s. 67, 1879. (ang.).
  11. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Hylocharis [dostęp 2025-10-16].
  12. ↑ The Key to Scientific Names ↓, Hypermetra [dostęp 2025-10-16].

Bibliografia

  • The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.