Helwin

Helwin
ilustracja
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy

helvin[1]

Skład chemiczny

Be3MnII4(SiO4)3S[2]

Twardość w skali Mohsa

6–6,5[2]

Przełam

nierówny /nieregularny, muszlowy[2]

Łupliwość

wyraźna/dobra[2] lub niewyraźna[1]

Pokrój kryształu

izometryczny[2]

Układ krystalograficzny

regularny[1]

Właściwości mechaniczne

kruchy[2]

Gęstość

3,2–3,4[2]

Właściwości optyczne
Barwa

złotożółta, brązowa, czerwona, szarożółta, żółtozielona[2]

Rysa

szarobiała, szarobrunatna[1]

Połysk

tłusty, żywiczny[2]

Współczynnik załamania

1,728–1,749[2]

Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza

9.FB.10[2]

Helwin, helvin – bardzo rzadki minerał z gromady krzemianów[1][3].

Odkrycie

Został opisany po raz pierwszy przez prof. Friedricha Mohsa[3], a następnie, w 1925 r., przez chemika i mineraloga z Uniwersytetu w Tybindze, prof. Christiana Gottloba Gmelina[3][4].

Etymologia nazwy

Nazwa pochodzi z łac. helvus – „żółty”[2][4].

Występowanie

Spotykany jest w Niemczech, Szwecji, Rumunii, Rosji, USA oraz Brazylii. W Polsce spotykany w pegmatytach granitowych koło Strzelina na Dolnym Śląsku. Jest składnikiem skarnów, pegmatytów granitowych, gnejsów również tworów hydrotermalnych[1]. Jest minerałem rzadkim[3][1]. Towarzyszą mu najczęściej kwarc, spessartyn, kwarc dymny, muskowit, mikroklin, kalcyt, albit, fluoryt, danalit i rodochrozyt[2].

Właściwości

Tworzy kryształy o pokroju izometrycznym. Ich postać to najczęściej czworościan, rzadko ośmiościan lub dwunastościan rombowy. Czasem wytwarza szczotki krystaliczne. Barwa helwinu to żółć, czerwień i zieleń. Ziarna helwinu w Polsce mają zwykle 2 mm średnicy, choć w innych krajach mogą mieć nawet 5-6 mm, lecz takie kryształy są rzadkie i cenione[1].

Zastosowanie

Helwin ma znaczenie naukowe i kolekcjonerskie[1].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Chorzów: Wydawnictwa Videograf, 2014, s. 173, ISBN 978-83-7835-297-6, OCLC 899862630.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Helvine, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2023-04-14] (ang.).
  3. 1 2 3 4 C.G. Gmelin, Analysis of Helvine, „The Edinburgh Journal of Science”, 2, 1825, s. 268–276 [dostęp 2023-04-17] (ang.).
  4. 1 2 Janusz Mrzigod, 194. Helwin [online], mrzigod.pl, 24 września 2020 [dostęp 2023-04-17].