Harpactea rubicunda
| Harpactea rubicunda | |||
| (Koch, 1838) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Harpactea | ||
| Gatunek |
Harpactea rubicunda | ||
| Synonimy | |||
| |||
Harpactea rubicunda – gatunek pająka z rodziny komórczakowatych. Zamieszkuje Europę i Zakaukazie.
Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1838 roku przez Carla Ludwiga Kocha pod nazwą Dysdera rubicunda[1][2]. W 1897 roku przeniesiony został do rodzaju Harpactes przez Corneliusa Chyzera i Władysława Kulczyńskiego[3][2].
Morfologia
Samce osiągają od 7 do 8 mm, a samice od 8 do 12 mm długości ciała[4]. Długość prosomy u samic wynosi od 3,5 do 4 mm[5]. Karapaks zwykle jest czerwonobrązowy[5], rzadziej szary, brązowy lub szarofioletowy[6]. Warga dolna pozbawiona jest półkolistego wykrojenia[7]. Kolor sternum jest czerwonobrązowy[5]. Długie odnóża mają czerwoną, czerwonobrązową lub żółtawą barwę[6][5]. Uda pierwszej i drugiej pary mają od trzech do sześciu kolców, a uda pary ostatniej od ośmiu do dziesięciu kolców grzbietowych. Ostatnia para bioder ma od jednego do ośmiu kolców. Przynajmniej jeden kolec występuje na rzepkach trzeciej pary[5]. Opistosoma (odwłok) jest w zarysie owalna i ubarwiona szarobrązowo lub szarofioletowo[6].
Biologia i ekologia
Pająk ten zasiedla suche i półsuche lasy, suche łąki, lasostepy, rumowiska, ogrody i ludzkie siedziby[5] (gatunek semisynantropijny[6]). Jest ciepłolubny[7]. W warunkach naturalnych bytuje pod kamieniami, szczątkami roślinnymi, wśród ściółki i pod odstającą korą drzew[5][6]. Nocami aktywnie poluje na bezkręgowce[6], w tym na większe od siebie pająki, jak np. kątniki (rodzaje Tegenaria i Eratigena)[7].
Osobniki dorosłe spotyka się przez cały rok[5]. W trakcie kopulacji samiec wprowadza do otworów samicy naprzemiennie końcówkę bulbusa lewego i prawego nogogłaszczka. Samica składa jaja w workowatym kokonie otoczonym tylko kilkoma nićmi przędzy[7].
Rozprzestrzenienie
Gatunek palearktyczny, znany z Wielkiej Brytanii, Francji, Belgii, Holandii, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Danii, Łotwy, Litwy, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Białorusi, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Serbii, Kosowa, Grecji, europejskiej (w tym przedkaukaskiej) części Rosji i Gruzji[5]. W Polsce większość obserwacji pochodzi z południowej części kraju[7].
Przypisy
- ↑ C.L. Koch: Die Arachniden. Fünfter Band. Nürnberg: C. H. Zeh'sche Buchhandlung, 1838, s. 79.
- 1 2 Gen. Harpactea Bristowe, 1939. [w:] World Spider Catalogue [on-line]. World Spider Catalog Association, 2025. [dostęp 2025-11-29].
- ↑ C. Chyzer, W. Kulczyński: Araneae Hungariae. Tomus II. Budapest: Academia Scientarum Hungaricae, 1897, s. 273.
- ↑ Michael J. Roberts: Spiders of Britain and Northern Europe. London: Harper Collins Publishers, 1995, s. 95, seria: Collins Field Guide. ISBN 0-00-219981-5.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Wolfgang Nentwig, Theo Blick, Daniel Gloor, Ambros Hänggi, Christian Kropf: Harpactea rubicunda (C. L. Koch, 1838). [w:] Araneae. Spiders of Europe [on-line]. Universität Bern. [dostęp 2025-12-01].
- 1 2 3 4 5 6 Harpactea rubicunda. [w:] Insektarium.net [on-line]. [dostęp 2025-12-01].
- 1 2 3 4 5 Heiko Bellmann, Pająki i inne pajęczaki, Warszawa: Multico Oficyna Wydawnicza, 2021, s. 54, ISBN 978-83-7763-486-8.