Gyöngyi Dani

szermierka
Gyöngyi Dani
Zawodniczka zjeżdżająca na monoski po stoku narciarskim podczas zawodów, w kasku i goglach, z pomocniczymi kijko-nartami po bokach.
Dani startująca w 2013 w slalomie gigancie
Data i miejsce urodzenia

3 lipca 1975
Kaposvár

Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja
2001–2022  Węgry
Dorobek medalowy
  • 6× srebro, 2× brąz – igrzyska paralimpijskie
  • 1× złoto, 5× srebro, 14× brąz – mistrzostwa świata
  • 10× złoto, 3× srebro, 1× brąz – mistrzostwa Europy
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Węgierskiego Zasługi (cywilny)Krzyż Oficerski Orderu Węgierskiego Zasługi (cywilny)Krzyż Komandorski Orderu Węgierskiego Zasługi (cywilny)

Gyöngyi Dani (ur. 3 lipca 1975 w Kaposvárze) – węgierska florecistka i szpadzistka na wózkach inwalidzkich oraz paranarciarka alpejska.

W latach 2001–2022 zdobyła 6 srebrnych i 2 brązowe medale na igrzyskach paralimpijskich, a także jeden złoty medal na mistrzostwach świata oraz 10 złotych medali mistrzostw Europy. W 2016 została odznaczona cywilnym orderem za zasługi dla Węgier w klasie Krzyża Komandorskiego (węg. Magyar Érdemrend középkeresztje).

Życiorys

Dani urodziła się 3 lipca 1975 roku w Kaposvárze na Węgrzech[1]. Była drugą z trzech córek Márii Tóth; matka Dani była sprzątaczką, a ojciec pracownikiem fabryki[1][2].

Rodzina była uboga, a Dani opiekowała się młodszą siostrą z niepełnosprawnością intelektualną i uczęszczała do szkoły zawodowej; sama Dani była jeszcze wówczas w pełni sprawna[2]. W wieku 16 lat, w 1991 roku, targnęła się na swoje życie, skacząc z dachu budynku i choć przeżyła, to w efekcie doznała trwałego urazu kręgosłupa[1][3][4]. Na rehabilitację trafiła do państwowego instytutu dla osób z niepełnosprawnością ruchową (węg. Mozgássérültek Állami Intézete)[1]. Poznała tam osoby ze wspólnoty katolickiej, które pomogły jej przejść przez ten trudny okres i stała się bardziej religijna niż wcześniej[1][5]. Dzięki osobom, które wówczas poznała, zetknęła się ze sportem osób z niepełnosprawnościami i, by pozostać aktywną, próbowała swoich sił w różnych dyscyplinach, w tym w koszykówce, w maratońskich wyścigach na wózkach, tenisie stołowym czy trójboju siłowym[1][5]. Podobała jej się koszykówka, jednak nie istniała wówczas węgierska kobieca drużyna na poziomie międzynarodowym. Początkowo nie była zainteresowana szermierką, ale zachęcana do dalszej pracy w 1998 roku wybrała ją jako główną dyscyplinę, rozpoczynając intensywne treningi[1][5].

Mistrzostwa Europy

W 2001 roku zdobyła swój pierwszy medal w międzynarodowej imprezie – zdobyła srebro w mistrzostwach Europy w Madrycie jako szpadzistka kategorii B (kategoria zawodniczek z urazami rdzenia kręgowego z niedowładem nóg lub też minimalnym niedowładem rąk)[1][5].

W swojej karierze 10 razy zdobyła złoto na mistrzostwach Europy, w tym pierwsze drużynowe złoto w 2003 roku w szpadzie i we florecie. Na poziomie europejskim zdobyła oprócz tego 3 medale srebrne i jeden brązowy[1].

Mistrzostwa świata

Pierwszy medal na mistrzostwach świata wywalczyła w 2002 roku w Budapeszcie, gdzie zdobyła srebro jako florecistka, czyli podobnie jak rok wcześniej na poziomie europejskim. Tym razem zdobyła jednak również dwa medale drużynowe: floretem i szpadą. W obu wypadkach w tym samym składzie czteroosobowym: Zsuzsanna Krajnyák, Judit Pálfi, Andrea Jurák. Cztery lata później, w Turynie, wystartowała w podobnych konkurencjach, ale tym razem indywidualnie zdobyła brąz, a drużyny były trzyosobowe: Veronika Juhász, Zsuzsanna Krajnyák[1].

Po dłuższej przerwie od mistrzostw, w 2010 roku w Paryżu zdobyła brązowy medal w konkurencji indywidualnej floretem, a srebrny medal w konkurencji drużynowej floretem wraz z rodaczkami: Zsuzsanną Krajnyák, Judit Pálfi i Veroniką Juhász. W 2011 roku wystartowała w Katanii, gdzie indywidualnie wywalczyła ponownie brąz floretem. Drużyna w tym samym składzie wywalczyła srebro we florecie, a w szpadzie drużyna w składzie z 2002 roku: Zsuzsanna Krajnyák, Veronika Juhász, Andrea Jurák, zdobyła brąz. W 2013 roku w Budapeszcie zdobyła dwa brązowe medale drużynowe: szpadą i floretem; szpada w poprzednim składzie, a we florecie zamiast Judit Pálfi wystąpiła Éva Hajmási. W 2015 roku mistrzostwa odbyły się w Egerze, gdzie Dani wywalczyła dwa srebrne medale floretem (drużynowo i indywidualnie) oraz brązowy medal drużynowo szpadą; tym razem drużynę floretu stanowiły: Hajmási, Krajnyák i Jurák, a szpady: Krajnyák i Amarilla Veres. W 2017 roku w Rzymie zdobyła dwa brązowe medale w konkurencji drużynowej w szpadzie (Hajmási, Krajnyák) i we florecie (Veres, Krajnyák). W 2019 roku na mistrzostwach w Cheongju zdobyła złoty medal drużynowo floretem (Hajmási, Krajnyák, Boglárka Mező) oraz brązowy medal drużynowo szpadą (Veres, Krajnyák)[1].

Łącznie zdobyła 20 medali na mistrzostwach świata: 1 złoty, 5 srebrnych i 14 brązowych. Złoty medal mistrzostw świata był jednym z największych osiągnięć w jej karierze, szczególnie dlatego, że był to pierwszy złoty medal takich mistrzostw w historii węgierskiego sportu[1].

Igrzyska paralimpijskie

Pierwszy raz na letnich igrzyskach paralimpijskich wystąpiła w 2004 roku w Atenach, gdzie zdobyła trzy srebrne medale[6]. W drużynowym florecie Węgierki przegrały w finale z drużyną z Hongkongu 22:45[7]. Obie drużyny wystąpiły w tym samym składzie w szpadzie i tu również w finale węgierska ekipa została pokonana przez chińskie zawodniczki, tym razem 33:45[8]. Podobny skład był w indywidualnej potyczce na florety i tym razem Dani również przegrała walkę o złoto z Chinką Chan Yui Chong wynikiem 4:15[9].

W 2008 roku Dani brała udział w paralimpiadzie w Pekinie, tym razem w konkurencjach indywidualnych w szpadzie i florecie, ale nie udało się jej zdobyć medalu i odpadła w ćwierćfinałach[6].

Na igrzyskach w Londynie w 2012 roku zdobyła 2 srebrne medale[6]. Indywidualnie we florecie przegrała z Chinką Fang Yao 10:15[10], a drużynowo w szpadzie z chińską drużyną 38:45[11].

Letnie Igrzyska Paraolimpijskie 2016 w Rio były nieco mniej udane, ale były to pierwsze igrzyska Dani po urodzeniu dziecka. Co prawda we florecie drużynowym zdobyła srebro, ale w szpadzie węgierskie zawodniczki wyprzedziła zarówno drużyna z Chin, jak i z Hongkongu[6][12][13][3].

Ostatnim jej występem paralimpijskim w karierze były Letnie Igrzyska Paraolimpijskie 2020 w Tokio[6]. W związku z pandemią zawody zostały przesunięte o rok i Dani wahała się, czy na nich wystąpić, ale otrzymała dziką kartę od węgierskiego komitetu paralimpijskiego (węg. Magyar Paralimpiai Bizottság)[1]. Podczas ceremonii otwarcia igrzysk została wyróżniona rolą chorążej Węgier[1]. W konkurencji indywidualnej nie udało jej się wyjść z grupy, ale we florecie drużynowym zdobyła brąz wraz z koleżankami z drużyny: Évą Hajmási i Zsuzsanną Krajnyák[6]. Kluczowy, 45. punkt zdobyła wówczas Éva Hajmási, wygrywając z drużyną z Hongkongu jednym punktem w meczu o brąz[14][15]. Srebrny i złoty medal zdobyły odpowiednio Włochy i Chiny[14][15].

Łącznie zdobyła zatem 8 medali na letnich igrzyskach: 6 srebrnych, w tym 2 indywidualne srebra i 2 brązowe medale drużynowo[6][1].

Występy narciarskie

Dani próbowała sił w różnych dyscyplinach sportowych. W 2002 roku zainteresowała się zimowymi igrzyskami w związku z udanym występem węgierskiego reprezentanta w Salt Lake City i choć miała już wówczas sukcesy w szermierce, rozpoczęła starania o zdobycie kwalifikacji na paralimpiadę w paranarciarstwie alpejskim[1].

W 2010 roku udało jej się osiągnąć wyznaczony cel i została pierwszą kobietą w historii Węgier, która zakwalifikowała się na zimowe igrzyska paralimpijskie[1]. Kwalifikację na igrzyska zimowe uzyskała dzięki zajęciu drugiego miejsca w slalomie gigancie we francuskim Auron[5]. Miała wystąpić w Vancouver w 2010 roku w slalomie kobiet w pozycji siedzącej, ale w dniu rozpoczęcia igrzysk złamała nogę i musiała wycofać się z zawodów[16][1][3]. Mimo tych problemów jeszcze w 2012 roku rozważała start w Soczi, ale w 2013 roku, z powodów rodzinnych, zakończyła karierę narciarską[2][5].

Po zakończeniu kariery zawodniczki

Niedługo po występach w Tokio, jesienią 2021 roku, założyła fundację Paraktív wraz z Krisztiną Dórą (również paralimpijką, ale maratonką). Celem fundacji jest zachęcanie jak największej liczby osób z niepełnosprawnością ruchową do uprawiania sportu[1][17][18].

W marcu 2022 roku Dani została wybrana do komisji technicznej federacji szermierczej działającej w ramach Międzynarodowej Federacji Sportów na Wózkach[1].

Studiowała zarządzanie i organizację sportu na Węgierskim Uniwersytecie Wychowania Fizycznego i Nauk o Sporcie (węg. Magyar Testnevelési és Sporttudományi Egyetem)[4]. Pracowała jako doradczyni zawodowa, pomagając znaleźć pracę osobom z niepełnosprawnościami[2][19].

Nagrody i wyróżnienia

Nagrody i wyróżnienia (z pominięciem medali sportowych):

  • 2003 – nagroda Vodafone dla najlepszego sportowca z niepełnosprawnością roku[5]
  • 2004 – Krzyż Kawalerski Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej (węg. Magyar Köztársasági Érdemrend Lovagkeresztje)[20]
  • 2005 – nagroda Vodafone dla najlepszego sportowca z niepełnosprawnością roku[5]
  • 2009 – laureatka programu K&H Csoport Olimpia és Paralimpia kártyaprogram díjazottja[5]
  • 2012 – Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Węgier (węg. Magyar Érdemrend tisztikeresztje)[5]
  • 2012 – drużyna roku w sporcie osób z niepełnosprawnościami (nagroda węgierska)[5]
  • 2013 – drużyna roku w sporcie osób z niepełnosprawnościami (nagroda węgierska)[5]
  • 2016 – drużyna roku w sporcie osób z niepełnosprawnościami (nagroda węgierska)[5]
  • 2016 – Krzyż Komandorski Orderu Zasługi Węgier (węg. Magyar Érdemrend parancsnoki keresztje)[5]
  • 2022 – drużyna roku w sporcie osób z niepełnosprawnościami (nagroda węgierska)[21]

Życie prywatne

Jej pierwszym mężem był József Pancsa, jeden z założycieli węgierskiego ruchu paralimpijskiego. Pancsa zmarł w 2011 roku[3]. Z tego związku Dani ma przybraną córkę[4][2]. Po śmierci męża korzystała z psa asystującego o imieniu Scooby (węg. Szkubi), owczarka belgijskiego, który wcześniej pomagał jej mężowi; miała też wówczas i później własne psy[22][2][23].

W późniejszych latach związała się z instruktorem paralotniarskim Balázsem Nagyem, który ma również uprawnienia tandempilota[24]. W 2015 roku, przed igrzyskami w Rio, urodził im się syn Kristóf[3][4][23].

Po doświadczeniach bliskich śmierci w okresie nastoletnim stała się bardziej religijna. Bywała na chrześcijańskich zlotach młodzieży, które – jak mówiła – pomogły jej przejść trudne chwile i odnaleźć wówczas wolę życia[1][5][4]. Po latach została ambasadorką Kongresu eucharystycznego, na którym wystąpiła jako panelistka[4].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 Dani Gyöngyi (1975) – Hajrá, magyarok! [online], hajramagyarok.hu (węg.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Ezüstlányok őszi aranyban [online], 168.hu, 20 września 2012 [dostęp 2026-03-08] (węg.).
  3. 1 2 3 4 5 Deák Zsigmond, Átváltozás – Deák Zsigmond publicisztikája [online], Nemzeti Sport, 20 października 2017 [dostęp 2026-03-07] (węg.).
  4. 1 2 3 4 5 6 Noémi Konopás, „Leugrottam a tetőről, de a Szűzanya kötényébe pottyantam” – Dani Gyöngyi paralimpikon a Mandinernek [online], Mandiner, 10 września 2021 [dostęp 2026-03-07] (węg.).
  5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Dani Gyöngyi. Magyar Paralimpiai Bizottság. [dostęp 2026-03-07]. (węg.).
  6. 1 2 3 4 5 6 7 Gyongyi Dani – Alpine Skiing, Wheelchair Fencing – Paralympic Athlete Profile. Międzynarodowy Komitet Paralimpijski. [dostęp 2021-08-25]. (ang.).
  7. ↑ Athens 2004 – wheelchair-fencing – womens-foil-team [online], International Paralympic Committee [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  8. ↑ Athens 2004 – wheelchair-fencing – womens-epee-team [online], International Paralympic Committee [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  9. ↑ Athens 2004 – wheelchair-fencing – womens-foil-individual-b [online], International Paralympic Committee [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  10. ↑ London 2012 – wheelchair-fencing – womens-foil-individual-cat-b [online], International Paralympic Committee [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  11. ↑ London 2012 – wheelchair-fencing – womens-epee-team-cat-open [online], International Paralympic Committee [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  12. ↑ Rio 2016 – wheelchair-fencing – womens-foil-team [online], International Paralympic Committee [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  13. ↑ Rio 2016 – wheelchair-fencing – womens-epee-team [online], International Paralympic Committee [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  14. 1 2 Michael Pavitt: China end wheelchair fencing on a high after team foil golds at Tokyo 2020. insidethegames.biz, 29 sierpnia 2021. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  15. 1 2 Tokyo 2020 – wheelchair-fencing – women-s-foil-team [online], International Paralympic Committee, 2021 [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  16. ↑ Vancouver 2010 – alpine-skiing – womens-slalom-sitting [online], International Paralympic Committee, 12 marca 2018 [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  17. ↑ Rólunk – Paraktiv [online], paraktiv.hu [dostęp 2026-03-07] (węg.).
  18. ↑ Krisztina Dora – Athletics | Paralympic Athlete Profile [online], International Paralympic Committee [dostęp 2026-03-07] (ang.).
  19. ↑ PLT, Iránytű a mindennapokban [online], Iránytű a mindennapokban, 19 stycznia 2012 [dostęp 2026-03-08] (węg.).
  20. ↑ Kitüntették az olimpikonokat. Nemzeti Sport Online, 2004-10-08. [dostęp 2026-04-04]. (węg.).
  21. ↑ Athletes of the Year, 2021: Saber Fencer Áron Szilágyi and Canoeist Tamara Csipes. Hungary Today, 7 stycznia 2022. [dostęp 2026-03-07]. (ang.).
  22. ↑ Szász Emese: a gyermek után jöhet a kutya [online], borsonline.hu, 15 października 2016 [dostęp 2026-03-08] (węg.).
  23. 1 2 „Isten megérintett, és azt mondta, ébredj fel, és élj!” – Gyöngyi, a kerekesszékes paralimpikon másoknak ad erőt [online], borsonline.hu, 10 czerwca 2025 [dostęp 2026-03-08] (węg.).
  24. ↑ Csapatunk – Paraktiv [online], paraktiv.hu [dostęp 2026-03-07] (węg.).

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.