Henryk Gradkowski

Henryk Tomasz Gradkowski (ur. 17 lutego 1940, zm. 5 lipca 2025^[1] w Jeleniej Górze) – polski filolog, specjalizujący się w literaturoznawstwie, dydaktyce literatury, historii literatury polskiej i romantyzmie; nauczyciel akademicki związany z uczelniami we Wrocławiu, Częstochowie, Słupsku, Wałbrzychu i Jeleniej Górze^[2].

Ukończył studia wyższe na kierunku filologia polska^[2]. W 1983 uzyskał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych na Uniwersytecie Wrocławskim na podstawie pracy pt. Liryka dwudziestolecia międzywojennego w dydaktyce szkoły średniej ogólnokształcącej lat 1944-1979, której promotorem był prof. Mieczysław Inglot^[3]. Z kolei w 2001 roku Rada Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach nadała mu stopień naukowy doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie literaturoznawstwa o specjalności: literaturoznawstwo, metodyka i dydaktyka literatury, na podstawie całego dorobku naukowego oraz rozprawy nt. Mickiewicz w polskiej szkole XIX i pierwszej połowy XX wieku. Strategie lektury i style odbioru^[4]. Z kolei w 2012 roku prezydent Polski Bronisław Komorowski nadał mu tytuł profesora nauk humanistycznych^[5].

Zawodowo związany był z wieloma uczelnia w kraju. Początkowo był adiunktem na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie uzyskał doktorat. Po czym przez wiele lat prowadził działalność naukowo-dydaktyczną w Instytucie Filologii Polskiej Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Doszedł tam do stanowiska profesora nadzwyczajnego^[2]. Przez jakiś czas pracował w Akademii Pomorskiej w Słupsku^[6].

Poza działalnością akademicką pracował także jako urzędnik w Kuratorium Oświaty w Jeleniej Górze, gdzie był w latach 90. XX wieku dyrektorem Wydziału Kształcenia i Opieki. Przy jego współudziale udało się w tym mieście powołać w 1998 roku pierwszą samodzielną uczelnię - Kolegium Karkonoskie, którego został pierwszym prorektorem^[6]. W latach 2007–2015 piastował tam przez dwie kadencje urząd rektora^[7][8]. Był także prezesem Karkonoskiego Towarzystwa Naukowego oraz dyrektorem Instytutu Humanistycznego w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej im. Angelusa Silesiusa w Wałbrzychu^[6][9].

Zainteresowania naukowe Henryka Gradkowskiego koncentrowały się wokół zagadnień związanych z pedagogiką, etyką oraz przede wszystkim literaturoznawstwem ze szczególnym uwzględnieniem dydaktyki literatury, historii literatury polskiej oraz romantyzmu^[6]. Do jego najważniejszych publikacji należą^[10]:

• Odbiór liryki w szkole. Z badań nad szkolną edukacją literacką
• Mickiewicz w polskiej szkole XIX i pierwszej połowie XX wieku. Strategie lektury i style odbioru
• Szkolna recepcja Słowackiego w XIX i pierwszej połowie XX wieku
• Etyka pracowników administracji publicznej
• Ruch wydawniczy i literacki w regionie jeleniogórskim (1945-1955)

• Prof. dr hab. Henryk Tomasz Gradkowski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2016-03-16] .
• Henryk Gradkowski, Czym jest literatura dziecięca? (Poradnik metodyczny), Jelenia Góra 2013, s.236.