Helena Budzyńska

Helena Budzyńska

Aniela, Maria Wiśniewska

Zdjęcie z akt śledztwa
Data i miejsce urodzenia	31 lipca 1896 Warszawa
Data i miejsce śmierci	25 grudnia 1937 Butowo
Przyczyna śmierci	rozstrzelanie
Narodowość	polska
Partia	SDKPiL, KPP, WKP(b)

Helena Budzyńska ps. Aniela, przybrane nazwisko Maria Wiśniewska^[1] (ur. 31 lipca 1896 w Warszawie, zm. 25 grudnia 1937 w Butowie^[1]) – polska działaczka komunistyczna, członek SDKPiL, KPP i WKP(b), siostra Stanisława Budzyńskiego.

Córka szewca Jana i Eufemii z Mroczyńskich^[2]. Po ukończeniu trzyklasowej szkoły miejskiej pracowała jako szwaczka i krawcowa. W 1916 wstąpiła do SDKPiL, działała głównie na Powiślu i w Śródmieściu. Od 1921 w KPRP. W 1921 weszła w skład Komitetu Dzielnicowego Warszawa-Powiśle. Działaczka Związku Zawodowego Pracowników Igły. Za zgodą Komitetu Centralnego partii w 1921 wyjechała do Rosji Radzieckiej, gdzie w 1925 ukończyła studia na Komunistycznym Uniwersytecie Mniejszości Narodowych Zachodu w Moskwie, po czym wróciła do kraju.

Członek egzekutywy Komitetu Okręgowego KPP Warszawa-Podmiejska, następnie funkcjonariuszka Centralnego Wydziału Kobiecego przy Komitecie Centralnym partii. Od 1926 do 1928 więziona w „Serbii”. Od stycznia 1929 sekretarz Komitetu Okręgowego KPP w Płocku. 24 lutego 1929 ponownie aresztowana i w grudniu skazana na 6 lat więzienia; podczas pobytu w więzieniu urodziła córkę Zofię.

15 września 1932 w ramach wymiany więźniów znalazła się w ZSRR i do 1937 pracowała w Międzynarodowej Szkole Leninowskiej w Moskwie, gdzie wykładał jej brat. Członek i aktywistka moskiewskiej organizacji WKP(b) z zaliczeniem stażu partyjnego od 1916. 21 sierpnia 1937 została aresztowana przez NKWD pod zarzutem szpiegostwa na rzecz Polski i skazana 22 grudnia 1937 na karę śmierci^[1]. 25 grudnia 1937 rozstrzelana. Zrehabilitowana 12 listopada 1955 przez Kolegium Wojskowe Sądu Najwyższego ZSRR^[1].

• Słownik biograficzny działaczy polskiego ruchu robotniczego t. 1, Warszawa 1978.