Hypholoma
 Maślanka wiązkowa | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
maślanka |
| Nazwa systematyczna | |
| Hypholoma (Fr.) P. Kumm. Führ. Pilzk.: 21, 72 (Zwickau, 1871) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Hypholoma fasciculare (Huds.: Fr.) Kummer | |
Hypholoma (Fr.) P. Kumm. (maślanka) – rodzaj grzybów z rodziny pierścieniakowatych (Strophariaceae)[1].
Charakterystyka
Kapelusze: suche, nagie do włókienkowato-kosmkowatych (szczątki osłon), higrofaniczne. Trzony suche, bez pierścienia, najwyżej z włókienkowatą strefą pierścieniową. Blaszki szeroko przyrośnięte. Wysyp zarodników ciemnobrązowy, często z fioletowym odcieniem. Zarodniki eliptyczne, gładkie. Przeważnie rosną w kępkach na drewnie. Saprotrofy[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Strophariaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
W 1821 r. Elias Fries utworzył takson Agaricus trib. Hypholoma, w 1871 r. Paul Kummer zamienił go na rodzaj Hypholoma. Gatunkiem typowym jest Hypholoma fasciculare (Huds.: Fr.) Kummer[1]. Nazwę polską podał Stanisław Chełchowski w 1898 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju grzyby opisywane były później także jako łysiczka (Psilocybe)[3].
- Hypholoma ambiguum Lamoure 1983[4][5]
- Hypholoma capnoides (Fr.) P. Kumm. 1971 – maślanka łagodna[6]
- Hypholoma elongatum (Pers.) Ricken 1915 – maślanka torfowcowa, łysiczka torfowiskowa[3], maślanka torfowiskowa[7]
- Hypholoma epixanthum (Fr.) Quél. 1872[4] – maślanka stęchła[7]
- Hypholoma ericaeoides P.D. Orton 1960 – maślanka żłobkowana, łysiczka zielonożółtawa[3], maślanka zielonożółtawa[7]
- Hypholoma ericaeum (Pers.) Kühner 1936 – maślanka wrzosowa[8], maślanka wrzosowiskowa[7]
- Hypholoma fasciculare (E.M. Fries) Kummer. 1871 – maślanka wiązkowa[6], łysiczka trująca, łysiczka wiązkowa[3]
- Hypholoma lateritium (Schaeff.) Quél. 1873 – maślanka ceglasta[6]
- Hypholoma marginatum (Pers.) J. Schroet. 1889 – maślanka zygzakowatotrzonowa[8]
- Hypholoma myosotis (Fr.) M. Lange 1955 – maślanka oliwkowa[7], łuskwiak oliwkowy[3]
- Hypholoma polytrichi (Fr.) Ricken 1912 – maślanka płonnikowa[8]
- Hypholoma radicosum J.E. Lange 1923 – maślanka korzeniasta[6]
- Hypholoma subericaeum (Fr.) Kuhner 1936 – maślanka ochrowopłowa[7], łysiczka ochrowopłowa
Niektóre inne:
- Hypholoma laeticolor (F.H. Møller) P.D. Orton 1960 – maślanka rzadkoblaszkowa[7]
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[9]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według W. Wojewody[3], B. Gumińskiej i W. Wojewody[6] i innych[4][7].
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2023-03-13].
- ↑ E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie – Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
- 1 2 3 4 5 6 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 564–575, ISBN 83-89648-09-1.
- 1 2 3 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-03-04].
- ↑ Takson niepewny.
- 1 2 3 4 5 Barbara Gumińska, Władysław Wojewoda, Grzyby i ich oznaczanie, Warszawa: PWRiL, 1985, s. 385–387, ISBN 83-09-00714-0.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-12].
- 1 2 3 Władysław Wojewoda, Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych Górnego Śląska [online], Czerwone listy roślin i grzybów województwa śląskiego, 2012 [dostęp 2023-03-13].
- ↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2023-03-13].