Gumiak

Gumiak
Ilustracja
Calophyllum inophyllum
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

malpigiowce

Rodzina

gumiakowate

Rodzaj

gumiak

Nazwa systematyczna
Calophyllum L.
Sp. Pl.: 513 (1753)[3]
Typ nomenklatoryczny

Calophyllum calaba L.[4]

Synonimy

homotypowy:

  • Schmidelia Boehm.

heterotypowe:

  • Apoterium Blume
  • Balsamaria Lour.
  • Calaba Mill.
  • Ponna Boehm.[3]
Owoce Calophyllum inophyllum

Gumiak[5], kalofyllum[6] (Calophyllum L.) – rodzaj roślin z rodziny gumiakowatych. Obejmuje 204 gatunki[3]. Rośliny te występują we wszystkich kontynentach strefy międzyzwrotnikowej – w Ameryce Środkowej i Południowej, w zachodniej i wschodniej Afryce włącznie z Madagaskarem, w południowej i południowo-wschodniej Azji (od wschodniego Pakistanu, po Wietnam i Indonezję), na wyspach Oceanu Spokojnego i północnej Australii[3].

Morfologia

Najbardziej charakterystyczną cechą roślin tego rodzaju są błyszczące liście wyrastające po dwa naprzeciwlegle, o gładkich blaszkach i charakterystyczną nerwacją: nerwy boczne odchodzą od nerwu głównego niemal pod prostym kątem. Wiele gatunków jest dużymi drzewami lub namorzynami. U większości gatunków kwiaty są białe, wonne i zebrane w krótkie wiechy na wierzchołkach gałęzi. Owoce o gładkiej skórce, z nasionami zawierającymi dużo oleju[7].

Systematyka

Kwiaty Calophyllum brasiliense
Korona Calophyllum calaba
Calophyllum polyanthum
Liście Calophyllum tacamahaca
Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Rodzaj należy do rodziny gumiakowatych (Calophyllaceae), rzędu malpigiowców (Malpighiales), należącego do kladu różowych w obrębie okrytonasiennych[2].

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist, podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Theanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd herbatowce (Theales Lindl.), rodzina dziurawcowate (Clusiaceae Lindl.), podrodzina Calophylloideae Burnett, plemię Calophylleae Choisy, rodzaj gumiak (Calophyllum L.)[8].

Wykaz gatunków[3]
  • Calophyllum acidus Kosterm.
  • Calophyllum acutiputamen P.F.Stevens
  • Calophyllum aerarium P.F.Stevens
  • Calophyllum africanum Cheek & Q.Luke
  • Calophyllum alboramulum P.F.Stevens
  • Calophyllum amblyphyllum A.C.Sm. & S.P.Darwin
  • Calophyllum andersonii P.F.Stevens
  • Calophyllum angulare A.C.Sm.
  • Calophyllum apetalum Willd.
  • Calophyllum archipelagi P.F.Stevens
  • Calophyllum ardens P.F.Stevens
  • Calophyllum articulatum P.F.Stevens
  • Calophyllum ashtonii Fatimah & Latiff
  • Calophyllum aurantiacum P.F.Stevens
  • Calophyllum aureobrunnescens M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum aureum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum australianum F.Muell. ex Vesque
  • Calophyllum austroindicum Kosterm. ex P.F.Stevens
  • Calophyllum balansae Pit.
  • Calophyllum banyengii P.F.Stevens
  • Calophyllum barioense Fatimah & Latiff
  • Calophyllum beaufortensis Fatimah & Latiff
  • Calophyllum bicolor P.F.Stevens
  • Calophyllum biflorum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum bifurcatum P.F.Stevens
  • Calophyllum blancoi Planch. & Triana
  • Calophyllum brachyphyllum Merr.
  • Calophyllum bracteatum Thwaites
  • Calophyllum brasiliense Cambess.
  • Calophyllum brassii A.C.Sm.
  • Calophyllum calaba L. – gumiak kalaba, kalaba
  • Calophyllum calcicola P.F.Stevens
  • Calophyllum caledonicum Vieill. ex Planch. & Triana
  • Calophyllum canoides Fatimah & Latiff
  • Calophyllum canum Hook.f. ex T.Anderson
  • Calophyllum capsicoides Fatimah & Latiff
  • Calophyllum carrii P.F.Stevens
  • Calophyllum castaneum P.F.Stevens
  • Calophyllum caudatum Kaneh. & Hatus.
  • Calophyllum celebicum P.F.Stevens
  • Calophyllum cerasiferum Vesque
  • Calophyllum ceriferum Gagnep. ex P.F.Stevens
  • Calophyllum chapelieri Drake
  • Calophyllum clemensiorum P.F.Stevens
  • Calophyllum collinum P.F.Stevens
  • Calophyllum comorense H.Perrier
  • Calophyllum complanatum P.F.Stevens
  • Calophyllum confertum P.F.Stevens
  • Calophyllum confusum P.F.Stevens
  • Calophyllum cordato-oblongum Thwaites
  • Calophyllum coriaceum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum cornutum Fatimah & Latiff
  • Calophyllum costatum F.M.Bailey
  • Calophyllum costulatum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum cucullatum Merr.
  • Calophyllum cuneifolium Thwaites
  • Calophyllum dasypodium Miq.
  • Calophyllum depressinervosum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum dioscurii P.F.Stevens
  • Calophyllum dispar P.F.Stevens
  • Calophyllum dongnaiense Pierre
  • Calophyllum drouhardii H.Perrier
  • Calophyllum dryobalanoides Pierre
  • Calophyllum echinatum P.F.Stevens
  • Calophyllum elegans Ridl.
  • Calophyllum enervosum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum eputamen P.F.Stevens
  • Calophyllum euryphyllum Lauterb.
  • Calophyllum exiticostatum P.F.Stevens
  • Calophyllum ferrugineum Ridl.
  • Calophyllum fibrosum P.F.Stevens
  • Calophyllum flavoramulum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum fraseri M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum garcinioides P.F.Stevens
  • Calophyllum gemmatum Fatimah & Latiff
  • Calophyllum glaucescens Ridl.
  • Calophyllum goniocarpum P.F.Stevens
  • Calophyllum gracilipes Merr.
  • Calophyllum gracillimum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum grandiflorum J.J.Sm.
  • Calophyllum griseum P.F.Stevens
  • Calophyllum havilandii P.F.Stevens
  • Calophyllum heterophyllum P.F.Stevens
  • Calophyllum hirasimum P.F.Stevens
  • Calophyllum honbaense V.S.Dang, H.Toyama & Tagane
  • Calophyllum hosei Ridl.
  • Calophyllum humbertii P.F.Stevens
  • Calophyllum iliasii Fatimah & Latiff
  • Calophyllum incumbens P.F.Stevens
  • Calophyllum inophyllum L.
  • Calophyllum insularum P.F.Stevens
  • Calophyllum kinabaluensis Fatimah & Latiff
  • Calophyllum lanigerum Miq.
  • Calophyllum lankaensis Kosterm.
  • Calophyllum laticostatum P.F.Stevens
  • Calophyllum latiffii Fatimah
  • Calophyllum laxiflorum Drake
  • Calophyllum leleanii P.F.Stevens
  • Calophyllum leptocladum A.C.Sm. & S.P.Darwin
  • Calophyllum leucocarpum A.C.Sm.
  • Calophyllum lineare Kosterm.
  • Calophyllum lingulatum P.F.Stevens
  • Calophyllum lonchophyllum O.Schwarz
  • Calophyllum longifolium Willd.
  • Calophyllum lowii Hook.f.
  • Calophyllum macrocarpoides Fatimah & Latiff
  • Calophyllum macrocarpum Hook.f.
  • Calophyllum macrophyllum Scheff.
  • Calophyllum membranaceum Gardner & Champ.
  • Calophyllum mesoamericanum Vela Díaz
  • Calophyllum milvum P.F.Stevens
  • Calophyllum molle King
  • Calophyllum moonii Wight
  • Calophyllum morobensis P.F.Stevens
  • Calophyllum mukunense P.F.Stevens
  • Calophyllum multitudinis P.F.Stevens
  • Calophyllum neoebudicum Guillaumin
  • Calophyllum nodosum Vesque
  • Calophyllum novoguineense Kaneh. & Hatus.
  • Calophyllum nubicola D'Arcy & R.C.Keating
  • Calophyllum obliquinervium Merr.
  • Calophyllum obscurum P.F.Stevens
  • Calophyllum oliganthum Merr.
  • Calophyllum pachyphyllum Planch. & Triana
  • Calophyllum paniculatum P.F.Stevens
  • Calophyllum papuanum Lauterb.
  • Calophyllum parkeri C.E.C.Fisch.
  • Calophyllum parviflorum Bojer ex Baker
  • Calophyllum parvifolium Choisy
  • Calophyllum pascalianum B.R.Ramesh, Ayyappan & De Franceschi
  • Calophyllum pauciflorum A.C.Sm.
  • Calophyllum peekelii Lauterb.
  • Calophyllum pelewense P.F.Stevens
  • Calophyllum pentapetalum (Blanco) Merr.
  • Calophyllum persimile P.F.Stevens
  • Calophyllum pervillei Drake
  • Calophyllum piluliferum P.F.Stevens
  • Calophyllum pinetorum Bisse
  • Calophyllum pisiferum Planch. & Triana
  • Calophyllum poilanei Gagnep. ex P.F.Stevens
  • Calophyllum polyanthum Wall. ex Choisy
  • Calophyllum praetermissum P.F.Stevens
  • Calophyllum pubescens Vela Díaz
  • Calophyllum pulcherrimoides Fatimah & Latiff
  • Calophyllum pulcherrimum Wall. ex Choisy
  • Calophyllum pyriforme P.F.Stevens
  • Calophyllum recedens Jum. & H.Perrier
  • Calophyllum recurvatum P.F.Stevens
  • Calophyllum recurvum Fatimah & Latiff
  • Calophyllum rigidulum P.F.Stevens
  • Calophyllum rigidum Miq.
  • Calophyllum rivulare Bisse
  • Calophyllum robustum P.F.Stevens
  • Calophyllum roseocostatum P.F.Stevens
  • Calophyllum rotundifolium Ridl.
  • Calophyllum rubiginosum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum rufigemmatum Hend. & Wyatt-Sm. ex P.F.Stevens
  • Calophyllum rufinerve Kaneh. & Hatus.
  • Calophyllum rugosum P.F.Stevens
  • Calophyllum rupicola Ridl.
  • Calophyllum sakarium P.F.Stevens
  • Calophyllum savannarum A.C.Sm.
  • Calophyllum sclerophyllum Vesque
  • Calophyllum scriblitifolium M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum sibatii Fatimah & Latiff
  • Calophyllum sil Lauterb.
  • Calophyllum soepadmoi Fatimah & Latiff
  • Calophyllum soulattri Burm.f.
  • Calophyllum stenophyllum Fatimah & Latiff
  • Calophyllum stevensii Fatimah & Latiff
  • Calophyllum stipitatum P.F.Stevens
  • Calophyllum streimannii P.F.Stevens
  • Calophyllum suberosum P.F.Stevens
  • Calophyllum subhorizontale M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum subsessile King
  • Calophyllum sundaicum P.F.Stevens
  • Calophyllum symingtonianum M.R.Hend. & Wyatt-Sm.
  • Calophyllum tacamahaca Willd.
  • Calophyllum terminaliflorum Fatimah & Latiff
  • Calophyllum tetrapterum Miq.
  • Calophyllum teysmannii Miq.
  • Calophyllum thorelii Pierre
  • Calophyllum thuriferum Poepp.
  • Calophyllum thwaitesii Planch. & Triana
  • Calophyllum tomentosum Wight – gumiak omszony[6]
  • Calophyllum tonsuonensis Fatimah & Latiff
  • Calophyllum touranense Gagnep. ex P.F.Stevens
  • Calophyllum tournanense Gagnep. ex P.F.Stevens
  • Calophyllum trachycaule Lauterb.
  • Calophyllum trapezifolium Thwaites
  • Calophyllum undulatum P.F.Stevens
  • Calophyllum utile Bisse
  • Calophyllum vanoverberghii Merr.
  • Calophyllum venulosum Zoll.
  • Calophyllum vergens P.F.Stevens
  • Calophyllum vernicosum P.F.Stevens
  • Calophyllum verticillatum P.F.Stevens
  • Calophyllum vexans P.F.Stevens
  • Calophyllum vitiense Turrill
  • Calophyllum waliense P.F.Stevens
  • Calophyllum walkeri Wight
  • Calophyllum wallichianum Planch. & Triana
  • Calophyllum whitfordii Merr.
  • Calophyllum woodii P.F.Stevens

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. 1 2 Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2018-11-16] (ang.).
  3. 1 2 3 4 5 Calophyllum L., [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens Kew [dostęp 2026-05-14].
  4. ↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-03-10].
  5. ↑ Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 586. ISBN 83-214-1305-6.
  6. 1 2 Jolanta i Karol Węglarscy, Rośliny dalekiej Azji, Poznań: Bogucki Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 19, ISBN 83-60247-27-7.
  7. ↑ Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
  8. ↑ James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Calophyllum według Reveala
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.