Hungaryzm

Hungaryzm (od łac. Hungaria „Węgry”), także: madziaryzm (od węg. Magyar „Węgier”)[1] – element językowy (wyraz, zwrot, konstrukcja składniowa) zaczerpnięty z języka węgierskiego[2][3]. W języku polskim stanowią one niewielką, dość ograniczoną grupę.

Hungaryzmy przenikały do języka polskiego w okresach ożywionych kontaktów Polski i Węgier (głównie XV i XVI wiek). Królami Polski byli między innymi Ludwik Węgierski i Stefan Batory. Później hungaryzmy przenikały do polszczyzny sporadycznie (np. giermek, choć pierwsze poświadczone użycia w języku polskim pochodzą z XVI w., to jednak sam wyraz został w polszczyźnie spopularyzowany dopiero w XIX w. przez Henryka Sienkiewicza).

Niektóre hungaryzmy przedostały się do języka polskiego za pośrednictwem języka słowackiego, np. gwarowe wyrazy bosárka („czarownica”), pajtas~pajtaś („maluch”), somar~sumar („osioł”)[4].

Do najważniejszych hungaryzmów w języku polskim należą:

Przypisy

  1. ↑ madziaryzm, [w:] Słownik języka polskiego [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-11-23].
  2. ↑ hungaryzm, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-11-23].
  3. ↑ Jozef Mistrík i inni, Encyklopédia jazykovedy, Bratislava: Obzor, 1993, s. 180–181, ISBN 80-215-0250-9, OCLC 29200758 (słow.).
  4. ↑ Michał Németh, Emocjonalne określenia osób w polskiej gwarze orawskiej w świetle leksyki węgierskiej – pochodzenie a pośrednictwo, „Polonica”, 24–25, 2005, s. 329–343, ISSN 0137-9712 [dostęp 2024-07-01].

Bibliografia

  • Michał Németh, Zapożyczenia węgierskie w gwarze orawskiej i drogi ich przenikania, Kraków: Księgarnia Akademicka, 2008, ISBN 978-83-7188-134-3.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.