Goniurosaurus kadoorieorum
| Goniurosaurus kadoorieorum | |
| Yang & Chan, 2015 | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Podtyp | |
| Gromada | |
| Rząd | |
| Nadrodzina | |
| Rodzina | |
| Rodzaj | |
| Gatunek |
Goniurosaurus kadoorieorum |
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[1] | |
 | |
Goniurosaurus kadoorieorum – gatunek jaszczurki z rodziny eublefarów (Eublepharidae).
Systematyka
Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisali w 2015 roku chiński przyrodnicy Yang Jianhuan i Chan Bosco Pui-Lok w pracy Two new species of the genus Goniurosaurus (Squamata: Sauria: Eublepharidae) from southern China, nadając mu nazwę Goniurosaurus kadoorieorum[2][3]. Jako miejsce typowe podali Region Autonomiczny Kuangsi-Czuang (Guangxi Zhuang Autonomous Region) w Chinach. Holotyp KFBG 14032 to dorosły samiec, odłowiony 18 maja 2014 roku przez Yanga[a][3]. Analizy filogenetyczne wykazały, że wszystkie gatunki z rodzaju Goniurosaurus wyewoluowały od jednego przodka około 45,3 mln lat temu i można je podzielić na cztery grupy gatunków. Goniurosaurus kadoorieorum należy do grupy, do której należą: Goniurosaurus liboensis, Goniurosaurus kwangsiensis, Goniurosaurus huuliensis, Goniurosaurus catbaensis, Goniurosaurus gezhi, Goniurosaurus araneus oraz Goniurosaurus luii[4]. Nie wyróżnia się podgatunków[3].
Etymologia
- Goniurosaurus (Gonyurosaurus, Gouiurosaurus): gr. γωνια gōnia ‘kąt, róg’[5]; ουρα oura ‘ogon’[6]; σαυρος sauros ‘jaszczurka’[7].
- kadoorieorum – nazwa pochodzi od braci Kadoorie, sir Horace’a i Lorda Lawrence’a z Hongkongu, założycieli Kadoorie Farm and Botanic Garden, którzy wspierali badania nad bioróżnorodnością i jej ochronę w regionie Kuangsi[3].
Morfologia
Jest to niewielki gekon dorastający do niecałych 120 mm SVL[b]. Głowa w kształcie rombu z kilkunastoma czarnymi owalnymi plamami i czarnym paskiem okalającym jej tylną część, po którym widoczny jest jasny biały pasek przechodzący w kolejny czarny na górnej części szyi. Spód ciała jasny – szarobiały, na dolnej szczęce na tarczce bródkowej, czarna pojedyncza plamka. Tułów smukły w naprzemienne czarne i białawe pasy w poprzek tułowia, na których (co drugą) występują czarne plamki. Ogon dość gruby w czarno-białe nieregularne pasy[2][3]. Tęczówki krwistoczerwone lub pomarańczowoczerwone u osobników młodocianych i wyraźnie oliwkowozielone u osobników dorosłych, czym zdecydowanie różni się od innych dorosłych przedstawicieli rodzaju Goniurosaurus, którzy mają tęczówki w kolorze kości słoniowej, żółtej, pomarańczowej lub krwistoczerwonej. Powiększone guzki nadoczodołowe, 8 lub 9 łusek otaczających nozdrza, od 124 do 132 rzędów łusek na tułowiu. Pazury osłonięte czterema łuskami[2].
Zasięg występowania
Goniurosaurus kadoorieorum występuje endemicznie w Chinach[3]. Znany jest tylko z jednej lokalizacji w Regionie Autonomicznym Kuangsi-Czuang[2].
Środowisko
Goniurosaurus kadoorieorum jest znany tylko z jednej z krasowych jaskiń. Występuje w środowisku skał wapiennych[2].
Status zagrożenia
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Goniurosaurus kadoorieorum jest klasyfikowany jako gatunek zagrożony (EN, ang. Endangered). Gatunek znany jest z jednej lokalizacji. Liczebność populacji nie jest znana. Trend liczebności populacji jest uznawany za lekko spadkowy z powodu zmniejszania się jego naturalnego habitatu. Gatunek jest opisywany jako niepospolity[1].
Uwagi
Przypisy
- 1 2 Goniurosaurus kadoorieorum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2025-07-16] (ang.).
- 1 2 3 4 5 Jian-Huan Yang & Bosco Pui-Lok Chan. Two new species of the genus Goniurosaurus (Squamata: Sauria: Eublepharidae) from southern China. „Zootaxa”. 3980, s. 67–80, 2015. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 P. Uetz & J. Hallermann: Goniurosaurus kadoorieorum YANG & CHAN, 2015. The Reptile Database. [dostęp 2025-07-15]. (ang.).
- ↑ JiNgo H.N., Rödder D., Grismer L., Nguyen T.Q., Le M.D., Qi S. & Ziegler T.. Extraordinary diversity among allopatric species in the genus Goniurosaurus (Squamata: Eublepharidae): understanding niche evolution and the need of conservation measures.. „Biodiversity and Conservation”. 32, s. 1549–1571, 2023. (ang.).
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 112.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 276.
- ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 229.
- Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 593–669, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).
Bibliografia
- Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).