Heterocapillus tigripes

Heterocapillus tigripes – gatunek pluskwiaka z podrzędu różnoskrzydłych, rodziny tasznikowatych i podrodziny Phylinae. Zamieszkuje Europę i Azję Mniejszą. Żyje na murawach kserotermicznych. Żeruje na szyplinach.

Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1852 roku przez Étienne'a Mulsanta i Claudiusa Reya na łamach „Annales de la Société Linnéenne de Lyon” pod nazwą Capsus tigripes. Lokalizacja typowa znajduje się w okolicach francuskiego Nîmes^[1][2].

Pluskwiak osiągający od 3 do 3,8 mm długości ciała. Jest ono w zarysie owalne^[3], ubarwione błyszcząco czarno z jaśniejszą plamą przy kliniku każdej półpokrywy i jasnymi plamkami na zewnętrznych krawędziach goleni, a niekiedy jaśniejsze mogą też być tył ciemienia, szczyt ostatniego członu czułków czy użyłkowanie. Ciało obficie porośnięte jest włoskami srebrzystymi^[4] i złocistymi^[3], przypłaszczonymi włoskami jasnoszarymi oraz półwzniesionymi włoskami czarnymi^[4]. Owłosienie to z czasem może się wycierać^[3]. Czułki obu płci cechuje długi i wyraźnie zgrubiały drugi człon^[3][4]. Golenie uzbrojone są w ciemne kolce^[4].

Owad ten jest ciepłolubny i występuje głównie na nawapiennych, kwiecistych murawach kserotermicznych. W warunkach polskich spotykany jest tylko w zespole omanu wąskolistnego (Inuletum ensifoliae). Zarówno larwy, jak i owady dorosłe są monofagicznymi fitofagami ssącymi soki z szyplinów, zwłaszcza z szyplinu jedwabistego^[4][5].

Na świat przychodzi jedno pokolenie rocznie^[4]. Osobniki dorosłe obserwuje się od czerwca^[4][5] do lipca^[4][5] lub sierpnia^[3]. Składane przypuszczalnie do tkanek rośliny żywicielskiej^[5] jaja są stadium zimującym^[4][5]. Larwy klują się w maju^[5].

Gatunek zachodniopalearktyczny. W Europie znany jest z Hiszpanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Austrii, Włoch, Polski, Czech, Słowacji, Węgier, Ukrainy, Mołdawii, Rumunii, Bułgarii, Słowenii, Chorwacji, Bośni i Hercegowiny, Serbii, Czarnogóry, Kosowa, Albanii, Macedonii Północnej i Grecji, w Azji zaś z anatolijskiej części Turcji^[6].

Owad rzadki w skali europejskiej. W Polsce znany jest wyłącznie z dwóch stanowisk na Garbie Pińczowskim^[5]. Zarówno w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt, jak i na „Czerwonej liście zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce” umieszczony został jako gatunek zagrożony wyginięciem (EN)^[5][7]. Z kolei na „Czerwonej liście gatunków zagrożonych Republiki Czeskiej” umieszczony jest jako gatunek narażony na wymarcie (VU)^[8].

Zagrożeniem dla gatunku jest utrata siedlisk w postaci specyficznych muraw kserotermicznych, np. wskutek zarastania drzewami i krzewami czy celowego ich zalesiania^[5].