Herb Prudnika

Herb Prudnika

Typ herbu	miejski
Projektant	Ryszard Kwiatkowski
Pierwsza wzmianka	1399
Ostatnie zmiany	1990

Herb Prudnika – jeden z symboli miejskich Prudnika oraz gminy Prudnik w postaci herbu^[1].

Herb Prudnik przedstawia czerwony mur z otwartą bramą i dwiema bocznymi wieżami o szpiczastych srebrnych dachach, między którymi znajduje się złoty, ukoronowany orzeł Piastów Śląskich, którzy władali miastem do XVI wieku, z głową skierowaną w (heraldycznie) prawą stronę. Powyżej znajduje się w pozycji frontalnej srebrny szyszak (hełm heraldyczny) z labrami oraz koroną królewską jako klejnot, a na niej powtórzony motyw murów z dwoma wieżami, pośrodku których umieszczony jest złoty lew czeski stojący na tylnych nogach, z otwartą paszczą, czerwonym językiem i podniesionym ogonem. Tarcza herbowa jest gotycka, w kolorze błękitnym^[2].

Herb Prudnika swoim wyglądem zbliżony jest do herbu Českiego Krumlova. Oba miasta powstały w tym samym czasie, a ich właścicielem był Henryk z Rożemberka^[3].

Pierwsza pieczęć miejska stosowana była po nadaniu Prudnikowi praw miejskich w 1279. Pieczęć ta nie zachowała się do czasów współczesnych i nieznany jest jej wizerunek^[4]. Możliwe, że znajdowała się na niej róża czeskiego rodu Rożemberków, którego przedstawiciel – Wok z Rożemberka – założył Prudnik^[5].

Najstarszy znany wizerunek herbowy Prudnika pochodzi z woskowej pieczęci z dokumentu z 1399 roku^[6], według którego rada miejska przyrzekła ofiarowanie 10 srebrnych marek na rzecz kaplicy św. Jadwigi przy kościele św. Michała Archanioła^[7]. Wizerunek ten przedstawiał mur miejski z bramą i dwoma wieżami po bokach, między którymi znajdował się orzeł, a nad nim równoramienny krzyż. Napis w otoku: +S... IN NOVA CIVITATE^[4]. Pieczęć opisał Marian Gumowski, który znalazł ją w archiwum miasta Torunia^[2].

Pieczęć miejska z połowy XVI wieku wyobraża zamek o dwóch szpiczastych wieżach po bokach, między którymi znajdował się ukoronowany orzeł patrzący w lewo. Na pieczęci inskrypcja po łacinie: SIGIL NOV (um) CIVITATIS...^[2] W 1567 cesarz Maksymilian II Habsburg udzielił Prudnikowi prawo pieczętowania czerwonym woskiem^[8]. Zachowana pieczęć z tego okresu przedstawia godło na tarczy w zgodzie z treścią dokumentu herbowego, inskrypcja: S SENAT: POPV: NIEOSTADIEN: IN: SIL: SUP. Podobne godła miały pieczęcie z XVIII wieku^[2].

Według opisu z zachowanego dokumentu herbowego z XVII wieku, herb Prudnika w postaci pełnej wyobrażał: „czerwony mur z otwartą bramą i dwiema bocznymi wieżami o szpiczastych dachach, między którymi czarny, ukoronowany orzeł w srebrnym polu”. Według tego opisu herb odwzorował Otto Hupp w XIX wieku^[2].

24 kwietnia 1607 cesarz Rudolf II za okazaną mu wierność wzbogacił herb Prudnika, pozwalając dodać ponad dotychczasowym herbem srebrny szyszak z koroną królewską i powtórzyć motyw murów, pośrodku którego umieszczono lwa czeskiego^[6][2].

W dwudziestoleciu międzywojennym herb miejski umieszczany był na notgeldach (pieniądz zastępczy) emitowanych przez samorząd Prudnika^[9]. Miasto posiadało także swoją flagę – biało-czerwoną z herbem miasta pomijającym elementy nadane w 1607^[10][11].

Po II wojnie światowej używany był herb, który pomijał elementy nadane przez cesarza Rudolfa II^[10]. Ponadto kolor pola został zmieniony ze srebrnego na niebieski, a czarnego orła zmieniono na złotego^[12][13].

Rada Miejska w Prudniku przyjęła obowiązujący herb i pieczęć miasta w 1990^[2]. Projekt herbu opracował heraldycznie radny Ryszard Kwiatkowski, a jego rysunek wykonał Marek Paprocki^[14]. Herb miasta znalazł się na ustanowionej 18 czerwca 1998 fladze Prudnika^[15].

Herb miasta przedstawiany był na elewacjach, a także we wnętrzach budynków użyteczności publicznej w Prudniku^[16]. Znalazł się on w witrażach w budynku Urzędu Miejskiego i w Zespole Szkół Rolniczych, na płaskorzeźbie na elewacji Szkoły Podstawowej nr 3, na sklepieniu kościoła św. Michała Archanioła i wewnątrz Muzeum Ziemi Prudnickiej^[17][18].

Fontanna Habsburgów na Rynku w Prudniku, powstała w 1696, przedstawia dwóch atlantów wspartych o kartusz z herbem miasta^[19]. Herb znalazł się także w kartuszu w zwieńczeniu cokołu figury św. Jana Nepomucena, również na Rynku^[17].

Herb Prudnika, wykuty w piaskowcu, został umieszczony na elewacji wzniesionej pod koniec XIX wieku wieży ciśnień na zboczu Kaplicznej Góry^[20]. W 2007 rzeźba została odnowiona przez Lesława Nizińskiego i przeniesiona do sali obrad Rady Miejskiej^[21].

W 1903 w Parku Miejskim ustawiono marmurową ławkę z herbem Prudnika w medalionie z brązu na oparciu^[22]. Ponadto w czasach niemieckich w parku wykonano kwietnik w kształcie herbu^[17].

W 2001 wizerunek herbu umieszczono na latarniach ulicznych w mieście^[17]. Znajduje się także na tablicach przy wjazdach do miasta oraz na kierunkowskazach z nazwami ulic^[18]. W 2021 na podstawie tarczy herbu zaprojektowano logo miasta^[23].

Poza Prudnikiem, wizerunek jego herbu eksponowany jest między innymi w sali herbowej Urzędu Wojewódzkiego w Opolu^[18].

• Flaga Prudnika