Hylaty

Hylaty
Kontynent

Europa

Państwo

 Polska

Lokalizacja

Bieszczady

Potok 4 rzędu
Długość ok. 7,5 km km
Źródło
Wysokość

ok. 1145 m n.p.m.

Współrzędne

49°09′43″N 22°32′40″E/49,161944 22,544444

Ujście
Recypient Głęboki
Miejsce

Zatwarnica

Wysokość

ok. 530 m n.p.m.

Współrzędne

49°13′11″N 22°32′50″E/49,219722 22,547222

Położenie na mapie Bieszczadów Zachodnich
Mapa konturowa Bieszczadów Zachodnich, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast w centrum znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Karpat
Mapa konturowa Karpat, u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, powyżej znajduje się również punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Beskidów Wschodnich
Mapa konturowa Beskidów Wschodnich, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „źródło”, powyżej znajduje się również punkt z opisem „ujście”

Hylaty (też: Hylaty Potok[1]) – potok w polskich Bieszczadach Zachodnich, w Pasmie Połonin. Długość ok. 7,5 km.

Charakterystyka

Źródła Hylatego znajdują się na wysokości ok. 1145 m n.p.m. na północnych stokach grzbietu Połoniny Wetlińskiej, w kociołku na północno-zachodnich stokach Hasiakowej Skały, już w strefie połoniny. Potok spływa generalnie w kierunku północnym głęboką i dość krętą doliną, całkowicie zalesioną i zupełnie niezamieszkaną. Od strony wschodniej ogranicza ją idący od Hasiakowej Skały grzbiet Jawornika i Dwernika Kamienia, ciągnący się aż do doliny Sanu, zaś od strony zachodniej nieco krótszy grzbiet schodzący od Rohu przez Średni Wierch i Jaworniki nad Zatwarnicę. Na południowym skraju zabudowy tej wsi, przy dawnym młynie wodnym, na wysokości ok. 530 m n.p.m. uchodzi do potoku Rzeka[2], który od tego miejsca nazywany jest już Głębokim[3] i niespełna 3 km dalej uchodzi do Sanu jako jego lewobrzeżny dopływ[2].

Potok płynie w większości głęboką doliną, miejscami w formie ciasnego parowu. W jego korycie są liczne skalne stopnie, poprzedzielane głębokimi basenami (baniorami), otoczone bujną roślinnością[1]. W odległości ok. 2,5 km powyżej ujścia na potoku znajduje się większy wodospad Szepit, w którym woda spada z wysokości 7-8 m ciągiem kilku skalistych stopni[4]. Do wysokości ok. 630 m n.p.m. doliną biegnie gruntowa droga leśna[2].

Ochrona przyrody

Górny bieg potoku znajduje się w granicach Bieszczadzkiego Parku Narodowego, natomiast dolny – w granicach Parku Krajobrazowego Doliny Sanu. Jednocześnie cieki źródłowe Hylatego płyną przez obszar leśny, zaliczany do zespołu Pradawnych i pierwotnych lasów bukowych Karpat i innych regionów Europy, znajdujących się na Liście światowego dziedzictwa UNESCO[2].

Turystyka

Doliną Hylatego nie prowadzi żaden znakowany szlak turystyczny. W 2008 r. wyznakowano w niej natomiast zielonym kolorem ścieżkę historyczno-przyrodniczą „Hylaty”. Wiedzie ona z Zatwarnicy w górę potoku do wodospadu Szepit, gdzie usytuowano wygodne zejście z drogi do koryta potoku. Wyżej ścieżka tworzy pętlę przez szczyt Dwernik Kamień i Magurkę (887 m) i dolinką Za Pryślipskiem sprowadza z powrotem do doliny Hylatego[2].

Przypisy

  1. 1 2 Władysław Krygowski: Bieszczady i Pogórze Strzyżowsko-Dynowskie (część wschodnia). Wyd. II, poprawione i rozszerzone. Warszawa: Sport i Turystyka, 1975, s. 416-418, seria: Beskidy. Przewodnik (t. 4).
  2. 1 2 3 4 5 Mapa turystyczna. [dostęp 2026-03-11].
  3. ↑ Tom I. Hydronimy - część 1. Wody plynące, źródła, wodospady. Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych. s. 86 i 246. [dostęp 2026-03-11].
  4. ↑ Władysław Krygowski. Wodospad w dolinie Hylatego Potoku. „Wierchy. Rocznik poświęcony górom.”. R. XXIV, s. 221, 1955. Komisja Turystyki Górskiej ZG PTTK, Kraków. Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, Warszawa.

„”

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.