Helena Brodowska-Kubicz
 | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
15 marca 1914 |
| Data i miejsce śmierci |
6 marca 2003 |
| profesor nauk humanistycznych | |
| Specjalność: historia Polski XIX-XX w. | |
| Alma Mater | |
| Doktorat |
1949 |
| Profesura |
1968 |
| nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Odznaczenia | |
          | |
Helena Brodowska-Kubicz (ur. 15 marca 1914 w Ostrówku Podyskim, zm. 6 marca 2003 w Łodzi) – polska historyczka, badaczka dziejów wsi polskiej w XIX i XX wieku, żołnierz Batalionów Chłopskich.
Życiorys
Pochodziła z ubogiej rodziny chłopskiej. Ukończyła szkoły podstawowe w Garbatówce i Cycowie, następnie Seminarium Nauczycielskie w Chełmie. Po jego ukończeniu podjęła pracę w Szkole Przysposobienia Gospodyń Wiejskich w Krasieninie k. Lublina. W latach 1937–1939 studiowała pod kierunkiem Heleny Radlińskiej pedagogikę społeczną na Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie jednocześnie pracując w schronisku dla matek z nieślubnymi dziećmi. W 1939 obroniła tzw. Collegium w oparciu o prace pt. Jadwiga Dziubińska jako twórczyni ludowych szkół rolniczych w Polsce.
Po wybuchu wojny działała w Chłopskiej Organizacji Wolności Racławice, następnie w latach 1940–1941 przebywała na Lubelszczyźnie gdzie wchodziła w skład wojewódzkiej trójki SL Roch i służyła w Batalionach Chłopskich. Prowadziła również tajne nauczanie, co skutkowało dekonspiracją i koniecznością ucieczki do Warszawy, gdzie przybyła jesienią 1941. Podjęła tam na nowo studia w ramach tajnych kompletów Wolnej Wszechnicy Polskiej. Jednocześnie zajęła się kolportażem wydawnictw podziemnych i organizacja łączności BCh. Angażowała się też w pomoc Żydom. Wobec perspektywy upadku powstania warszawskiego przeprawiła się przez Wisłę i udała się do Lublina.
W latach 1944–1945 kierowała zorganizowaną przez siebie spółdzielczą szkołą w Świerczowie. W 1945 wznowiła studia w zakresie pedagogiki społecznej na Uniwersytecie Łódzkim, które ukończyła w 1946. W tym samym roku podjęła pracę w Katedrze Pedagogiki Społecznej UŁ w charakterze asystenta. W 1949 obroniła pod kierunkiem Heleny Radlińskiej doktorat na temat Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie po czym odbyła staż naukowy w ZSRR (1949–1950). Jednocześnie pracowała w innych łódzkich uczelniach wyższych (m.in. w Wyższej Szkole Pedagogicznej, gdzie w latach 1950–1954 była dziekanem), by 1954 przenieść się na stałe do Instytutu Historii UŁ. W 1956 została awansowana na stanowisko docenta, w latach 1958–1962 kierowała Zakładem Historii Najnowszej Polski, a w latach 1962–1972 Zakładem Historii Wsi i Ruchu Ludowego (od 1968 profesor nadzwyczajny). Od 1974 kierowała pracami Interdyscyplinarnego Zespołu Naukowo-Badawczego Struktur i Przemian Społecznych Wsi Polskiej. W 1979 została mianowana profesorem zwyczajnym, a w 1984 przeszła na emeryturę. Spoczywa w części katolickiej Cmentarza Starego przy ulicy Ogrodowej w Łodzi. Oprócz prac naukowych w liczbie ponad 130 (w tym 4 monografie) opublikowała wspomnienia Z chłopskiej łąki[1].
Ordery i odznaczenia
- Order Krzyża Grunwaldu III klasy[2]
- Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1983)
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1973)
- Krzyż Walecznych (dwukrotnie)
- Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami (1965)
- Złoty Krzyż Zasługi (1969)
- Krzyż Batalionów Chłopskich
- Medal 10-lecia Polski Ludowej (1955)[3]
- Medal Komisji Edukacji Narodowej (1979)
- Medal Sprawiedliwy wśród Narodów Świata (1991)[4]
Nagrody
- Nagroda indywidualna II stopnia Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego za szczególne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych (1967)[5]
Przypisy
- ↑ Helena Brodowska – biogram [online], www.pthlodz.uni.lodz.pl [dostęp 2017-11-23].
- ↑ Robert Urbaniak, Helena Brodowska - biogram [online], www.pthlodz.uni.lodz.pl [dostęp 2018-10-05].
- ↑ M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400 (ISAP) - Uchwała Rady Państwa z dnia 19 stycznia 1955 r. nr 0/198 - na wniosek Ministra Szkolnictwa Wyższego.
- ↑ Historia pomocy - Brodowska-Kubicz Helena | Polscy Sprawiedliwi [online], sprawiedliwi.org.pl [dostęp 2018-10-05] (pol.).
- ↑ KOMUNIKAT o nagrodach Ministra Oświaty i Szkolnictwa Wyższego przyznanych w 1967 r. pracownikom naukowo-dydaktycznym szkół wyższych za szczególne osiągnięcia Dz. Urz. Min. Oświaty i Szkolnictwa Wyższego z 30 grudnia 1967 r. Nr A-13, poz. 88 [dostęp 2026-01-12].
Bibliografia
- Słownik biograficzny działaczy ruchu ludowego. Makieta (opracowanie redakcyjne Józef Dancygier i inni), Warszawa 1989, s. 52–53 (z fotografią)
- Marian Wojtas: Słownik biograficzny żołnierzy Batalionów Chłopskich : IV Okręg Lublin. Lublin: Stowarzyszenie Byłych Żołnierzy Batalionów Chłopskich, 1998, s. 71. ISBN 83-85223-60-6.
- Współcześni uczeni polscy. Słownik biograficzny, tom I: A–G (redaktor naukowy Janusz Kapuścik), Warszawa [1998], s. 167–168 (z fotografią)
- Prof. zw. dr Helena Brodowska-Kubicz, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2019-08-14].