Highclere Castle
![]() Fasada północna (2017) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Kraj | |
| Adres | |
| Typ budynku | |
| Styl architektoniczny |
elżbietański |
| Ukończenie budowy |
XVIII wiek |
| Ważniejsze przebudowy |
1839 |
Położenie na mapie Hampshire ![]() | |
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii ![]() | |
Położenie na mapie Anglii ![]() | |
| Strona internetowa | |
Highclere Castle – rezydencja arystokratyczna w południowej Anglii, w hrabstwie Hampshire, położona w pobliżu wsi Highclere, około 5 km na południe od miasta Newbury. Wzniesiona w XVIII wieku[1], jest siedzibą hrabiów Carnarvon[2].
Rezydencja wpisana jest do rejestru zabytkowych budynków jako obiekt klasy I (najwyższej) i udostępniana zwiedzającym[3]. Otaczają ją tereny parkowo-ogrodowe o powierzchni 430 hektarów, również stanowiące zabytek klasy I[1].
Historia
Obszar ten od 749 roku przez ponad osiem wieków znajdował się w posiadaniu biskupów Winchesteru. Wygrodzony został tu teren łowiecki, na którym utrzymywano populację jeleni, oraz stworzono stawy rybne. Co najmniej od XIII wieku znajdował się tutaj pałac biskupi, ulokowany w miejscu obecnie istniejącej rezydencji bądź nieopodal. W 1551 roku posiadłość skonfiskował król Edward VI, po czym podarował ją rodzinie Fitzwilliam. Kilkakrotnie zmieniała właścicieli; w połowie XVII wieku odnotowano w tym miejscu istnienie rezydencji z ogrodami[1].
W 1679 roku posiadłość nabył Robert Sawyer, pełniący urząd prokuratora generalnego. Od tego czasu znajduje się ona w posiadaniu jego potomków, którzy, począwszy od jego prawnuka Henry’ego Herberta, od 1794 roku tytułowani są hrabiami Carnarvon[1].
Obecna rezydencja została wzniesiona w XVIII wieku. W 1839 roku rozpoczęto jej przebudowę, która nadała jej obecny kształt zgodnie z projektem Charlesa Barry’ego. W ramach prac dobudowano cztery narożne wieże i większą centralną, które nadają budowli formę wywołującą skojarzenia z Pałacem Westminsterskim (również zaprojektowanym przez Barry’ego, w tym samym okresie). Pierwotnie skromnie zdobione fasady, przebudowane w stylu nawiązującym do elżbietańskiego, były wzorowane na dworze Wollaton Hall. Przebudowie poddano również wnętrza, w latach 60. XIX wieku, w co zaangażowany był Thomas Allom[3]. Tereny parkowo-ogrodowe w obecnym kształcie zostały zasadniczo rozplanowane pod koniec XVIII wieku, bazują na projekcie stworzonym około 1770 roku przez Lancelota „Capability” Browna[1].
Podczas I wojny światowej na terenie posiadłości funkcjonował szpital dla rannych żołnierzy, w którego organizacji uczestniczyła Almina Herbert, hrabina Carnarvon[2]. Jej mąż, pan domu, George Herbert, 5. hrabia Carnarvon, był egiptologiem, który sfinansował poszukiwania w Dolinie Królów zakończone odkryciem grobowca Tutanchamona (1922)[4]. Od 2003 roku w Highclere Castle znajduje się związana z tym wydarzeniem wystawa staroegipskich zabytków[5].
Opis
Budynek o trzech kondygnacjach rozplanowany na planie zbliżonym do prostokąta, wokół centralnego holu o przeszklonym dachu. Trzy symetrycznie zdobione fasady w stylu elżbietańskim – północna (wejściowa), wschodnia i południowa. Fasady północna i południowa w środkowej części wyższe, czterokondygnacyjne. Po stronie zachodniej odrębne architektonicznie skrzydło w stylu Tudorów. W każdym z czterech narożników wieże alkierzowe o czterech kondygnacjach. Większa wieża centralna o pięciu kondygnacjach przesunięta na zachód względem osi symetrii budynku. Budynek ma konstrukcję ceglaną, elewacje wykonane w formie muru ciosowego z bloków wapiennych, które pochodzą z kamieniołomów w okolicach miasta Bath (Bath stone)[3]. Wewnątrz budynku znajduje się około 250–300 pomieszczeń[2].
W kulturze
Highclere Castle zyskał międzynarodową renomę za sprawą serialu telewizyjnego Downton Abbey (2010–2015) oraz ekranizacji kinowych stanowiących jego kontynuację (Downton Abbey, Downton Abbey: Nowa epoka, Downton Abbey: Wielki finał). Rezydencja była planem zdjęciowym, odgrywając rolę tytułowej posiadłości Downton Abbey[5].
Rezydencja już wcześniej pojawiała się w filmach The Missionary (1982), The Secret Garden (1987) i Oczy szeroko zamknięte (1999), serialu Jeeves and Wooster (1990–1993), a także w teledysku do piosenki Heaven Johna Legenda (2006)[5].
Galeria
Highclere House w kształcie z XVIII wieku
Highclere House po przebudowie według projektu Charlesa Barry’ego
Fasada wschodnia
Fasada południowa
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Highclere Park. Historic England. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).
- 1 2 3 Highclere Castle. Historic Houses. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).
- 1 2 3 Highclere Castle. Historic England. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).
- ↑ Highclere Castle, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-08-17] (ang.).
- 1 2 3 Lauren Wicks: The Fascinating History of Highclere Castle, the Real-Life Downton Abbey. Veranda. [dostęp 2025-08-17]. (ang.).



