Giovanni da Udine
 Portret Giovanniego da Udine z Żywota najsławniejszych malarzy, rzeźbiarzy i architektów | |
| Data i miejsce urodzenia |
1487 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1564 |
| Dziedzina sztuki |
malarstwo |
| Epoka | |
Giovanni da Udine (właśc. Giovanni Nanni[1], ur. 27 października 1487 w Udine, zm. 1564 w Rzymie[2]) – włoski malarz, rysownik, architekt i sztukator, uczeń Rafaela Santiego.
Był znany z malowania grotesk[1]. Uczył się u boku Giovanniego Martiniego, również nazywanego Giovannim da Udine. Przypuszczalnie mógł uczyć się również w warsztacie Giorgionego w Wenecji. Po przeniesieniu się do Rzymu trafił do warsztatu Rafaela. W 1522 roku wrócił do Udine. Pomimo powrotu do miasta rodzinnego nadal przyjmował zlecenia w Rzymie, a także w Wenecji i Florencji[3].
Pomagał Rafaelowi przy dekoracji Loggi Watykańskich w latach 1517–1519 i apartamentu kardynała Bernarda Dovizi da Bibbieny[2][4]. Jego autorstwa są m.in: klęcząca postać kobieta po prawej stronie fresku Wypędzenie Heliodora ze świątyni[5][a], sceny nawiązujące do klasycznego ideału życia wiejskiego i motywy roślinne w Vilii Farnesina[7][8], stiuki w Loggiach Watykańskich[9] oraz stiuki w kaplicy Medyceuszów przy bazylice San Lorenzo we Florencji (1532–1534)[2]. Pomagał Rafaelowi również przy Świętej Rodzinie Franciszka I[10]. Giorgio Vasari podaje, że Giovanni da Udine namalował również instrumenty muzyczne na obrazie Ekstaza Świętej Cecylii[11].
Pracując nad stiukami w Loggiach Watykańskich, zdołał odtworzyć technikę, którą stosowali Rzymianie, wykonując sztukaterie[9]. Techniki malowania martwej natury zapożyczył od twórców niderlandzkich[3].
Uwagi
Przypisy
- 1 2 Girardi 2006 ↓, s. 137.
- 1 2 3 Udine Giovanni, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2025-08-30].
- 1 2 Giovanni da Udine [online], wga.hu [dostęp 2025-08-30].
- ↑ Girardi 2006 ↓, s. 137–138.
- ↑ Girardi 2006 ↓, s. 67.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 246.
- ↑ Girardi 2006 ↓, s. 77.
- ↑ Wielcy malarze 1999 ↓, s. 24.
- 1 2 Girardi 2006 ↓, s. 98.
- ↑ Ristujczina 2020 ↓, s. 361.
- ↑ Wielcy malarze 1999 ↓, s. 20.
Bibliografia
- Monica Girardi, Klasycy sztuki. Rafael, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2006, ISBN 978-83-60529-00-3.
- Wojciech Król (red.), Wielcy malarze. Ich życie, inspiracje i dzieła. Nr 38 Rafael, Eaglemoss Polska, 1999, ISSN 1505-9464.
- Luba Ristujczina, Rafael Santi, Bielsko-Biała: Dragon, 2020, ISBN 978-83-8172-638-2.