Grubopalczyk

Grubopalczyk
	Glischropus
	Dobson, 1875
	; Głowa grubopalczyka orientalnego (G. tylopus) – na ilustracji z 1878 roku
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	nietoperze
Podrząd	mroczkokształtne
Rodzina	mroczkowate
Podrodzina	mroczki
Plemię	karliki
Rodzaj	grubopalczyk
	Typ nomenklatoryczny
	Vesperugo tylopus Dobson, 1875
Gatunki
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	5 gatunków – zobacz opis w tekście

Grubopalczyk^[2] (Glischropus) – rodzaj ssaków z podrodziny mroczków (Vespertilioninae) w obrębie rodziny mroczkowatych (Vespertilionidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w południowo-wschodniej Azji^[3]^[4]^[5].

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 35,4–48 mm, długość ogona 32–43 mm, długość ucha 8–12,2 mm, długość tylnej stopy 6,2–6,6 mm, długość przedramienia 27–35,7 mm; masa ciała 3,5–4,9 g^[4].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1875 roku irlandzki zoolog, fotograf i chirurg George Edward Dobson w artykule zatytułowanym Opisy nowych lub mało znanych gatunków nietoperzy z rodzaju Vesperugo, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Zoological Society of London”^[1]. Dobson wymiebił dwa gatunki – Vesperugo tylopus Dobson, 1875 i Vesperugo nanus W. Peters, 1851 – z których gatunkiem typowym jest Vesperugo tylopus Dobson, 1875 (grubopalczyk orientalny).

Etymologia

Glischropus: γλισχρος gliskhros ‘lepki, kleisty’; πους pous, ποδος podos ‘stopa’^[6].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[3]^[7]^[2]:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa^[2]	Podgatunki^[4]^[3]^[8]	Rozmieszczenie geograficzne^[4]^[3]^[8]	Podstawowe wymiary^[4]^[8]^[a]	Status IUCN^[9]
Glischropus bucephalus	Csorba, 2011	grubopalczyk indochiński	gatunek monotypowy	kontynentalna Azja Południowo-Wschodnia na północ do przesmyku Kra (wschodnia i południowa Mjanma, Tajlandia, Laos, Wietnam i Kambodża); zakres wysokości: 100–360 m n.p.m.	DC: 4–4,8 cm DO: 3,8–4,3 cm DP: 3,2–3,6 cm MC: 4–4,9 g	LC
Glischropus aquilus	Csorba, T. Görföl, Wiantoro, Kingston, P.J.J. Bates & J.C.-C. Huang, 2015		gatunek monotypowy	endemit Indonezji: południowo-zachodnia Sumatra (znany tylko z Sukabanjar w Limpung); zakres wysokości: około 770 m n.p.m.	DC: około 3,5 cm DO: około 3,9 cm DP: około 3,2 cm MC: około 4,8 g	NE
Glischropus tylopus	Dobson, 1875	grubopalczyk orientalny	gatunek monotypowy	Półwysep Malajski, północna Sumatra, Borneo, Filipiny (Palawan) i Moluki (Bacan); zakres wysokości: poniżej 1000 m n.p.m.	DC: około 3,9 cm DO: 3,2–3,9 cm DP: 2,7–3,1 cm MC: 3,5–5 g	LC
Glischropus javanus	Chasen, 1939	grubopalczyk jawajski	gatunek monotypowy	endemit Indonezji: zachodnia Jawa (góra Pangrango); zakres wysokości: 900–1000 m n.p.m.	DC: około 4 cm DO: około 4 cm DP: około 3,2 cm MC: brak danych	DD
Glischropus meghalayanus	Saikia, Ruedi & Csorba, 2022		gatunek monotypowy	endemit Indii: Meghalaya	DC: brak danych DO: brak danych DP: brak danychm MC: brak danych	NE

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Uwagi

↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 G.E. Dobson. Descriptions of new or little-known Species of Bats of the Genus Vesperugo. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 43, s. 472, 1875. (ang.).
1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 120. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 214. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 763–764. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Glischropus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-27]. (ang.).
↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 296, 1904. (ang.).
↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).
1 2 3 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 529. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Taxonomy: Glischropus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).

[9] DC – długość ciała; DO – długość ogona; DP – długość przedramienia; MC – masa ciała

[Dobson-1] 1 2 G.E. Dobson. Descriptions of new or little-known Species of Bats of the Genus Vesperugo. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 43, s. 472, 1875. (ang.).

[Cichocki&inni-2] 1 2 3 Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 120. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-3] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 214. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).

[Moratelli&inni-4] 1 2 3 4 5 R. Moratelli, C. Burgin, V. Cláudio, R. Novaes, A. López-Baucells & R. Haslauer: Family Vespertilionidae (Vesper Bats). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (red. red.): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 9: Bats. Barcelona: Lynx Edicions, 2019, s. 763–764. ISBN 978-84-16728-19-0. (ang.).

[Wilson&Reeder-5] D.E. Wilson & D.M. Reeder (red. red.): Genus Glischropus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2021-02-27]. (ang.).

[Palmer-6] T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 296, 1904. (ang.).

[mdd-7] N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.2) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).

[amw-8] 1 2 3 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 529. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[10] Taxonomy: Glischropus – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-08-16]. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[a]

[9]