Gołąbeczek malutki

Gołąbeczek malutki
	Columbina passerina
	(Linnaeus, 1758)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	gołębiowe
Rodzina	gołębiowate
Podrodzina	siniaczki
Rodzaj	Columbina
Gatunek	gołąbeczek malutki
Synonimy
	Columba passerina Linnaeus, 1758;
	Columba passerina Linnaeus, 1758;
Podgatunki
	18 podgatunków – zobacz opis w tekście
	18 podgatunków – zobacz opis w tekście
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania

Gołąbeczek malutki^[4], gołąbek malutki (Columbina passerina) – gatunek małego ptaka z rodziny gołębiowatych (Columbidae). Zamieszkuje Amerykę Północną i Południową. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Morfologia

Wymiary: Długość ciała 15–18 cm, masa ciała 28–40 g^[5].
Wygląd: Mniejszy od szpaka. Samiec – szaro-brązowy, czarne plamy na pokrywach skrzydłowych. Kiedy leci, widać rdzawe lotki I rzędu. Ogon jest krótki, zaokrąglony, czarnobrązowy, z wąskimi białymi rogami. Nogi pomarańczoworóżowe, dziób także pomarańczowy z różowym odcieniem i czarną końcówką. Samice oraz młode – jaśniejsze od samca, bardziej szare, mają mniej plamek.

Zasięg, środowisko

Często spotykany na otwartych terenach, w różnych środowiskach, od obrzeży lasu po pola oraz ogrody. Występuje od Bermudów i południa Stanów Zjednoczonych, na południe przez Amerykę Środkową do północnej i wschodniej części Ameryki Południowej.

Zachowanie

Spłoszony odlatuje zygzakiem, gwałtownie uderzając skrzydłami; po chwili ląduje na ziemi.

Podgatunki

Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy AviList wyróżniają aż 18 podgatunków Columbina passerina^[6]^[7]:

C. p. passerina (Linnaeus, 1758) – południowo-wschodnie USA
C. p. pallescens (Baird, SF, 1860) – południowo-zachodnie USA do Gwatemali i Belize
C. p. socorroensis (Ridgway, 1887) – wyspa Socorro (u wybrzeży zachodniego Meksyku)
C. p. neglecta (Carriker, 1910) – Honduras do Panamy
C. p. bahamensis (Maynard, 1887) – Bahamy i Bermudy
C. p. exigua (Riley, 1905) – wyspy Wielka Inagua (południowe Bahamy) i Mona (Portoryko)
C. p. insularis (Ridgway, 1888) – Kuba, Haiti i Kajmany; obejmuje proponowany podgatunek navassae
C. p. umbrina Buden, 1985 – Tortuga (u północno-zachodniego wybrzeża Haiti)
C. p. jamaicensis (Maynard, 1899) – Jamajka
C. p. portoricensis (Lowe, 1908) – Portoryko (oprócz wyspy Mona) i Wyspy Dziewicze (oprócz Saint Croix)
C. p. nigrirostris (Danforth, 1935) – Saint Croix (północne Małe Antyle)
C. p. trochila (Bonaparte, 1855) – Martynika (Małe Antyle)
C. p. antillarum (Lowe, 1908) – południowe Małe Antyle
C. p. albivitta (Bonaparte, 1855) – północna Kolumbia, północna Wenezuela, Antyle Holenderskie i Trynidad
C. p. parvula (Todd, 1913) – środkowa Kolumbia
C. p. nana (Todd, 1913) – zachodnia Kolumbia
C. p. quitensis (Todd, 1913) – środkowy Ekwador
C. p. griseola Spix, 1825 – południowa Wenezuela po Gujanę, Surinam, Gujanę Francuską i wschodnią Brazylię.

Status zagrożenia

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje gołąbeczka malutkiego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. W 2017 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji na 11 milionów dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznaje się za stabilny^[3].

Przypisy

↑ Columbina passerina, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Common Ground-dove (Columbina passerina). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-12)]. (ang.).
1 2 BirdLife International, Columbina passerina, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Columbidae Leach, 1819 - gołębiowate - Pigeons (Wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-19].
↑ Common Ground Dove Identification. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2020-08-06]. (ang.).
↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-19] (ang.).
↑ AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

Bibliografia

Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Multico Oficyna Wydawnicza, 2000. ISBN 83-7073-059-0.

Linki zewnętrzne

Zdjęcia i materiały multimedialne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).

[itis-1] Columbina passerina, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[ibc-2] Common Ground-dove (Columbina passerina). IBC: The Internet Bird Collection. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-12)]. (ang.).

[iucn-3] 1 2 BirdLife International, Columbina passerina, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2020, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-19] (ang.).

[mk-4] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Columbidae Leach, 1819 - gołębiowate - Pigeons (Wersja: 2026-02-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-19].

[aabid-5] Common Ground Dove Identification. [w:] All About Birds [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. [dostęp 2020-08-06]. (ang.).

[ioc-6] F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-08-19] (ang.).

[avilist-7] AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025b, 2026, DOI: 10.2173/avilist.v2025b (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]