Herb Wolina
![]() | |
| Typ herbu | |
|---|---|
Herb Wolina – jeden z symboli miasta Wolin i gminy Wolin w postaci herbu[1].
Wygląd i symbolika
Na współczesnym herbie przedstawiony jest na białej tarczy czerwony gryf pomorski zwrócony w prawo, trzymający lewej łapie złoty kwiat ostu[2], niżej złota, sześcioramienna gwiazda. Pochodzenie tych elementów nie jest znane i łączy się prawdopodobnie z jakąś miejscową legendą.
Historia
Pieczęć miasta Wolin ulegała znacznym zmianom na przestrzeni wieków. Najstarsza pieczęć miasta z 1301 roku przedstawia gryfa pomorskiego stojącego pod łukiem bramy, po jego bokach dwie bramy z wieżyczką i dachami, który łączy dwie wieże zakończone ostrosłupowymi dachami[3][2][4]. Pieczęć ta zachowała się tylko we fragmencie i przynajmniej na początku XX wieku dokument przechowywany był w Królewskim Archiwum Państwowym w Szczecinie.
Sekretna pieczęć miasta zawieszona przy dokumencie z 1387 roku, z napisem S. CIVITATIS WOLIN, ukazuje kroczącego gryfa, poniżej którego znajduje się gwiazda, a w jednym szponie gryfa – trójdzielny obiekt, interpretowany jako kard (głowa ostu) lub małe drzewko świerkowe[4]. Około 1600 roku pojawia się wizerunek gryfa, któremu towarzyszy gwiazda po jego prawej stronie, a w lewej łapie trzyma on niewielki przedmiot[2]. Jedni uważają go za małą jodłę, inni za liść pokrzywy, podczas gdy Hupp dopatruje się w nim główki ostu[2]. Na późniejszych pieczęciach z XIV w. widnieje gryf trzymający w szponach kwiat ostu, pod nim znajduje się gwiazda. Pieczęć była używana jeszcze pod koniec XVII wieku[4].
Pieczęć z 1797 roku przedstawia bardziej pionowo ustawionego, kroczącego gryfa, który trzyma w szponach kard lub oset. Pod gryfem znajduje się – podobnie jak na sekretnej pieczęci z 1387 roku – gwiazda. Późniejsza pieczęć miasta różni się od pieczęci z 1797 roku tym, że zamiast karda umieszczono w szponie gryfa małe drzewko świerkowe.
W opracowaniu Ottona Huppa z 1896[3] roku dotyczącym herbów niemieckich miast gryf z kardem i gwiazdą uznany jest za właściwy herb Wolina. Do pracy dołączono ilustrację przedstawiającą również kard (nie świerk), jednak gwiazda została pominięta, co najprawdopodobniej wynika z przeoczenia rysownika[5]. Herb przedstawiony w oknie gmachu sejmiku w Szczecinie (sala posiedzeń sejmiku prowincjonalnego) również zawiera kard. Na okładce wspomnianej publikacji herb przedstawiono w kolorze (czerwony gryf na srebrnym polu). Ponieważ w aktualnie używanej pieczęci miasta gryf trzyma w szponie drzewko świerkowe, w reprodukcjach kolorowych również wybrano ten motyw zamiast karda[5].
Na starych monetach Wolina obok półgwiazdy widnieje również półlilia. Ponieważ półgwiazda na monetach bez wątpienia odnosi się do gwiazdy z pieczęci, nie można wykluczyć, że półlilia również pochodzi z elementu dawnej pieczęci. Oznaczałoby to, że mieszkańcy Wolina w XIV i XV wieku traktowali przedmiot znajdujący się w prawym szponie gryfa na używanej wówczas sekretnej pieczęci nie jako świerk ani kard, lecz jako lilię. Wyjaśniałoby to nietypowe zestawienie gwiazdy i lilii na wolińskich monetach[5].
Przypisy
- ↑ Uchwała nr XXXI/193/96 Rady Miejskiej w Wolinie z dnia 29 kwietnia 1996 r. w sprawie Statutu Gminy Wolin.. DZIENNIK URZĘDOWY WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPOMORSKIEGO nr 21 poz. 370. [dostęp 2021-07-09].
- 1 2 3 4 Lemcke 1900 ↓, s. 60.
- 1 2 Hupp 1898 ↓, s. 15.
- 1 2 3 Malkewitz 1904 ↓, s. 213.
- 1 2 3 Malkewitz 1904 ↓, s. 214.
Bibliografia
- Otto Hupp: Die Wappen und Siegel der deutschen Städte, Flecken und Dörfer. T. 1, zeszyt 2. 1898.
- Hugo Lemcke: Die Bau- und Künstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin. Stettin: Kommisionsverlag von Leon Saunier, 1900.
- Gustaw Malkewitz: Geschichte der Stadt Wollin in Pommern. Stettin: Pommerichen Reichspost, 1904.
