Grzegorz Berendt
 Grzegorz Berendt (2022) | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data urodzenia | |
| Doktor habilitowany nauk humanistycznych | |
| Specjalność: historia Żydów w Polsce, historia Pomorza Gdańskiego | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1995 – historia |
| Habilitacja |
2007 – historia |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
od 1985 |
| Instytut | |
| Biuro |
OBEP w Gdańsku |
| Stanowisko |
Naczelnik |
| Okres zatrudn. |
2008–2013 |
| Dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku | |
| Okres spraw. |
2021–2024 |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Ambasador – specjalny przedstawiciel Prezydenta RP ds. dyplomacji historycznej | |
| Okres spraw. |
od 29 października 2025 |
| Odznaczenia | |
      | |
Grzegorz Berendt (ur. 23 czerwca[1] 1964[2]) – polski historyk, naczelnik Biura Edukacji Publicznej oddziału IPN w Gdańsku w latach 2008–2013, profesor Uniwersytetu Gdańskiego, w latach 2021–2024 dyrektor Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku (od 2017 do 2021 wicedyrektor tej instytucji, do 2022 jako pełniący obowiązki dyrektora), od 2025 Ambasador – specjalny przedstawiciel Prezydenta RP ds. dyplomacji historycznej.
Życiorys
Absolwent Uniwersytetu Gdańskiego. Doktorat obronił w 1995 na podstawie pracy Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920–1945 (Działalność kulturalna, polityczna i socjalna) napisanej pod kierunkiem Stanisława Mikosa, habilitował się w 2007 na podstawie rozprawy Życie żydowskie w Polsce w latach 1950–1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce[3]. Specjalizuje się w historii Polski XX w., historii Pomorza, dziejach Żydów w Polsce i relacjach polsko-żydowskich. Jest autorem około 90 publikacji naukowych i ponad 30 popularnonaukowych. W dorobku naukowym ma trzy samodzielne monografie i współautorstwo 7 książek[4].
W latach 2002–2007 pełnił funkcję kierownika Studium Podyplomowego Historii na Wydziale Filologiczno-Historycznym Uniwersytetu Gdańskiego[4].
W 2006 rozpoczął również pracę w oddziale Instytutu Pamięci Narodowej w Gdańsku. W latach 2008–2013 pełnił funkcję naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej IPN w Gdańsku. Pozostał pracownikiem IPN w Gdańsku w Referacie Badań Naukowych. Na początku 2017 pełnił obowiązki naczelnika Oddziałowego Biura Badań Historycznych IPN w Gdańsku[4]. W 2022 został doradcą prezesa Instytutu Pamięci Narodowej[5].
Od 4 maja 2017 był wicedyrektorem Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku[4]. 24 lipca 2021 został p.o. dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku[6][7], w latach 2022[8]–2024 dyrektor tej instytucji[9].
W październiku 2025 został powołany przez Prezydenta RP na stanowisko Ambasadora – specjalnego przedstawiciela Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do spraw dyplomacji historycznej[10].
Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego i Gdańskiego Towarzystwa Naukowego. Był członkiem Rady Muzeum Stutthof[11][12], Rady Muzeum Auschwitz-Birkenau[13][14], Rady Programowej Żydowskiego Instytutu Historycznego[15][16], Kolegium Historyczno-Programowego Europejskiego Centrum Solidarności[17][18] oraz zespołu ds. dialogu z Izraelem[19][20]. W latach 2022–2024 przewodniczącył również Międzynarodowej Radzie Oświęcimskiej[21][22].
Od 2011 jest członkiem rady stowarzyszenia Instytut Bałtycki[1]. Należy do redakcji pisma naukowego Wydziału Historycznego UG „Studia Historica Gedanensia”[23]. Jest redaktorem naczelnym „Polish-Jewish Studies”[24].
Jest oficerem rezerwy Wojska Polskiego[18].
W 2013 był promotorem pracy doktorskiej m.in. Karola Nawrockiego, swojego późniejszego przełożonego oraz poprzednika na stanowisku dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku[25][26][27][28].
Życie prywatne
Jest żonaty, ma dwoje dzieci[4].
Odznaczenia i wyróżnienia[4]
Odznaczenia i ordery
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2025)[29][30]
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (2016)[31]
- Złoty Krzyż Zasługi (2009)[32]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej
- Medal „Pro Memoria”
- Medal Poświęcony Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim
- Medal Chana Dżelal Ed Dina
- Odznaka Honorowa Krzyż Pamięci Szlaku Nadziei (2023)[33]
Nagrody i wyróżnienia
- Wyróżnienie w konkursie ogólnopolskim na najlepszą pracę magisterską o tematyce polsko-żydowskiej i izraelskiej za pracę pt. Żydzi w Wolnym Mieście Gdańsku 1933–1939, Warszawa 21.03.1991, organizatorzy konkursu: Ambasada Izraela i Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Izraelskiej;
- Doroczna nagroda Gdańskiego Towarzystwa Naukowego za rok 1995 za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauk społecznych i humanistycznych za rozprawę doktorską pt. Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920–1945. Działalność polityczna, kulturalna i socjalna. Gdańsk 1996;
- Nagroda rektora Uniwersytetu Gdańskiego zespołowa pierwszego stopnia za książkę pt. Między emigracją i trwaniem. Syjoniści i komuniści żydowscy w Polsce po Holokauście, Warszawa 2003;
- Nagroda Rektora Uniwersytetu Gdańskiego indywidualna drugiego stopnia za pracę habilitacyjną pt. Życie żydowskie w Polsce w latach 1950–1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce;
- Nagroda Rektora UG zespołowa drugiego stopnia za pracę zbiorową Dom ─ spotkanie przestrzeni prywatnej i publicznej na tle przemian cywilizacyjnych XIX i XX wieku;
- Nagroda Rektora UG zespołowa pierwszego stopnia za książkę Dzieje Lęborka.
Wybrane publikacje
- G. Berendt, Żydzi na terenie Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920–1945, Gdańsk 1997.
- G. Berendt, Żydzi na gdańskim rozdrożu 1945–1950, Gdańsk 2000.
- G. Berendt, A. Grabski, A. Stankowski, Studia z historii Żydów w Polsce po 1945 r., Warszawa 2000.
- A. Grabski, G. Berendt, Między emigracją a trwaniem: syjoniści i komuniści żydowscy w Polsce po Holocauście, Warszawa 2003.
- G. Berend, Krokowa i okolice w okresie "upiornej dekady" (1939–1949), "Acta Cassubiana" 2005, t. 7.
- G. Berendt, Życie żydowskie w Polsce w latach 1950–1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce, Gdańsk 2006.
Przypisy
- 1 2 Grzegorz Berendt [online], rejestr.io [dostęp 2025-06-02].
- ↑ Rok urodzenia podany za katalogiem Biblioteki Narodowej.
- ↑ Życie żydowskie w Polsce w latach 1950-1956. Z dziejów Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego Żydów w Polsce w bazie „Prace badawcze” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2018-05-09].
- 1 2 3 4 5 6 Dr hab. Grzegorz Berendt | Muzeum II Wojny Światowej [online], muzeum1939.pl [dostęp 2018-03-23] (pol.).
- ↑ Doradcy Prezesa. ipn.gov.pl. [dostęp 2024-07-08].
- ↑ Dr hab. Grzegorz Berendt powołany na stanowisko p.o. Dyrektora MIIWŚ w Gdańsku. wybrzeze24.pl. [dostęp 2021-07-27]. (pol.).
- ↑ Dr hab. Grzegorz Berendt p.o. dyrektora Muzeum II Wojny Światowej. ug.edu.pl. [dostęp 2021-07-31]. (pol.).
- ↑ Grzegorz Berendt odwołany. Będzie nowy dyrektor Muzeum II Wojny Światowej [online], gdansk.pl [dostęp 2025-09-04].
- ↑ Odwołanie dyrektora Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku - Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego - Portal Gov.pl [online], Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego [dostęp 2024-02-07].
- ↑ Grzegorz Berendt specjalnym przedstawicielem Prezydenta RP [online], Kancelaria Prezydenta [dostęp 2025-10-29] (pol.).
- ↑ Posiedzenie Rady Muzeum przy Muzeum Stutthof w Sztutowie [online], stutthof.org [dostęp 2025-09-05].
- ↑ Posiedzenie Rady Muzeum przy Muzeum Stutthof w Sztutowie [online], stutthof.org [dostęp 2025-09-04].
- ↑ Powołanie członków Rady Muzeum przy Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu [online], sip.lex.pl [dostęp 2025-09-05].
- ↑ Rada Muzeum [online], bip.malopolska.pl [dostęp 2025-09-04].
- ↑ Prof. Berendt: wyrok TK wyznaczy nowy etap dla zespołu ds. dialogu prawno-historycznego [online], dzieje.pl [dostęp 2025-09-05].
- ↑ Rada Programowa [online], jhi.pl [dostęp 2025-09-05].
- ↑ Europejskie Centrum Solidarności [online], www.ecs.gda.pl [dostęp 2025-09-04] (pol.).
- 1 2 Ekstraklasowiec zastępcą dyrektora Muzeum II Wojny Światowej - Gdańsk Strefa Prestiżu, „Gdańsk Strefa Prestiżu”, 6 maja 2017 [dostęp 2018-03-03] (pol.).
- ↑ RMF FM., Morawiecki powołał zespół ds. dialogu prawno-historycznego z Izraelem [online] [dostęp 2018-03-03].
- ↑ Premier powołał specjalny zespół ds. dialogu z Izraelem. Znamy jego skład i pierwsze plany, „NIEZALEZNA.PL”, 1 lutego 2018 [dostęp 2018-03-03] (pol.).
- ↑ Międzynarodowa Rada Oświęcimska - Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Portal Gov.pl [online], Kancelaria Prezesa Rady Ministrów [dostęp 2023-10-31] (pol.).
- ↑ Wręczyliśmy powołania przewodniczącemu i wiceprzewodniczącemu Międzynarodowej Rady Oświęcimskiej [online], gov.pl [dostęp 2024-08-05] (pol.).
- ↑ Studia Historica Gedanensia [online], ejournals.eu [dostęp 2025-09-04].
- ↑ Polish-Jewish Studies (PL) [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2018-05-09] (pol.).
- ↑ Zamienili wybitnego historyka na speca od boksu i żołnierzy wyklętych. Nowy dyrektor Muzeum II Wojny, „oko.press”, 7 kwietnia 2017 [dostęp 2018-05-09] (pol.).
- ↑ Opór społeczny wobec władzy komunistycznej w województwie elbląskim (1976-1989) w bazie „Prace badawcze” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2018-05-09].
- ↑ Ośrodek Przetwarzania Informacji, System Wspomagania Wyboru Recenzentów [online], recenzenci.opi.org.pl [dostęp 2018-05-09] (ang.).
- ↑ Karol Tadeusz Nawrocki | Serwis główny UG [online], ug.edu.pl [dostęp 2018-05-09] (pol.).
- ↑ Kancelaria Prezydenta: Odznaczenia państwowe dla osób zasłużonych w służbie państwu i społeczeństwu. prezydent.pl, 29 lipca 2025. [dostęp 2025-08-03].
- ↑ Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 23 lipca 2025 r. nr rej. 526/2025 o nadaniu orderu i odznaczeń (M.P. z 2025 r. poz. 975 (ISAP)).
- ↑ Postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 czerwca 2016 r. o nadaniu orderów. (M.P. z 2016 r. poz. 861 (ISAP))
- ↑ Postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 października 2009 r. o nadaniu orderu i odznaczeń. (M.P. z 2010 r. Nr 28, poz. 317 (ISAP))
- ↑ II posiedzenia polsko-uzbeckiej komisji historycznej. - Polska w Uzbekistanie - Portal Gov.pl [online], Polska w Uzbekistanie [dostęp 2023-09-09] (pol.).
Linki zewnętrzne
- Życiorys na stronach Instytutu Pamięci Narodowej. ipn.gov.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-12-12)].