Gravis Ultrasound

Gravis Ultrasound classic z GF1
Gravis Ultrasound Plug & Play Pro

Gravis Ultrasound (w skrócie GUS) – karta dźwiękowa produkowana przez kanadyjską firmę Advanced Gravis od 1993 roku. Była to pierwsza na rynku karta dźwiękowa wyposażona w syntezator PCM posiadająca standardowo 256 kB pamięci RAM[1][2][3].

Firma osiągnęła dość duży sukces rynkowy dlatego, że oferowała karty dźwiękowe o jakości dźwięku o wiele wyższej od popularnych w latach 90. kart Sound Blaster przy porównywalnej cenie[2][3]. Advanced Gravis wyprodukowała potem inne karty z rodziny Gravis Ultrasound (Ultrasound MAX[4][5], Ultrasound Plus & Play[6], Ultrasound Extreme[7][8][9] oraz Ultrasound ACE[10][11][12]).

Problemem związanym z użytkowaniem kart z rodziny Gravis Ultrasound było niekompatybilne oprogramowanie i brak odpowiednich sterowników[1] zwłaszcza do systemów z rodziny MS Windows na skutek czego firma Advanced Gravis straciła rynek kart dźwiękowych na rzecz konkurencji[13].

Dane techniczne karty

  • Synteza Wavetable[1]
  • 32 głosowa polifonia[1][3]
  • Dźwięk 3D[3][14]
  • Odtwarzanie 16-bit 44.1kHz (jakość CD)[1][3], 48 kHz w wersji GUS Max[14]
  • Nagrywanie 8-bit, 44 kHz[1] (po dokupieniu odpowiedniej przystawki oraz GUSy Max, Pnp, Extreme – 16-bit 48kHz)
  • Technologia pozycjonowania dźwięku 3D Holographic Sound opracowana przez Focal Point[4]

Zgodność z wcześniejszymi standardami

Karta Ultrasound pojawiła się na rynku w czasie gdy powszechnie stosowanymi systemami na komputerach PC były MS-DOS oraz Windows 3.1, tak więc nie było stadardowych interfesjów programowania dźwięku (które pojawiły się wraz z Windows 95, w postaci DirectSound). Każdy typ karty był zwykle obsługiwany bezpośrednio przez działającą aplikację. Ważnym cechą była więc zgodność nowej karty z istniejącymi standardami, dla których już przez kilka lat powstawało oprogramowanie[1][2][4].

Karta Ultrasound nie posiadała żadnego z układów Yamaha OPL[a] przez co emulacja karty Sound Blaster[b] byla jedynie programowa (poprzez emulator SBOS), co nie zawsze działało lub nie zawsze przynosiło dobre efekty. Podobnie było z emulacją karty Roland MT-32 i (jednocześnie) karty Sound Blaster (emulator MEGA-EM). Problemy występowały m. in. gdy oprogramowanie korzystające z emulowanych kart działało w trybie chronionym procesorów Intel. Jednak w większości przypadków emulacja działała poprawnie a w czasie gdy oprogramowanie (gry) zaczęły korzystać z trybu chronionego, zwykle posiadały już obsługę kart Ultrasound[1][2][4].

W przypadku gier korzystających ze sterowników AIL (Audio Interface Libraries)[c] obsługa karty mogła być zapewniona poprzez zastąpienie sterowników AIL wersją dla kart Ultrasound[4].

Jedynym modelem posiadającym sprzętową zgodność z Sound Blasterem Pro była karta UltraSound Extreme[7][8][9].

Odbiór i znaczenie

Pojawienie się karty Ultrasound przyczyniło się do znaczącej poprawy jakości dźwięku w komputerach PC. Jakość syntezy dźwięku opartej na sample'ach[d] dająca naturalne brzmienie instrumentów przewyższała znacząco generatory FM z popularnych wówczas kart rodziny Sound Blaster, co, również dzięki niewygórowanej cenie karty Ultrasound, doprowadziło do popularyzacji tej techniki wytwarzania dźwięku w komputerach osobistych. Kolejne produkty innych producentów, jak np. konkurencyjny Sound Blaster AWE-32, również zapewniały podobne możliwości[1][2][4][14].

Brak pełnej sprzętowej zgodności z istniejącymi standardami kart dźwiękowych (w konsekwencji – brak wsparcia dla części istniejącego oprogramowania) była uznawana za wadę kart Ultrasound, która wpłynęła niekorzystnie na ich sprzedaż[1][2][4].

Za wadę karty niektórzy uznawali też konieczność każdorazowego wgrywania próbek z dysku do pamięci RAM karty, co jednak, z drugiej strony, pozwalało to na łatwą ich podmianę[e][4].

Klony

Popularność karty sprawiła, że powstały też tańsze klony karty, czego przykładem jest karta Primax Music Card będąca odpowiednikiem pierwszego modelu Ultrasound (z nieco większą pamięcią - 512 kB)[15][16].

Uwagi

  1. ↑ zapewniających syntezę dźwięku FM na kartach AdLib oraz Sound Blaster
  2. ↑ będącej standardem wspieranym przez większość oprogramowania (szczególnie gier) w czasie gdy karta Ultrasound pojawiła się na rynku
  3. ↑ w systemie MS-DOS
  4. ↑ która wcześniej była dostępna m. in. w komputerach Amiga (lecz o słabszych parametrach technicznych)
  5. ↑ w przeciwieństwie do kart, w których próbki znajdowały się w niezmiennej pamięci ROM

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Karty dźwiękowe cz. 1 / Gravis UltraSound. „Bajtek”. 3/95 (115), s. 28, Marzec 1995. Spółdzielnia „Bajtek”. ISSN 0860-1674.
  2. 1 2 3 4 5 6 Marcin Kamil Górecki. Gravis Ultrasound. „Secret Service”. 4/94 (12), s. 5, kwiecień 1994. [dostęp 2026-03-03].
  3. 1 2 3 4 5 Alex & Gawron. Gravis Ultrasound. „Top Secret”. 3/94 (24), s. 47, marzec 1994. [dostęp 2026-03-14].
  4. 1 2 3 4 5 6 7 8 Jacek Marczewski. Nowa fala dźwięku. „Secret Service”. 2/95 (21), s. 48-49, luty 1995.
  5. ↑ Alex & Gawron. Gravis Ultrasound MAX. „Top Secret”. 12/94 (33), s. 34, grudzień 1992.
  6. ↑ Jacek Marczewski. GUS Plug & Play. „Secret Service”. 7-8/96 (37), s. 78, lipiec-sierpień 1996. [dostęp 2026-03-13].
  7. 1 2 Paweł Chmielowiec. Gravis UltraSound Extreme. „Reset”. 9/97 (5), s. 75, wrzesień 1997.
  8. 1 2 Artur Kellner. Ekstremalny Gravis - Ultrasound Extreme. „Chip”. 7/97, s. 58, lipiec 1997.
  9. 1 2 Marcin K. Górecki. UltraSound Extreme. „Secret Service”. 3/97 (44), s. 71, marzec 1997.
  10. ↑ Tomasz Piotrowski. Karty Dźwiękowe - post scriptum. „Bajtek”. 6/95 (118), s. 28, czerwiec 1995. [dostęp 2026-03-12].
  11. ↑ Jacek Marczewski. Ultrasound ACE wybiela dźwięk. „Secret Service”. 4/95 (23), s. 58, kwiecień 1995. [dostęp 2026-03-14].
  12. ↑ Marcin Borkowski. UltraSound ACE. „Top Secret”. 6/95 (39), s. 60, czerwiec 1995.
  13. ↑ Mateusz Ożyński. Śmierć GUSa. „Secret Service”. 2/98 (54), s. 98, luty 1998.
  14. 1 2 3 Jacek Grabowski. Karty do grania. „Gambler”. 7/94 (8), s. 57-59, lipiec 1994.
  15. ↑ Jacek Marczewski. Primax Music Card konkurent Gravisa. „Secret Service”. 7-8/95 (26), s. 49, lipiec-sierpień 1995. [dostęp 2026-03-11].
  16. ↑ TSP. Pierwszy klon Gravisa - Primax Music Sound. „Bajtek”. 11/95 (123), s. 27, listopad 1995. [dostęp 2026-03-12].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.