Grygajcie

Grygajcie
Grigaičiai
Ilustracja
Państwo

 Litwa

Okręg

 wileński

Rejon

wileński

Gmina

Szaterniki

Populacja
• liczba ludności


1325
(2011)

Położenie na mapie rejonu wileńskiego
Mapa konturowa rejonu wileńskiego, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Grygajcie”
Położenie na mapie Litwy
Mapa konturowa Litwy, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Grygajcie”
Położenie na mapie Polski w 1939 r.
Mapa konturowa Polski w 1939 r., u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Grygajcie”
Ziemia54°40′12″N 25°24′54″E/54,670000 25,415000

Grygajcie[1][2] (lit. Grigaičiai) – miasteczko na Litwie, w okręgu wileńskim, w rejonie wileńskim, w gminie Szaterniki, przy linii kolejowej Kiwiszki – Wołczuny i drodze krajowej 106. Graniczą z Wilnem.

Działa tu szkoła podstawowa z nauką w językach polskim i rosyjskim[3].

Współcześnie w skład miejscowości częściowo wchodzi także dawny zaścianek Nowosiółki Grygajskie[4][5].

Historia

W XIX i w początkach XX w. położone były w Rosji, w guberni wileńskiej, w powiecie wileńskim, w gminie Mickuny. W 1881 miejscowość liczyła 150 mieszkańców, zamieszkałych w 12 budynkach, wyłącznie katolików[6]. Po I wojnie światowej pod administracją polską, w Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich. W latach 1920–1922 w składzie Litwy Środkowej.

Od 11 kwietnia 1922[7] leżały w Polsce, w województwie wileńskim, w powiecie wileńsko-trockim[a], w gminie Mickuny[8]. W 1931 miejscowość liczyła 458 mieszkańców, zamieszkałych w 64 budynkach[8].

Po II wojnie światowej w granicach Związku Sowieckiego. W ZSRR oraz w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości przez Litwę siedziba gminy Grygajcie, która po wchłonięciu części wsi przez Wilno, została przeniesiona do Szaternik[3].

31 grudnia 2025 roku miejscowość otrzymała status miasteczka[9].

Ludzie związani z miejscowością

  • Tadeusz Andrzejewski – polski lotnik cywilny i dziennikarz, działacz mniejszości polskiej na Litwie; urodzony w Grygajcach

Uwagi

  1. ↑ Przynależność wojewódzka i powiatowa zmieniała się. W Zarządzie Cywilnym Ziem Wschodnich miejscowość leżała w okręgu wileńskim; w Polsce w Ziemi Wileńskiej (1922 - 1926), następnie w województwie wileńskim (1926 - 1945). W ZCZW, na Litwie Środkowej i w początkach przynależności do Polski miejscowość należała do powiatu wileńskiego, następnie do powiatu wileńsko-trockiego.

Przypisy

  1. ↑ Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2019. ISBN 978-83-254-2578-4.
  2. ↑ Antanas Salys: Raštai, II tomas: tikriniai vardai. Rzym: Lietuvių katalikų mokslo akademija, 1983.
  3. 1 2 Gminy z dorobkiem w tle – SZATERNIKI. Tygodnik Wileńszczyzny. [dostęp 2025-08-26]. (pol.).
  4. ↑ Mapa WIG Miedniki / Nowa Wilejka. Wojskowy Instytut Geograficzny. [dostęp 2025-08-26]. (pol.).
  5. ↑ geoportal.lt. [dostęp 2025-08-26]. (lit. • ang.).
  6. ↑ Grygajcie (1), pow. wileński, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 883.
  7. ↑ Dz. U. z 1922 r. Nr 26, poz. 213 (ISAP)
  8. 1 2 Wykaz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej.. T. I. Województwo wileńskie. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej, 1938.
  9. ↑ 954 Dėl Vilniaus rajono savivaldybės gyvenamųjų vietovių teritorijų ribų ir pavadinimų tvarkymo. Teisės aktų registras. [dostęp 2026-01-04]. (lit.).

Bibliografia