Halina Krzanowska
| Data urodzenia |
20 lipca 1926 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
2 sierpnia 2004 |
| Profesor nauk biologicznych | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1949 |
| Habilitacja |
1962 |
| Profesura |
1971 |
| Polska Akademia Umiejętności | |
| Status |
członek krajowy rzeczywisty |
| Uczelnia | |
| Odznaczenia | |
   | |
Halina Krzanowska (ur. 20 lipca 1926 w Żabiu, zm. 2 sierpnia 2004 w Krakowie[1]) – polska uczona, biolog, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, członek PAN.
Życiorys
Była córką Kazimierza Datki (funkcjonariusza Straży Granicznej) i Haliny ze Szczepowskich (secundo voto Safarewiczowej, językoznawcy, profesora UJ). Absolwentka UJ (1948), obroniła doktorat w 1949, habilitowała się w 1962; od 1971 profesor nadzwyczajny, od 1978 z tytułem profesora zwyczajnego. W 1986 została członkiem korespondentem PAN, następnie w 2002 roku członkiem rzeczywistym[2]; od 1990 członek rzeczywisty PAU. Po studiach pracowała jako asystent w Zakładzie Anatomii Porównawczej UJ (do 1952), następnie jako adiunkt w Zakładzie Biologii Eksperymentalnej Instytutu Zootechniki w Puławach (1952–1962); od 1962 ponownie związana z UJ, była wieloletnim kierownikiem Zakładu Genetyki i Ewolucjonizmu w Instytucie Zoologii (od 1964) oraz profesorem uczelni od 1971. W latach 1969–1980 przewodniczyła Komisji Biologii Zwierząt Doświadczalnych PAN.
Autorka ok. 100 prac z zakresu genetyki zwierząt; zajmowała się analizą zjawiska heterozji, dziedziczeniem nienormalności plemników, genetycznymi czynnikami zapłodnienia oraz hodowlą i genetyką zwierząt laboratoryjnych. Ogłaszała publikacje w pismach naukowych polskich i zagranicznych, była ponadto współautorką książek:
- Embriologia (1972)
- Zwierzęta laboratoryjne (1974)
- Wprowadzenie do genetyki populacji (1982)
- Podstawy embriologii zwierząt (1983)
W latach 1973–1987 redaktor naczelny czasopisma „Zwierzęta Laboratoryjne”.
Była członkiem założycielem Polskiego Towarzystwa Genetycznego (1966)[3], członkiem honorowym Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika.
Laureatka nagród Ministra Edukacji Narodowej, została odznaczona m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Medalem Komisji Edukacji Narodowej oraz Odznaką tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”.
Zmarła w Krakowie, pochowana na cmentarzu Rakowickim[4] (kwatera XX-4-39)[5].
Przypisy
- ↑ Józefa Styrna: Memorial Halina Krzanowska (ang.)
- ↑ KRZANOWSKA, Halina [online], Polska Akademia Nauk - Członkowie PAN [dostęp 2023-02-03] (pol.).
- ↑ Historia – Polskie Towarzystwo Genetyczne [online] [dostęp 2026-01-27].
- ↑ Jan Wiktor Tkaczyński (red.), Pro Memoria III. Profesorowie Uniwersytetu Jagiellońskiego spoczywający na cmentarzach Krakowa 1803-2017, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2018, s. 149, ISBN 978-83-233-4527-5.
- ↑ Lokalizator Grobów - Zarząd Cmentarzy Komunalnych [online], www.zck-krakow.pl [dostęp 2026-01-28].
Bibliografia
- Prof. dr hab. czł. rzecz. PAN Halina Krzanowska, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2020-05-14].