Gillian Flynn

Gillian Flynn
Gillian Flynn (2014)
Gillian Flynn (2014)
Imię i nazwisko

Gillian Schieber Flynn

Data i miejsce urodzenia

24 lutego 1971
Kansas City, Missouri, USA

Narodowość

amerykańska

Język

angielski

Alma Mater

Uniwersytet Kansas
Northwestern University

Dziedzina sztuki

literatura, film (scenariusz, produkcja)

Gatunek

thriller, kryminał

Ważne dzieła

Ostre przedmioty (2006)
Mroczny zakątek (2009)
Zaginiona dziewczyna (2012)

Nagrody

CWA New Blood Dagger (2007)
Ian Fleming Steel Dagger (2007)
Edgar Award (2015)

Strona internetowa

Gillian Flynn, właśc. Gillian Schieber Flynn (ur. 24 lutego 1971 w Kansas City w stanie Missouri)[1][2] – amerykańska pisarka, scenarzystka i producentka, autorka thrillerów psychologicznych. Najbardziej znana z powieści Zaginiona dziewczyna (Gone Girl, 2012), która stała się międzynarodowym bestsellerem i została zaadaptowana na film przez Davida Finchera[3].

Życiorys

Dzieciństwo i edukacja

Gillian Flynn urodziła się 24 lutego 1971 roku w Kansas City w stanie Missouri[2]. Jej ojciec, Edwin Matthew Flynn, był wykładowcą filmu w Metropolitan Community College (kampus Penn Valley), a matka, Judith Flynn, była wykładowczynią w tym samym college'u, zajmującą się dydaktyką czytania[4][2]. Flynn dorastała w dzielnicy Coleman Highlands. Od najmłodszych lat wykazywała zainteresowanie mroczną tematyką – jako dziecko wolała karmić pająki mrówkami niż bawić się lalkami, a w wieku siedmiu lat oglądała już filmy takie jak Obcy czy Psychoza[5][6]. Sama autorka określa siebie w tym okresie jako „nieśmiałą dziewczynkę”, która znalazła schronienie w świecie książek i pisaniu, w czym wspierali ją rodzice[7]. Jej pierwszą literacką fascynacją była twórczość Agathy Christie[5].

Uczęszczała do szkół publicznych w Kansas City: Swinney, Volker i Lincoln Junior High, a następnie do Bishop Miege High School (ukończyła w 1989)[8][5]. Studiowała na Uniwersytecie Kansas, gdzie w 1994 roku uzyskała licencjat z filologii angielskiej i dziennikarstwa[2][8]. Następnie przez dwa lata pracowała w Los Angeles w piśmie branżowym poświęconym tematyce zasobów ludzkich (Human Resources)[2][9].

Po tym okresie rozpoczęła studia magisterskie w Medill School of Journalism na Northwestern University w Chicago, które ukończyła w 1997 roku, uzyskując tytuł magistra dziennikarstwa (MSJ)[2][10]. Początkowo planowała zostać reporterką kryminalną (a nawet policjantką), jednak zrezygnowała z tego zamiaru, uznając, że nie ma predyspozycji do takiej pracy[2][5].

Kariera dziennikarska

Po ukończeniu studiów magisterskich Flynn krótko pracowała jako freelancerka (ang. stringer) dla magazynu „U.S. News & World Report”[2][11]. W 1998 roku dołączyła do redakcji tygodnika „Entertainment Weekly”, gdzie pracowała przez dziesięć lat[12][2]. Początkowo zajmowała się reportażami z planów filmowych, później objęła stanowisko krytyka telewizyjnego[12]. W grudniu 2008 roku Flynn straciła pracę w wyniku cięć budżetowych, co skłoniło ją do całkowitego poświęcenia się pisarstwu (wówczas pracowała już nad Ostrymi przedmiotami)[13][5].

Twórczość literacka

Gillian Flynn jest autorką mrocznych thrillerów osadzonych głównie na Środkowym Zachodzie USA[2]. Jej styl charakteryzuje się dosadnym językiem, czarnym poczuciem humoru i brakiem „kwiecistych metafor”[5]. Mimo że niektórzy krytycy zarzucali jej twórczości mizoginię, autorka określa się jako feministka, argumentując, że jej kobiece postacie dowodzą, iż przemoc i zło nie są domeną wyłącznie mężczyzn[2][14]. Flynn podkreśla, że choć inspirują ją historie znajomych, to fabuła jest głównie wytworem jej wyobraźni[5].

Po opublikowaniu Zaginionej dziewczyny (2012) Flynn skupiła się na pracy scenarzystki filmowej i telewizyjnej, co spowodowało dłuższą przerwę w wydawaniu nowych powieści. W 2014 roku ogłoszono, że autorka napisze współczesną adaptację Hamleta w ramach projektu Hogarth Shakespeare (z planowaną datą wydania na 2021 rok), jednak książka ta nie ukazała się w zapowiadanym terminie, a informacje o niej zniknęły ze stron wydawcy[15]. Według doniesień z 2025 roku, pisarka nadal pracuje nad swoją czwartą powieścią, której wydawcą ma być Penguin Random House[7].

Powieści

  • 2006: Ostre przedmioty (Sharp Objects) – debiut opowiadający o reporterce powracającej do rodzinnego miasta, by opisać serię morderstw. Powieść porusza tematy samookaleczania i relacji rodzinnych[2]. Książka została nagrodzona CWA New Blood Dagger oraz Ian Fleming Steel Dagger[16].
  • 2009: Mroczny zakątek (Dark Places) – historia kobiety, której brat został skazany za brutalne zamordowanie ich rodziny. Powieść stała się bestsellerem „New York Timesa”[17][2].
  • 2012: Zaginiona dziewczyna (Gone Girl) – thriller psychologiczny badający rozpad małżeństwa w obliczu zaginięcia żony. Książka sprzedała się w ponad 15 milionach egzemplarzy na całym świecie i została przetłumaczona na ponad 40 języków[7]. Prawa do ekranizacji sprzedano za 1,5 miliona dolarów[6][2]. W 2017 roku scenarzystka Leslie Weller oskarżyła Flynn o plagiat, twierdząc, że Zaginiona dziewczyna kopiuje jej scenariusz Out of the Blue z 2005 roku. W maju 2018 roku sędzia federalny John Robert Blakey oddalił pozew, uznając, że dzieła opowiadają „bardzo różne historie”, a podobieństwa wynikają ze standardów gatunku[18][19].

Opowiadania

  • 2014: What Do You Do? (wydane w antologii Rogues, w 2015 jako samodzielna nowela The Grownup) – nagroda Edgar Award[20][21].

Filmografia (scenariusz)

Gillian Flynn jest również aktywną scenarzystką i producentką, często adaptując własną twórczość na potrzeby filmu i telewizji.

Rok Tytuł Typ Uwagi
2014 Zaginiona dziewczyna Film Scenariusz na podstawie własnej powieści. Film stał się hitem kasowym i przyniósł autorce nominację do Złotego Globu[2][22]. Początkowo Flynn miała napisać tylko pierwszą wersję scenariusza, ale jej tekst spodobał się reżyserowi na tyle, że włączył ją do stałego zespołu[23].
2018 Ostre przedmioty Serial TV Scenariusz i produkcja wykonawcza (tzw. showrunner, wspólnie z Marti Noxon). Flynn brała aktywny udział w pracach pokoju scenarzystów, chcąc mieć pewność, że ekranizacja nie spłyci psychologicznego wymiaru bohaterki[23][24].
2018 Wdowy Film Współautorka scenariusza ze Stevem McQueenem. Film doceniono za wykroczenie poza ramy gatunku heist movie i poruszenie kwestii rasy, klasy oraz gender[2][25].
2020 Utopia Serial TV Twórczyni, scenarzystka i główna producentka wykonawcza ośmioodcinkowego serialu dla Amazon Prime Video. Pierwotnie nad projektem pracowała z Davidem Fincherem dla HBO, ale finalnie serial powstał w innej stacji bez udziału reżysera[5][26].
(w fazie rozwoju) Atak kobiety o 50 stopach wzrostu Film Remake w reżyserii Tima Burtona (Flynn napisała wstępną wersję scenariusza, ale opuściła projekt w 2025)[27].
(w fazie rozwoju) Mroczny zakątek Serial TV Projekt serialu limitowanego dla HBO (główna producentka wykonawcza)[28].

Adaptacje filmowe i telewizyjne (pozostałe)

Sekcja ta obejmuje adaptacje dzieł autorki, przy których nie pełniła ona głównej roli scenarzystki.

  • 2015: Mroczny zakątek (Dark Places) – reż. Gilles Paquet-Brenner, w rolach głównych Charlize Theron i Nicholas Hoult[29]. Flynn sprzedała prawa do ekranizacji, ale nie pisała scenariusza do tej wersji[2].

Życie prywatne

Flynn mieszka w Chicago, w dzielnicy Ukrainian Village[13]. W 2007 roku wyszła za mąż za prawnika Bretta Nolana[13]. Para ma dwoje dzieci: syna o imieniu Flynn (ur. ok. 2010) i córkę Veronicę (ur. ok. 2014)[30][31].

Nagrody i wyróżnienia

Przypisy

  1. ↑ Gillian Flynn - Biografia. Filmweb. [dostęp 2025-12-07]. (pol.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Gillian Flynn Biography. Encyclopædia Britannica. [dostęp 2025-12-07]. (ang.).
  3. ↑ Dawid Rydzek: „Zaginiona dziewczyna”: Film roku – recenzja. naEKRANIE.pl. [dostęp 2025-12-07]. (pol.).
  4. ↑ Gillian Flynn Age, Net Worth, and Career Highlights. Mabumbe. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 Przemek Kowalski: Bo fantazja jest od tego… czyli Gillian Flynn i jej twórczość. Głos Kultury, 2015-06-16. [dostęp 2025-12-07]. (pol.).
  6. 1 2 Kimberly Nordyke: Hollywood's Most Powerful Authors: Gillian Flynn on Adapting 'Gone Girl'. The Hollywood Reporter, 2012-11-30. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  7. 1 2 3 Patrycja Orzeł: Sławna pisarka podbiła świat. Polacy też kochają jej bestsellerowe thrillery. Radio ZET, 2025-09-24. [dostęp 2025-12-07]. (pol.).
  8. 1 2 Gillian Flynn author biography. BookBrowse. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  9. ↑ Gillian Flynn inspiration for Gone Girl. Tribute.ca. [dostęp 2025-12-07]. (ang.).
  10. ↑ Medill alumna sells screen rights to best-selling novel. The Daily Northwestern, 2012-10-01. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  11. ↑ Gillian Flynn Books In Publication & Chronological Order. BookSeries. [dostęp 2025-12-07]. (ang.).
  12. 1 2 10 Women Writers You Didn't Know Were Also Film Critics. Rotten Tomatoes, 2024-03-18. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  13. 1 2 3 4 5 Gillian Flynn. IMDb. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  14. ↑ Domestic noir, czyli damsko-męska gra w zemstę. Gazeta Prawna, 2017-12-15. [dostęp 2025-12-07]. (pol.).
  15. ↑ Gone Girl author Gillian Flynn takes on Hamlet. BBC News, 2014-05-28. [dostęp 2025-12-07]. (ang.).
  16. 1 2 3 CWA New Blood Fiction Dagger 2007. Crime Writers' Association. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  17. ↑ Dark Places. Google Books. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  18. ↑ Emily Zantow: Judge Clears ‘Gone Girl’ Creators in Copyright Dispute. Courthouse News Service, 2018-05-22. [dostęp 2025-12-07]. (ang.).
  19. ↑ Weller v. Flynn et al, No. 1:2017cv08799. Justia US Law, 2018-05-21. [dostęp 2025-12-07]. (ang.).
  20. 1 2 2015 Edgar Award Winners. Mystery Writers of America, 2015-04-30. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  21. ↑ The Grownup. Goodreads. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  22. 1 2 Dave McNary: Gillian Flynn, Steve McQueen to Write Heist Thriller for New Regency. Variety, 2015. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  23. 1 2 Katarzyna Piórecka: Ekranizacja książki Ostre przedmioty mogła być farsą. Gillian Flynn [Wywiad]. Spider's Web, 2018-07-09. [dostęp 2025-12-07]. (pol.).
  24. ↑ Gillian Flynn, Killer Queen. Marie Claire, 2018-07. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  25. ↑ Gillian Flynn pisze dla Steve'a McQueena. WP Film, 2015-03-24. [dostęp 2025-12-07]. (pol.).
  26. ↑ Danielle Turchiano: 'Utopia': Gillian Flynn on Mr. Rabbit's Master Plan. Variety, 2020-09-25. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  27. ↑ Barbie Star Margot Robbie in Talks for Tim Burton's Attack of the 50 Foot Woman Remake. IGN, 2025-08-04. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  28. ↑ Joe Otterson: HBO to Develop Gillian Flynn Novel 'Dark Places' as Limited Series. Variety, 2024-01-30. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  29. ↑ Dark Places: Charlize Theron odkrywa swoją mroczną przeszłość. WP Film, 2015-06-18. [dostęp 2025-12-07]. (pol.).
  30. ↑ Gone Girl Author Gillian Flynn: What to Know. People, 2020. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  31. ↑ Gillian Flynn on Gone Girl. The Telegraph, 2014. [dostęp 2025-12-06]. (ang.).
  32. ↑ Hollywood's 25 Most Powerful Authors. The Hollywood Reporter, 2014-11-26. [dostęp 2025-12-07]. (ang.).
  33. ↑ 'Hollywood Reporter's List of 25 Most Powerful Authors in Hollywood. Bustle, 2014-11-30. [dostęp 2025-12-07]. (ang.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.