Homo faber

Homo faber (z łac. dosłownie „człowiek zręczny, rzemieślnik”, także „człowiek wytwórca”) – pojęcie z antropologii kulturowej i antropologii filozoficznej oznaczające człowieka ujmowanego przede wszystkim jako wytwórcę, twórcę i człowieka pracy[1][2]. Przeciwstawiany lub zestawiany jest z homo ludens – człowiekiem zabawy – oraz z deus faber – Bogiem twórcą[3][4].

Znaczenie

W ujęciu kulturowym pojęcie odnosi się do człowieka, którego aktywność wiąże się z techniką, wytwarzaniem narzędzi i przekształcaniem otoczenia. W literaturze termin ten łączony jest z obrazem „człowieka technicznego”, dla którego technika staje się sposobem działania oraz czynnikiem kształtującym kulturę[2]. Homo faber nie jest więc rozumiany wyłącznie jako twórca narzędzi, ale także jako uczestnik i współtwórca cywilizacji technicznej[2].

Relacje z innymi pojęciami

Johan Huizinga w pracy Homo ludens. Zabawa jako źródło kultury, wydanej w 1938 roku, wprowadził termin homo ludens jako uzupełnienie wobec homo faber[3]. W przeciwstawieniu do deus faber pojęcie homo faber podkreśla ludzką sprawczość w zakresie wytwarzania i kreacji, odróżnianą od figury Boga Stwórcy[4].

Przypisy

  1. ↑ A Grammatical Dictionary of Botanical Latin: Faber [online], Missouri Botanical Garden [dostęp 2026-05-11] (ang.).
  2. 1 2 3 Jacek Łapiński, Homo faber w aspekcie kulturowym, „Roczniki Filozoficzne”, XLV (3), 1997, s. 189–191, 218 [dostęp 2026-05-11] (pol.).
  3. 1 2 Augustyn Surdyk, Status naukowy ludologii. Przyczynek do dyskusji, „Homo Ludens” (1), 2009, s. 225 [dostęp 2026-05-11] (pol.).
  4. 1 2 Jacek Zydorowicz, Katarzyna Przerwa-Zydorowicz, Technostalgia, kontrola i ironia: ''nonsense technologies'' w sztuce Przemysława Jasielskiego, „Kultura Popularna” (2 (48)), 2016, s. 141, DOI: 10.5604/16448340.1226687 [dostęp 2026-05-11] (pol.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.