Hermann Gielow
 SS-Hauptscharführer | |
| Data i miejsce urodzenia |
8 października 1892 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
16 marca 1951 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1942–1945 |
| Formacja | |
| Główne wojny i bitwy | |
Hermann Gielow (ur. 8 października 1892 w Berlinie, zm. 6 czerwca 1951 w Poznaniu[1]) – niemiecki robotnik, członek załogi obozu zagłady Kulmhof w Chełmnie Nad Nerem, zbrodniarz nazistowski.
Życiorys
Z zawodu był ślusarzem[1]. Podczas I wojny światowej brał udział w bitwie pod Verdun[2].
W 1942 roku w stopniu kaprala został powołany do Wehrmachtu, w którym służył jako kierowca. We wrześniu 1943 roku został skierowany do służby w Gestapo w Poznaniu, gdzie również pełnił funkcję kierowcy[1]. Służył w Sonderkommando Legath, zajmującym się ukrywaniem śladów zbrodni niemieckich na terenie Kraju Warty[3]. Od maja 1944 roku służył w obozie zagłady w Chełmnie nad Nerem, gdzie był m.in. kierowcą mobilnej komory gazowej[1], według relacji Mordechaja Żurawskiego osobiście zabijał strzałem osoby, które przeżyły gazowanie[4]. Następnie zajmował się również transportowaniem mienia zrabowanego ofiarom do Łodzi[5].
27 stycznia 1945 roku, podczas walk o Poznań dostał się do niewoli radzieckiej[6][7][8]. 30 kwietnia 1948 roku został przekazany władzom polskim[2][5]. Jego proces odbył się przed Sądem Apelacyjnym w Poznaniu. Zarzucono mu m.in. udział w zamordowaniu 10 tysięcy Żydów[2]. 16 maja 1950 roku został skazany na karę śmierci[1]. 16 marca 1951 roku Sąd Najwyższy utrzymał wyrok w mocy. Został stracony przez powieszenie 6 czerwca 1951 roku około godziny 19:00 w Poznaniu[2][1][5].
Jego nazwisko znalazło się na tablicy upamiętniającej żołnierzy niemieckich, których miejsce pochówku nie zostało ustalone, mieszczącej się na Cmentarzu Miłostowo w Poznaniu[9][2]. W 2019 roku wywołało to reakcję ze strony historyków, wojewoda wielkopolski wystąpił następnie o usunięcie jego nazwiska z tablicy[9].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 Litka, Lorek i Pawlikowski 2018 ↓, s. 349.
- 1 2 3 4 5 Piotr Litka, Zdzisław Lorek, Niemieccy zbrodniarze upamiętnieni na polskim cmentarzu [online], Polskie Radio 24, 28 stycznia 2019 [dostęp 2026-04-22].
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 151.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 163.
- 1 2 3 Montague 2012 ↓, s. 171.
- ↑ Kto bronił Festung Posen? [online], www.poznan.pl, 21 lutego 2020 [dostęp 2026-04-22].
- ↑ Erwin Leibfried, Jörg Riecke, Die Chronik des Gettos Lodz/Litzmannstadt, Sascha Feuchert, 2007, s. 410.
- ↑ Montague 2012 ↓, s. 223.
- 1 2 Historycy potwierdzają: drugi Niemiec z tablicy też był zbrodniarzem [online], radiopoznan.fm [dostęp 2026-04-22].
Bibliografia
- Piotr Litka, Zdzisław Lorek, Grzegorz Pawlikowski, Śledztwo sędziego Władysława Bednarza w sprawie niemieckiego obozu zagłady Kulmhof, „Zagłada Żydów. Studia i Materiały”, 14, Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2018, s. 334–353, ISSN 1895-247X [dostęp 2026-04-22].
- Patrick Montague, Chelmno and the Holocaust: The History of Hitler’s First Death Camp, University of North Carolina Press, 2012, ISBN 978-0-8078-3527-2.