Grdacz czarny

Grdacz czarny^[3] (Chamaepetes unicolor) – gatunek dużego ptaka z rodziny czubaczy (Cracidae), zamieszkujący Amerykę Centralną. Monotypowy^[4]^[5]. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Morfologia: Długość ciała 62–69 cm; masa ciała około 1,1 kg^[4]. Czarno połyskujące upierzenie; od spodu matowy, czerwone nogi i niebieski nagi kantarek.

Zasięg, środowisko: Kostaryka i zachodnia Panama^[2]^[4]^[5]. Zamieszkuje mgliste lasy górskie^[4]. Zwykle występuje na wysokościach 900–2250 m n.p.m., choć najniżej odnotowano te ptaki na 450 m n.p.m.^[2]

Zachowanie: Zwykle spotykany parami lub w stadach rodzinnych, najczęściej na drzewach, lecz czasami schodzi na ziemię w poszukiwaniu opadłych owoców. Podczas toków wydaje chrapliwy głos ostrzegawczy, gwiżdżące okrzyki i trzepocze skrzydłami. Podobnie jak inne czubacze lata na przemian lotem ślizgowym i aktywnym.

Status zagrożenia: Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2018 roku uznaje grdacza czarnego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern); wcześniej miał on status gatunku bliskiego zagrożenia (NT – Near Threatened). W 1996 roku ptak ten opisywany był jako dość pospolity. W 2019 roku organizacja Partners in Flight szacowała liczebność populacji na 50 000 – 499 999 dorosłych osobników. Do głównych zagrożeń dla tego gatunku należą: polowania dla mięsa, wycinka i pożary lasów^[2].

Przypisy

↑ Chamaepetes unicolor, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
1 2 3 4 BirdLife International, Chamaepetes unicolor, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2021, wersja 2025-2 [dostęp 2026-01-11] (ang.).
↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Cracidae Swainson, 1825 - czubacze - Guans (wersja: 2023-03-14). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-01-11].
1 2 3 4 del Hoyo, J. & Kirwan, G.M.: Black Guan (Chamaepetes unicolor), version 1.0. [w:] Birds of the World (J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana, Editors) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020. (ang.).
1 2 F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Megapodes, guans, guineafowl, New World quail. IOC World Bird List (v15.1). [dostęp 2026-01-11]. (ang.).

Wiesław Dudziński, Marek Keller, Andrew Gosler: Atlas ptaków świata. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Multico, 1994. ISBN 83-7073-059-0.

Zdjęcia i materiały multimedialne. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).