Gwasz

Gwasz (fr. gouache, wł. guazzo, z łac. aquatio – czerpanie wody) – farba wodna z domieszką kredy lub bieli (od XIX wieku ołowiowej lub cynkowej), nadającej jej właściwości kryjące, oraz gumy arabskiej będącej spoiwem^[1].

Mianem tym określa się także technikę malowania gwaszami, a także same obrazy nimi namalowane^[2]. Technika malowania gwaszem znana była w Europie od średniowiecza w iluminacjach manuskryptów^[3], stosowana głównie w XVII i XVIII wieku w malarstwie miniatur portretowych^[1]. W XVIII i XIX wieku gwasz był używany przez artystów i ilustratorów w całej Europie. Był ulubionym materiałem francuskich malarzy akademickich do prac przygotowawczych i został doceniony przez artystów takich jak François Boucher, a później przez impresjonistów i postimpresjonistów ze względu na swoją poręczność i bezpośredniość. W XX wieku gwasz zyskał szczególną popularność wśród artystów komercyjnych, ilustratorów i grafików ze względu na jasny, jednolity kolor i łatwość reprodukcji. Zajmował ważne miejsce w sztuce reklamowej połowy XX wieku i był podstawowym medium w projektowaniu plakatów, ilustracji modowych i animacji. Technika ta jest popularna do dzisiaj.

Gwasz wciąż ewoluuje i jest doceniany zarówno przez malarzy plenerowych, miejskich szkicowników, ilustratorów, jak i artystów plastyków. Postęp w recepturach – w tym rozwój akrylowego gwaszu i markowych farb z możliwością ponownego zwilżania – zwiększył jego wszechstronność. Niezależnie od tego, czy jest używany do tradycyjnych pejzaży, eksperymentalnych technik mieszanych, czy barwnych szkiców, gwasz oferuje unikalne połączenie kontroli, koloru i możliwości twórczych, zakorzenionych w wielowiekowej tradycji artystycznej^[4].

Gwasz należy do rodziny farb wodnych. Można go rozcieńczyć wodą, aby uzyskać transparentne rozmycia, podobne do akwareli. Można używać tych samych pędzli, a także tego samego papieru lub innego podłoża nadającego się do malowania akwarelami. W porównaniu z farbami akwarelowymi, gwasz ma większe cząsteczki pigmentu, które są ściślej upakowane. Duże, ściśle upakowane cząsteczki pozostawiają mniej miejsca na przenikanie światła, co sprawia, że ​​gwasz jest nieprzezroczysty. Niektórzy producenci dodają białą kredę, aby dodatkowo zmniejszyć transparentność.

Gwaszem malowano głównie na papierze barwnym i białym, na pergaminie i kości słoniowej^[1]. Technika gwaszu różni się od akwareli głównie tym, że obrazy malowane gwaszem mają „pełne” kolory, a nie prześwitujące jak w akwareli. Gwasz po wyschnięciu jaśnieje dając efekt podobny do obrazu malowanego pastelami^[1].
Malowanie takimi farbami jest najczęściej stosowane do wykonywania szkiców dla obrazów olejnych oraz do wykonywania ilustracji do książek, choć są też malarze wyspecjalizowani w gwaszu, stosujący z powodzeniem tę technikę do malowania „pełnoprawnych” obrazów. Gwasz zmieszany z akwarelami służy także do wprowadzania poprawek na obrazach namalowanych akwarelami^[1].

• malarstwo miniaturowe
• przegląd zagadnień z zakresu sztuk pięknych