Henryk Gembalski
![]() Henryk Gembalski (2017) | |
| Państwo działania | |
|---|---|
| Data urodzenia | |
| Zawód, zajęcie |
skrzypek, kompozytor, aranżer |
| profesor | |
| Specjalność: gra na skrzypcach | |
| Doktorat |
24 września 2013 – instrumentalistyka |
| Habilitacja |
21 września 2017 – instrumentalistyka |
| Profesura |
2023 |
| Nauczyciel akademicki | |
| Uczelnia | |
| Okres zatrudn. |
od 1977 |
| Uczelnia |
Akademia Muzyczna im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi |
Henryk Gembalski (ur. 1957[1]) – polski skrzypek, kompozytor, aranżer, pedagog muzyczny, profesor sztuk muzycznych.
Życiorys
Wychował się na Górnym Śląsku; jego matka grała na fortepianie, a ojciec na skrzypcach[2]. Po raz pierwszy na scenie pojawił się w 1964 roku[3]. Występował jako śpiewający statysta w Teatrze Śląskim w Katowicach w 1967 roku[3]. Interesował się muzyką improwizowaną i jazzem w liceum[2]. Uczył się m.in. u Henryka Dłubisa[3]. Przez jeden sezon pracował na pół etatu w orkiestrze Filharmonii Śląskiej w 1983 roku, w tym okresie dużo koncertował[3]. Został magistrem sztuki w zakresie instrumentalistyki w 2002 roku, tytuł uzyskał na Akademii Muzycznej im. Karola Szymanowskiego w Katowicach[4]. Stopień doktora sztuki (dyscyplina: instrumentalistyka) uzyskał tamże 24 września 2013 roku na podstawie pracy pt. Improwizacja forma otwarta-między wolnością, a koniecznością, jego promotorem był Roland Orlik[5]; habilitował się tamże 21 września 2017 roku[4] na podstawie pracy pt. Opera w Niebie (dyscyplina: instrumentalistyka)[6]. Uzyskał tytuł profesora sztuk muzycznych w 2023 roku[4]. Jest wykładowcą Akademii Muzycznej w Katowicach, gdzie pracuje od 1977 roku[7] oraz wykłada na Akademii Muzycznej im. Grażyny i Kiejstuta Bacewiczów w Łodzi[1]. Jego uczniami są m.in. Adam Bałdych[8][9], Eduardo Bortolotti[10], Mikołaj Kostka[11], Mateusz Pliniewicz[12], Amalia Umeda[13]. Jest ekspertem w zakresie sztuk muzycznych w Polskiej Komisji Akredytacyjnej[14].
Brat kompozytora i organisty Juliana[15][16], z którym niekiedy występuje[17].
Nagrody
Twórczość
Gra na skrzypcach akustycznych oraz elektrycznych[21], zajmuje się grą improwizowaną[17]; korzysta z efektów oraz elektroniki do wzbogacenia swojej gry[10]. Poza grą i kompozycją zajmował się także aranżacją muzyczną[22]. Grał w przeszło 60 zespołach jazzowych, bluesowych, rockowych, muzyki klasycznej oraz improwizowanej[1]. Koncertował w Europie, Azji, Ameryce Północnej i Afryce[1]. Zagrał na przeszło 40 płytach[1]. Od 1978 roku jest aktywny na rynku muzycznym[1], zadebiutował w tymże roku z zespołem Dzieci Adama[19]. W latach 80. XX wieku współpracował z zespołem Young Power[23][24] (album Young Power, kompilacja Young Power), grał z zespołem Basspace[25]. Założył trio Labirynt wraz z Krzysztofem Majchrzakiem i Michałem Zduniakiem[26], poszerzone do kwartetu w 1997 roku, po dołączeniu saksofonisty Toma Bergerona[27]. Współpracował przez ponad 20 lat z perkusistą Michałem Zduniakiem do jego śmierci w 2009 roku[28]. Labirynt wówczas zawiesił działalność, wystąpił jedynie w 2019 roku na specjalnym koncercie i wznowił działalność w 2022 roku[29] i koncertował z Adamem Buczkiem[27]. W 2024 roku występował w duecie z Wojciechem Konikiewiczem[30]; koncerował także z grupą Krzysztof Głuch Oscillate[31].
Od lat 90. XX wieku zajmował się także teatrem; stworzył muzykę do 30 przedstawień (np. do Antygony Sofoklesa w reżyserii Zbigniewa Brzozy[32]), a także wystąpił w przeszło 350 spektaklach[1]. Pisał również muzykę filmową na potrzeby filmów dokumentalnych oraz programów telewizyjnych[1]. Opublikował pracę pt. Improwizowana forma otwarta – między wolnością a koniecznością (2015), do której dołączono płytę CD z nagraniem z koncertu[33].
Wybrana dyskografia
- Basspace – 555555 (LP, 1985)[34]
- Irek Dudek – № 1 (LP, 1985)[35]
- Henryk Gembalski, Krzysztof Głuch, Andrzej Rusek, Michał Zduniak: Henryk Gembalski – Die Sicherheit (LP, 1987)[36][37][28]
- Stan d’Art – Undergrajdoł (LP, 1987)[38]
- DDD – Dużo Dobrych Dźwięków (CD, 1991)[39]
- Irek Dudek – Bands Of 80’s (CD, 1991)[40]
- Free Dancing – Free Dancing (CD, 1992)[41]
- Krzysztof Majchrzak, Henryk Gembalski, Michał Zduniak: Labirynt – Ethnic (CD, 1999)[29][42]
- Henryk Gembalski, Michał Zduniak: Labirynt – Natural (CD, 1999)[36]
- Henryk Gembalski, Michał Zduniak, Tom Bergeron: Labirynt – Labirytnt [28][43] (CD, 1999)[27]
- Henryk Gembalski, Michał Zduniak, Tom Bergeron: Labirynt – Exit[28] (CD, 2005)[44][27]
- Henryk Gembalski, Michał Zduniak, Tom Bergeron, Keller Coker: Labirynt – Motion Tissue[28] (CD, 2007)[27][29]
- Janusz Iwański, Henryk Gembalski, Krzysztof Majchrzak, Michał Zduniak: 1999 Harmolodic Odyssey (CD, 2000)[45]
- Irek Dudek – Niepublikowane (CD, 2006)[46]
- Łukasz Łagocki, Yael Acher, Olo Walicki, Henryk Gembalski, Henryk Stanoszek: Crossroads (CD, 2010)[47]
- Włodzimierz Nahorny Sextet – Chopin Genius Loci (CD, 2010)[48]
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Gembalski Henryk [online], am.katowice.pl [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 Gembalski 2017 ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 Gembalski 2017 ↓, s. 3.
- 1 2 3 Ludzie Nauki [online], ludzie.nauka.gov.pl [dostęp 2025-09-26].
- ↑ Nowa Nauka Polska [online], archiwum.nauka-polska.pl [dostęp 2025-09-27], Interpunkcja tytułu oryginalna.
- ↑ Nowa Nauka Polska [online], archiwum.nauka-polska.pl [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Gembalski 2017 ↓, s. 4.
- ↑ Adam Bałdych / Authors / ANAKLASIS [online], www.anaklasis.pl [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Jarosław Wnorowski, Fascynujący świat skrzypcowych improwizacji. W Filharmonii Zielonogórskiej zagrali Adam Bałdych i pianista Kamil Piotrowicz [online], Gazeta Lubuska, 1 czerwca 2025 [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 „Największą wartością na tym albumie jest dla mnie autentyczność” – Eduardo Bortolotti [WYWIAD] - Polska Płyta / Polska Muzyka [online], 10 stycznia 2022 [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Anna Molter, Muzyka jest spotkaniem [online], Kultura u Podstaw, 12 grudnia 2023 [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Mateusz Pliniewicz – skrzypce jazzowe - Szkoła Muzyczna I i II stopnia im. Bronisława Rutkowskiego [online], 13 stycznia 2017 [dostęp 2025-09-27].
- ↑ BIOAmalia Umeda [online], Amalia Umeda [dostęp 2025-09-27].
- ↑ eksperci zespołu sztuki [online], PKA [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Raz w roku koło Wielkanocy – płyta, raz w roku wczesną jesienią – festiwal – MUSICA SACROMONTANA [online], 14 października 2011 [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Grzegorz Pancherz, II Zjazd Domowych Kronikarzy [online], www.radio.katowice.pl [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 Koncert kompozytorski Juliana i Henryka Gembalskich. Finał w kościele gimnazjalnym [online], chojnice.com [dostęp 2025-09-27].
- ↑ History • [online] [dostęp 2025-09-27] (ang.).
- 1 2 3 Włodzimierz Nahorny „Chopin Genius Loci” – Allegro Records [online] [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 Michał Sierlecki, Labirynt '22 - wywiad z Henrykiem Gembalskim [online], emkielce.pl [dostęp 2025-09-27].
- ↑ FREE COOPERATION COSMIC EDITION [online], CKK Jordanki [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Henryk Gembalski - Czwartek Jazzowy z Gwiazdą - całoroczny cykl koncertów gwiazd muzyki jazzowej. [online], Henryk Gembalski - Czwartek Jazzowy z Gwiazdą - całoroczny cykl koncertów gwiazd muzyki jazzowej. [dostęp 2025-09-27].
- ↑ JazzPRESS - Young Power – Young Power - Kanon Polskiego Jazzu [online], jazzpress.pl [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Dionizy Piątkowski, Young Power – Polish Jazz – Polskie Nagrania/Warner Music Poland [online], Era Jazzu, 2 sierpnia 2020 [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Basspace - Zespoły - Cyfrowa Biblioteka Polskiej Piosenki [online], bibliotekapiosenki.pl [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Michał Zduniak [online], Jazz Forum [dostęp 2025-09-27] (pol.).
- 1 2 3 4 5 JAZZtochowa – Labirynt | Jazz Forum [online], jazzforum.com.pl [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 3 4 5 Gembalski 2017 ↓, s. 2.
- 1 2 3 Labirynt'22 – koncert | Sztygarka Chorzów [online] [dostęp 2025-09-27].
- ↑ JAZZ – WIZJE PRZYSZŁOŚCI | koncert - Dwór Artusa [online], 11 czerwca 2024 [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Panorama Klub | Wydarzenia - Krzysztof Głuch Oscillate [online] [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Antygona, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Przedstawienia) [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Improwizowana forma otwarta, między wolnością a koniecznością [online], am.katowice.pl [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Basspace - 555555 1985 1 PRESS [online], GRAMOFONIA [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Płyta: Irek Dudek - No 1. [dostęp 2025-09-27].
- 1 2 3 Henryk Gembalski discography - RYM/Sonemic [online], Rate Your Music [dostęp 2025-09-27] (ang.).
- ↑ Radio Opole, "Białe kruki z czarnych winyli" - Henryk Gembalski i płyta "Die Sicherheit" [online], "Białe kruki z czarnych winyli" - Henryk Gembalski i płyta "Die Sicherheit", 24 czerwca 2020 [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Stan D'Art - Undergrajdoł (Winyl, LP, Polskie Nagrania Muza, SX 2376 - Polska) [online], Winyle Online [dostęp 2025-09-27] (pol.).
- ↑ Płyta: DDD - Dużo dobrych dźwięków. [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Płyta: Irek Dudek - Bands Of 80`s. [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Płyta: Free Dancing - Free Dancing. [dostęp 2025-09-27].
- ↑ ETHNIC, by Krzysztof Majchrzak - Henryk Gembalski - Michal Zduniak [online], Krzysztof Majchrzak [dostęp 2025-09-27] (ang.).
- ↑ Labirynt, Labirynt, Teal Creek Music, Tom Bergeron [online], tealcreekmusic.com [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Labirynt - Exit [online], Soliton [dostęp 2025-09-27] (pol.).
- ↑ JazzPRESS - Henryk Gembalski / Janusz Yanina Iwański / Michał Zduniak / Krzysztof Majchrzak - 1999 Harmolodic Odyssey [online], jazzpress.pl [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Płyta: Irek Dudek - Niepublikowane. [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Łukasz Łagocki, Yael Acher, Olo Walicki, Henryk Gembalski, Henryk Stanoszek: Crossroads [online], multikulti.com [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Piotr Semczuk, Chopin genius loci - Włodzimierz Nahorny Sextet [online], Studio Realizacji Myśli Twórczych [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Byrklymyny Trio - OPERA IN HEAVEN [online], Jazz Sound [dostęp 2025-09-27].
- ↑ Our last Session [online], Andrzej Chochół, 18 czerwca 2019 [dostęp 2025-09-27].
Bibliografia
- Henryk Gembalski, Autoreferat [online], Akademia Muzyczna im. Karola Szymanowskiego w Katowicach, 20 czerwca 2017 (pol.).
