Hyaloscypha hepaticicola

Hyaloscypha hepaticicola
Ilustracja
Apotecja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

workowce

Klasa

patyczniaki

Rząd

tocznikowce

Rodzina

przeźroczkowate

Rodzaj

Hyaloscypha

Gatunek

Hyaloscypha hepaticicola

Nazwa systematyczna
Hyaloscypha hepaticicola (Grelet & Croz.) Baral, Huhtinen & J.R. De Sloover
Karstenia 49(1): 7 (2009)
Morfologia

Hyaloscypha hepaticicola (Grelet & Croz.) Baral, Huhtinen & J.R. De Sloover – gatunek grzybów należący do rodziny przeźroczkowatych (Hyaloscyphaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Hyaloscypha, Hyaloscyphaceae, Helotiales, Leotiomycetidae, Leotiomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy opisali go w 1925 roku Louis-Joseph Grélet i André de Crozals, nadając mu nazwę Trichopeziza hepaticicola. Obecną nazwę nadali mu w 2009 r. Hans-Otto Baral, Seppo Huhtinen i Jacques R. De Sloover[1]. Pozostałe synonimy:

  • Hymenoscyphus ericae (D.J. Read) Korf & Kernan 1983
  • Pezizella ericae D.J. Read 1974
  • Pezoloma ericae (D.J. Read) Baral, in Baral & Krieglsteiner 2006
  • Rhizoscyphus ericae (D.J. Read) W.Y. Zhuang & Korf 2004[2].

W 2025 r. Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów przy Polskim Towarzystwie Mykologicznym zarekomendowała dla synonimu Hymenoscyphus ericae polską nazwę pucharek wrzoścowy[3]. Jest niespójna z aktualną nazwą naukową[1].

Charakterystyka

Hyaloscypha hepaticola jest najlepiej zbadanym mykobiontem na świecie. Występuje głównie w żywych częściach wątrobowców zamieszkujących miejsca wilgotne, takie jak surowa próchnica lub rozkładające się drewno. Te nisze ekologiczne są zamieszkiwane również przez rośliny z rodziny wrzosowatych (Ericaceae). Tworzy krążkowate apotecja z krótkimi wypukłościami strzępek lub bez nich na powierzchni. Powstają w nich 8-zarodnikowe worki z aparatami apikalnymi w odczynniku Melzera amyloidalnymi. Askospory o kształcie od elipsoidalnego do wrzecionowatego, szkliste, bez przegród[4].

Analizy filogenetyczne wykazały, że H. hepaticola jest identyczny genetycznie z wcześniej wyizolowanym z korzeni wrzosu zwyczajnego gatunkiem Rhizoscyphus ericae, który został uznany za jego synonim[4].

Występowanie i siedlisko

Gatunek kosmopolityczny występujący na całym świecie, podano jego stanowiska nawet na Antarktydzie[5]. Występuje również w Polsce (podano go pod różnymi nazwami synonimicznymi)[6].

Grzyb mykoryzowy żyjący w symbiozie z korzeniami roślin z rodziny wrzosowatych i tworzący z nimi mykoryzę erikoidalną[7]. Znacznie jednak częściej izolowany jest z wątrobowców, z którymi również żyje w symbiozie jako ich mykobiont[4].

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Index Fungorum [online] [dostęp 2024-06-04] (ang.).
  2. ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2024-06-04] (ang.).
  3. ↑ Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-12].
  4. 1 2 3 J. Fehrer, M. Réblová, V. Bambasová, M. Vohník, The root-symbiotic Rhizoscyphus ericae aggregate and Hyaloscypha (Leotiomycetes) are congeneric: Phylogenetic and experimental evidence, „Studies in Mycology”, 92, 2019, s. 195–225, DOI: 10.1016/j.simyco.2018.10.004 (ang.).
  5. ↑ Występowanie Hyaloscypha hepaticicola na świecie (mapa) [online], gbif.org [dostęp 2024-06-04] (ang.).
  6. ↑ Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2024-06-04].
  7. ↑ T.R. Allen, S.M. Berch, M.L. Berbee T. Millar, Culturing and direct DNA extraction find different fungi from the same ericoid mycorrhizal roots, „New Phytologist”, 160, 2003, s. 255–272.