Hemigomphus

	Hemigomphus
	Selys, 1854
	; Samiec Hemigomphus gouldii
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Gromada	owady
Podgromada	uskrzydlone
Rząd	ważki
Podrząd	ważki różnoskrzydłe
Nadrodzina	Gomphoidea
Rodzina	gadziogłówkowate
Podrodzina	Gomphinae
Rodzaj	Hemigomphus
	Typ nomenklatoryczny
	Hemigomphus heteroclytus Selys, 1854
Synonimy
	Gomphus (Hemigomphus) Selys, 1854
	Gomphus (Hemigomphus) Selys, 1854
Gatunki
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	7 gatunków – zobacz opis w tekście
	Zasięg występowania

Hemigomphus – rodzaj ważek z rodziny gadziogłówkowatych (Gomphidae)^[1].

Rozmieszczenie geograficzne

Do rodzaju należą gatunki występujące endemicznie w północnej i wschodniej Australii – w Terytorium Północnym, Queenslandzie, Nowej Południowej Walii, Australijskim Terytorium Stołecznym oraz Wiktorii^[4].

Systematyka

Takson Hemigomphus wprowadził (jako podrodzaj rodzaju Gomphus) w 1854 roku belgijski polityk i zoolog Edmond de Sélys Longchamps^[2]^[3]. Autor zaliczył do rodzaju trzy nowo opisane gatunki podzielone na dwie grupy – H. molestus (obecnie Neogomphus molestus^[1]), H. elegans (obecnie synonimizowany z N. molestus^[1]) i H. heteroclytus, ale nie wyznaczył gatunku typowego^[2]. W 1890 roku Kirby wyznaczył na gatunek typowy Hemigomphus heteroclytus, już wówczas traktując Hemigomphus jako odrębny rodzaj^[3]^[5]. Obecnie do rodzaju Hemigomphus zaliczanych jest 7 gatunków^[1].

Etymologia

Hemigomphus: gr. ἡμι- hemi- „połowa”^[6]^[7]; rodzaj Gomphus^[7].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki^[1]:

Hemigomphus atratus Watson, 1991
Hemigomphus comitatus (Tillyard, 1909)
Hemigomphus cooloola Watson, 1991
Hemigomphus gouldii (Selys, 1854)
Hemigomphus heteroclytus Selys, 1854
Hemigomphus magela Watson, 1991
Hemigomphus theischingeri Watson, 1991

Przypisy

1 2 3 4 5 6 7 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-01] (ang.).
1 2 3 E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Synopsis des Gomphines, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, 21 (2), Bruxelles 1854, s. 66 (fr.).
1 2 3 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 156, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).
↑ wynik wyszukiwania: Hemigomphus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-01] (ang.).
↑ W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A Synonymic Catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies, with an Appendix of Fossil Species, London: Gurney & Jackson, 1890, s. 71 (ang.).
↑ Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 117, OCLC 11069271 (ang.).
1 2 IanI. Endersby IanI., HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The naming of Australia’s dragonflies, Busybird Publishing, 2015, s. 156, ISBN 978-1-925260-62-5 [zarchiwizowane z adresu 2024-10-09] (ang.).

[wol-1] 1 2 3 4 5 6 7 Paulson, D., Schorr, M., Abbott, J., Bota-Sierra, C., Deliry, C., Dijkstra, K.-D. & Lozano, F. (koordynatorzy), World Odonata List [online], OdonataCentral, University of Alabama, 2025 [dostęp 2025-10-01] (ang.).

[oryg-2] 1 2 3 E. deE. Selys-Longchamps E. deE., Synopsis des Gomphines, „Bulletins de l'Académie royale des sciences, des lettres et des beaux-arts de Belgique”, 21 (2), Bruxelles 1854, s. 66 (fr.).

[Steinmann-3] 1 2 3 Henrik Steinmann: World Catalogue of Odonata Vol. II Anisoptera. Nowy Jork, Berlin: Walter de Gruyter, 1997, s. 156, seria: Animal Kingdom: A Compilation and Characterization of Recent Animal Groups. (ang.).

[iucn-4] wynik wyszukiwania: Hemigomphus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2025-10-01] (ang.).

[Kirby-5] W.F.W.F. Kirby W.F.W.F., A Synonymic Catalogue of Neuroptera Odonata, or Dragonflies, with an Appendix of Fossil Species, London: Gurney & Jackson, 1890, s. 71 (ang.).

[Jaeger-6] Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 117, OCLC 11069271 (ang.).

[naming-7] 1 2 IanI. Endersby IanI., HeinrichH. Fliedner HeinrichH., The naming of Australia’s dragonflies, Busybird Publishing, 2015, s. 156, ISBN 978-1-925260-62-5 [zarchiwizowane z adresu 2024-10-09] (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]