Gjergj Arianiti
 Popiersie Gjergja Arianitiego (Kruja) | |
| Data urodzenia |
1376 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
1470 |
| Zawód, zajęcie |
wojskowy |
Gjergj Arianiti też jako: Georgius Arianiti, Gjorg Golemi (ur. ok. 1376, zm. 1470 w Durrës[1]) – albański możnowładca i dowódca wojskowy, uczestnik walk przeciwko Turkom Osmańskim w XVI wieku, ojciec Doniki Kastrioti.
Życiorys
Był najstarszym spośród trzech synów Komnena Arianitiego[2]. Rodzina Arianiti władała w XIV w. znacznymi obszarami środkowej Albanii, w rejonie Çermenika-Mokrra-Shpat[2]. Dzięki małżeństwu z Marią Muzaka, Gjergj Arianiti przyłączył do swoich włości rozległe tereny pomiędzy Mallakastrą a Wlorą[3].
W 1423 na mocy układu zawartego przez Komnena z Turkami, Gjergji Arianiti znalazł się na dworze sułtana Murada II w charakterze zakładnika[1]. Powrócił do Albanii w 1427, a w 1431 stanął na czele powstania albańskiego, skierowanego przeciwko Turkom osmańskim. W latach 1432-1433 udało mu się dwukrotnie pobić siły osmańskie Ali beja, skierowane do stłumienia powstania - w rejonie Kurvelesh i pod Bërzeshtë[3]. Dzięki tym zwycięstwom Gjergj Arianiti cieszył się protekcją papieża Eugeniusza IV i króla Aragonii Alfonsa V[3]. W latach 1443-1444 ponownie walczył z Turkami w rejonie Elbasanu i Tepeleny. Po ślubie swojej córki Androniki ze Skanderbegiem, Arianiti współdziałał ze Skanderbegiem w ramach Ligi z Lezhy, ale jednocześnie z nim rywalizował o wpływy na ziemiach albańskich[3]. W 1449 doszło do zerwania sojuszu Arianitiego ze Skanderbegiem, a Arianiti związał się politycznie z Wenecją. Od Wenecji otrzymał stopień kapitana (capitaneus pes dominium in partibus Albanie), ale nie uzyskał żadnej konkretnej pomocy. Zmarł w 1470, w czasie pobytu w Durrës[1].
Był dwukrotnie żonaty. Drugą żoną Arianitiego była Pietrina, córka Oliwiera Francone z Apulii[3]. Z pierwszego małżeństwa miał ośmioro, a z drugiego pięcioro dzieci. Imię Arianitiego noszą ulice we Wlorze i w Sarandzie.
Przypisy
- 1 2 3 Kujtim Halili: Fjalor biografik ushtarak. Tirana: 2006, s. 15. ISBN 99943-849-2-9. (alb.).
- 1 2 Dhimitër Shuteriqi: Aranitët: Historia- Gjenealogjia-Zotërimet. Toena, 2012, s. 97. ISBN 978-99943-1-729-5. (alb.).
- 1 2 3 4 5 Robert Elsie: A Biographical Dictionary of Albanian History. I.B.Tauris, 2013, s. 16-17. ISBN 978-1-78076-431-3. (ang.).
Bibliografia
- Tadeusz Czekalski, Jerzy Hauziński, Jan Leśny: Historia Albanii. Wrocław: 2009, s. 95-96. ISBN 978-83-04-04994-9.
- Kujtim Halili: Fjalor biografik ushtarak. Tirana: 2006, s. 15. ISBN 99943-849-2-9. (alb.).