Hugo Heer

Hugo Heer
Data i miejsce urodzenia

ok. 1844
Bytom

Data śmierci

7 marca 1895

Miejsce spoczynku

cmentarz Mater Dolorosa w Bytomiu

Zawód, zajęcie

architekt

Hugo Heer (ur. ok. 1844 w Bytomiu, zm. 7 marca 1895) – architekt działający w Wiedniu, pochodzący z Bytomia. Projektował obiekty sakralne oraz elementy wyposażenia kościelnego na Górnym Śląsku. Do jego prac należą m.in. kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nakle Śląskim, kaplica na cmentarzu Mater Dolorosa w Bytomiu oraz projekt ołtarza głównego bazyliki w Piekarach Śląskich[1][2].

Życiorys

Hugo Heer pochodził z Bytomia. Jego ojciec był miejscowym inspektorem sanitarnym. Sam Heer działał zawodowo w Wiedniu, a w źródłach dotyczących jego górnośląskich realizacji określany jest jako architekt wiedeński pochodzenia bytomskiego[1][3].

Wien Museum podaje lata jego życia jako 1844–1895. W lokalnych materiałach dotyczących cmentarza Mater Dolorosa występuje również rok 1814 jako data urodzenia, jednak nie jest on zgodny z datowaniem przyjętym przez wiedeńskie muzeum[2][4].

Heer zajmował się przede wszystkim projektowaniem architektury sakralnej oraz elementów wyposażenia kościołów. Jego udokumentowane prace powstały w Bytomiu, Nakle Śląskim i Piekarach Śląskich[1][3][2].

Zmarł 7 marca 1895 roku. Został pochowany na cmentarzu Mater Dolorosa w Bytomiu[1].

Twórczość

Kościół w Nakle Śląskim

Heer opracował projekt kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nakle Śląskim, wzniesionego w latach 1892–1894. Około 90% kosztów budowy pokrył Łazarz IV Henckel von Donnersmarck, natomiast pozostałą część sfinansowali parafianie[3].

Świątynia jest orientowaną budowlą neoromańską z elementami inspirowanymi sztuką bizantyńską. Została wymurowana z cegły na planie centralizującym, z ośmiobokiem wpisanym w kwadrat i zwieńczonym kopułą. Od zachodu znajdują się dwie wieże flankujące wejście, natomiast krótkie prezbiterium zamknięto trójbocznie. Wnętrze ma układ trójnawowy[3].

Kaplica na cmentarzu Mater Dolorosa

Heer zaprojektował neogotycką kaplicę cmentarną Mater Dolorosa w Bytomiu. Budowlę wzniesiono w latach 1881–1882 dzięki funduszom przekazanym przez Juliannę Garus z Rozbarku. Kaplicę poświęcono w 1882 roku[5].

Kaplica została zaprojektowana w formach neogotyckich. Jest centralnym elementem kompozycji historycznej części nekropolii, na której pochowano również jej projektanta[5][1].

Pozostałe prace w Bytomiu

Według informacji Urzędu Miejskiego w Bytomiu Heer zaprojektował także rzeźby ustawione przed kościołem Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Bytomiu[1].

Materiały parafii Świętej Trójcy wymieniają wśród związanych z nim dzieł figurę św. Floriana, prawdopodobnie również figurę św. Barbary oraz przedstawienie Ukrzyżowania przy kościele mariackim[4].

Ołtarz w Piekarach Śląskich

Heer był autorem projektu ołtarza głównego bazyliki Najświętszej Marii Panny i św. Bartłomieja w Piekarach Śląskich. Zachowana w zbiorach Wien Museum fotografia projektu jest datowana na 1878 rok[2].

Ołtarz wykonano z marmuru w stylu neoromańskim. Jego realizację powierzono wiedeńskiemu rzeźbiarzowi dworskiemu Feldbacherowi, natomiast projekt architektoniczny sporządził Heer[6].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Marzec. Miasto Bytom. [dostęp 2026-07-09].
  2. 1 2 3 4 Entwurf zum Hochaltar der Basilika der Heiligen Jungfrau Maria und des Heiligen Bartholomäus in Deutsch-Piekar bei Beuthen (Reproduktion). Wien Museum Online Sammlung. [dostęp 2026-07-09]. (niem.).
  3. 1 2 3 4 Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nakle Śląskim. Śląskie. Informacja Turystyczna. [dostęp 2026-07-09].
  4. 1 2 Hugo Heer. Parafia Świętej Trójcy w Bytomiu. [dostęp 2026-07-09].
  5. 1 2 Zabytkowy Cmentarz Mater Dolorosa. Śląskie. Informacja Turystyczna. [dostęp 2026-07-14].
  6. ↑ „Neuer Hochaltar”, „Schlesische Volkszeitung”, 1879, nr 14, s. 166, wersja cyfrowa (niem.).