Gryfia (prom)

Gryfia

„Gryfia” w 2022 roku
Poprzednie nazwy	„Tyras”
Bandera	Polska
Port macierzysty	Szczecin
Właściciel	Morska Stocznia Remontowa „Gryfia”
Dane podstawowe
Typ	prom pasażersko-samochodowy
Historia
Stocznia	AG Vulcan Stettin
Data wodowania	1887
Dane techniczne
Nośność (DWT)	100
Liczebność załogi	4
Liczba pasażerów	250
Długość całkowita (L)	38,59 m
Szerokość (B)	6,72 m
Zanurzenie (D)	1,9 m
Napęd mechaniczny
Silnik	PZM Puck, typ SW 680/195
Moc silnika	106,8 kW
Prędkość maks.	8 w.

Gryfia – prom śródlądowy, jeden z najstarszych pływających statków w Polsce^[1]. Przez 30 lat prom zapewniał codzienną komunikację towarowo-pasażerską Szczecińskiej Stoczni Remontowej „Gryfia” z lądem stałym.

Prom powstał w stoczni AG Vulcan w Szczecinie^[2]. Został zwodowany w 1887 roku^[2]. Do 1943 roku obsługiwał połączenie do położonego na Łasztowni Dworca Wrocławskiego^[2]. Na pokładzie statku były zamontowane tory, dzięki którym był promem uniwersalnym, mogącym przewozić 3–4 wagony kolejowe lub 6 samochodów osobowych albo 400 pasażerów^[3]. Prom zatonął w 1945 roku wskutek nalotu^[2].

Wydobyty z dna w 1947 roku^[2]. W 1953 roku, po przekazaniu do Szczecińskiej Stoczni Remontowej „Gryfia”, został wyremontowany i przeznaczony do obsługi połączenia między położoną na wyspie stocznią Gryfia, a lądem stałym^[2]. Aż do 1983 roku zapewniał codzienną komunikację towarowo-pasażerską stoczni „Gryfia” z lądem stałym^[2]. Po 1983 roku stał się jednostką rezerwową – jego rolę przejął nowo wybudowany prom „Gryfia II”. W 1992 roku prom przeszedł remont kapitalny w Stoczni Rzecznej w Tczewie^[4]. „Gryfia” została całkowicie wyłączona z eksploatacji po oddaniu do użytku Mostu Brdowskiego w 2015 roku^[4].

W 2020 roku prom został wystawiony na sprzedaż, za cenę wywoławczą 170 tysięcy złotych, jednak przetarg ten nie przyniósł rezultatu^[5]. Dwa lata później ogłoszono ponowny przetarg na sprzedaż promu za kwotę 150 tysięcy złotych^[6]. Zawarto w nim klauzulę, iż prom nie może zostać zezłomowany^[7]. I tym razem nie było chętnego na kupno promu. Prom jest wpisany do wojewódzkiej ewidencji zabytków^[8]. We wrześniu 2022 roku Morska Stocznia Remontowa Gryfia znalazła pewne rozwiązanie co zrobić z niesprzedajną jednostką. Stocznia chce oddać statek w depozyt na okres 30 lat Muzeum Narodowemu^[9].

„Gryfia” ma długość wynoszącą 38,6 m, szerokość 6,7 m, jej zanurzenie wynosi zaś 1,9 m. Nośność jednostki to 100 t^[7]. Prom może przewozić do 250 pasażerów, a jego załoga składa się z 4 osób^[2]. W czasie swojej długoletniej eksploatacji prom był wielokrotnie przebudowywany i modernizowany^[10]. Główne zmiany, jakich dokonano na jednostce po II wojnie światowej, to między innymi wymiana napędu z parowego na spalinowy (oryginalna maszyna parowa została przekazana do Muzeum Narodowego w Szczecinie) oraz przebudowa pomieszczeń pod pokładem i przystosowanie ich do przewozu pasażerów (pierwotnie znajdowały się tam kabiny dla załogi i zasobniki z węglem). Zlikwidowano także tory na pokładzie oraz podniesiono znajdującą się na śródokręciu sterówkę^[10].