Hyrachyus

Hyrachyus
Leidy, 1871[1]
Ilustracja
Szkielet gatunku Hyrachyus eximius
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

nieparzystokopytne

Podrząd

gruboskórce

Nadrodzina

Rhinocerotoidea

Rodzina

Hyracodontidae

Rodzaj

Hyrachyus

Typ nomenklatoryczny

Hyrachyus agrarius Leidy, 1871 (= Lophiodon modestus Leidy, 1871)

Synonimy
  • Colonoceras Marsh, 1873[2]
  • Metahyrachyus Troxell, 1922[3]
Gatunki

14 gatunków – zobacz opis w tekście

Hyrachyus – wymarły rodzaj ssaków nieparzystokopytnych z rodziny Hyracodontidae.

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmował gatunki występuje od wczesnego do środkowego eocenu w Ameryce Północnej i Eurazji[4]:

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1871 roku amerykański paleontolog Joseph Leidy w artykule zatytułowanym Uwagi dotyczące kopalnych kręgowców z Wyoming, opublikowanym w czasopiśmie „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”[1]. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) Hyrachyus modestus.

Etymologia

  • Hyrachyus: rodzaj Hyrax Hermann, 1783 (góralek); gr. ὑς hus, ὑος huos ‘świnia, wieprz’[5].
  • Colonoceras: gr. κολος kolos ‘obcięty’; κερας keras, κερατος keratos ‘róg’[6]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Colonoceras agrestis Marsh, 1873 (= Hyrachyus eximius Leidy, 1871).
  • Metahyrachyus: gr. μετα meta ‘obok, tuż przy’[7]; rodzaj Hyrachyus Leidy, 1871. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Metahyrachyus bicornutus Troxell, 1922 (= Lophiodon modestus Leidy, 1871).

Podział systematyczny

Do rodzaju należały następujące gatunki[8]:

Gatunek Autor i rok opisu Miejsce typowe Holotyp Etymologia
Hyrachyus affinis (Marsh, 1871)[9] Lower Bridger, w pobliżu Grizzly Buttes, 1 mi (2 km) od Marsh’s Fork, Bridger Basin, Wyoming, Stany Zjednoczone[10] prawy P4 i M1–3 (sygnatura YPM VP 012530) ze zbiorów Yale Peabody Museum[11] łac. adfinis lub affinis ‘pokrewny, sprzymierzony, sąsiedzki’, od ad ‘ku, w kierunku’; finis ‘koniec, granica’[12]
Hyrachyus asiaticus Ranga Rao & Obergfell, 1973[13] Kalakote, Indie[13] być może w zbiorach Oil and Natural Gas Corporation łac. Asiaticus ‘azjatycki’, od gr. Ασιατικος Asiatikos ‘azjatycki’, od Ασια Asia ‘Azja’[14]
Hyrachyus crista Qi Tao, 1987[15] Bayan Ulan, Mongolia Wewnętrzna, Chiny[16] szczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V5722) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology[16] łac. crista ‘grzebień, pióropusz’[17]
Hyrachyus douglassi Wood, 1934[18] Sage Creek, około 7 mi (11 km) na północny wschód od Limy, Montana, Stany Zjednoczone[19] większa część żuchwy ze wszystkimi zębami z wyjątkiem P1, przednią część czaszki z siekaczami i zębami przedtrzonowymi oraz szczyt żuchwy (sygnatura CM 784) ze zbiorów Carnegie Museum of Natural History[20] Earl Douglass (1862–1931), amerykański paleontolog[18]
Hyrachyus eximius Leidy, 1871[1] formacja Upper Bridger, Henry’s Fork, Wyoming, Stany Zjednoczone[21] fragmentaryczna lewa żuchwa z P4 i M1 (sygnatura ANSP 10320) ze zbiorów Academy of Natural Sciences of Drexel University[21] łac. eximius ‘wybrać, wyróżnić’, od eximere ‘zabrać’, od emere ‘kupić’[22]
Hyrachyus lunanensis Huang Xueshi & Qi Tao, 1982[23] gmina Lunan, Junnan, Chiny[23] lewa szczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V6515) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology[23] Lunan, Junnan, Chiny[23]
Hyrachyus metalophus Zhou Mingzhen & Qi Tao, 1982[24] formacja Kuanchuang w Xintai, Szantung, Chiny[24] fragment szczęki z M1–2 (sygnatura IVPP V6391), żuchwa z mlecznymi P3–4 (sygnatura IVPP V6392–2) i żuchwa z M1–3 (sygnatura IVPP V6392–2) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology[24] gr. μετα meta ‘obok, tuż przy’[25]; λοφος lophos ‘grzebień, czub’[26]
Hyrachyus minimus (J.B. Fischer, 1829)[27] Argenton-sur-Creuse, Indre, Francja[27] zęby trzonowe i kły[27] łac. minimus ‘najmniejszy’, forma wyższa od parvus ‘mały’[28]
Hyrachyus minor Huang Xueshi & Qi Tao, 1982[29] gmina Lunan, Junnan, Chiny[29] prawa szczęka z P4–M3 (sygnatura IVPP V6517) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology[29] łac. minor ‘mniejszy’, forma wyższa od parvus ‘mały’[30]
Hyrachyus modestus (Leidy, 1871)[31] Smith’s Fork, Green River, Wyoming, Stany Zjednoczone[32] fragment lewej żuchwy z wyłamanymi zębami(sygnatura USNM:V:110) ze zbiorów Narodowego Muzeum Historii Naturalnej[33][32] łac. modestus ‘prosty, skromny, niepozorny’, od modus ‘miara, standard’[34]
Hyrachyus neimongoliensis Qi Tao, 1987[35] Huhe Bulak, Mongolia Zewnętrzna, Chiny[35][16] niekompletna czaszka z lewymi P2, P4 i M1–3 (sygnatura IVPP V5721) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology[35][16] Mongolia Wewnętrzna, Chiny[35]
Hyrachyus tongi Huang Xueshi & Wang Jingwen, 2002[36] Huoshipo, Guojiazhuang, Wangmao, Yuanqu, Shanxi, Chiny[36] złamana czaszka z prawie kompletnymi zębami policzkowymi P1–4, M1–3 i P1–M3 (sygnatura IVPP V13100) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology[36] Tong Yongsheng, chiński paleontolog[36]
Hyrachyus tumidus Bai Bin, Meng Jin, Zhang Chi, Gong Yanxin & Wang Yuanqing, 2020[37] formacja Arshanto, Nuhetingboerhe, Mongolia Zewnętrzna, Chiny[37] prawa szczęka ze złamanymi P3–M2 (sygnatura IVPP V26253.1) ze zbiorów Institute of Vertebrate Paleontology and Paleoanthropology[37] łac. tumidus ‘spuchnięty’[37]

Przypisy

  1. 1 2 3 J.M. Leidy. Remarks on Fossil Vertebrates from Wyoming. „Proceedings of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia”. 23, s. 229, 1871. (ang.).
  2. ↑ O.C. Marsh. Notice of new Tertiary mammals. „The American journal of science and arts”. Third series. 5 (29), s. 407, 1873. (ang.).
  3. ↑ E.L. Troxell. Horned Eocene ungulates. „The American journal of science”. Fifth series. 4 (19), s. 33, 1922. (ang.).
  4. ↑ B. Bai, J. Meng, Y.-Q. Wang, H.-B. Wang & L. Holbrook. Osteology of The Middle Eocene Ceratomorph Hyrachyus modestus (Mammalia, Perissodactyla). „Bulletin of the American Museum of Natural History”. 2017 (413), s. 3, 2017. DOI: 10.1206/0003-0090-413.1.1. (ang.).
  5. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 343.
  6. ↑ Palmer 1904 ↓, s. 196.
  7. ↑ Edmund C. Jaeger, Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 154, OCLC 11069271 (ang.).
  8. ↑ J.S. Zijlstra, †Hyrachyus Leidy, 1871, Hesperomys project (Version 25.11.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-11-06] (ang.).
  9. ↑ O.C. Marsh. Notice of some new fossil mammals from the Tertiary formation. „The American journal of science and arts”. Third series. 2 (7), s. 37, 1871. (ang.).
  10. ↑ Wood 1934 ↓, s. 216.
  11. ↑ Lophiodon affinis Marsh, 1871. [w:] The Collections [on-line]. Yale Peabody Museum. [dostęp 2025-11-06]. (ang.).
  12. ↑ The Key to Scientific Names ↓, affinis [dostęp 2025-11-06].
  13. 1 2 A. Ranga Rao & F. A. Obergfell. Hyrachyus asiaticus, new species of an Upper Eocene Tapiroid (Mammalia, Perissodactyla) from Kalakot, India. „Special Paper of the Directorate of Geology, Oil and Natural Gas Commission”. 3, s. 1–8, 1973. (ang.).
  14. ↑ The Key to Scientific Names ↓, asiaticus [dostęp 2025-11-09].
  15. ↑ Qi 1987 ↓, s. 42.
  16. 1 2 3 4 B. Bai, Y. Wang, Q. Li, H. Wang, F. Mao, Y. Gong & J. Meng. Biostratigraphy and diversity of Paleogene Perissodactyls from the Erlian Basin of Inner Mongolia, China. „American Museum novitates”. 3914, s. 50, 2018. (ang.).
  17. ↑ The Key to Scientific Names ↓, crista [dostęp 2025-11-09].
  18. 1 2 Wood 1934 ↓, s. 208.
  19. ↑ Woods 1934 ↓, s. 208.
  20. ↑ E. Douglass. New vertebrates from the Montana Tertiary. „Annals of Carnegie Museum”. 2 (2), s. 156, 1903. (ang.).
  21. 1 2 Wood 1934 ↓, s. 199.
  22. ↑ The Key to Scientific Names ↓, eximius [dostęp 2025-11-09].
  23. 1 2 3 4 Huamg i Qi 1982 ↓, s. 321.
  24. 1 2 3 周明镇 & 齐陶 / M. Zhou & T. Qi. 山东新泰中始新世化石哺乳类新材料 / Mammals from the Middle Eocene Kuanchuang Formation of Xintai, Shandong. „古脊椎动物学报 / Vertebrata PalAsiatica”. 20 (4), s. 309, 1982. (chiń. • ang.).
  25. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 154.
  26. ↑ Jaeger 1959 ↓, s. 144.
  27. 1 2 3 J.B. Fischer: Synopsis Mammalium. Stuttgardtiae: J.G. Cottae, 1830, s. 413. (łac.).
  28. ↑ The Key to Scientific Names ↓, minimus [dostęp 2025-11-09].
  29. 1 2 3 Huamg i Qi 1982 ↓, s. 323.
  30. ↑ The Key to Scientific Names ↓, minor [dostęp 2025-11-09].
  31. ↑ J.M. Leidy: IV. — Report on the vertebrate fossils of the tertiary formations of the west. W: F.V. Hayden (red.): Preliminary report of the United States Geological Survey of Wyoming: and portions of contiguous territories, (being a second annual report of progress). Washington: U.S. Government Printing Office, 1871, s. 357. (ang.).
  32. 1 2 Wood 1934 ↓, s. 191.
  33. ↑ USNM V 110. [w:] Collections [on-line]. National Museum of Natural History. [dostęp 2025-11-09]. (ang.).
  34. ↑ The Key to Scientific Names ↓, modestus [dostęp 2025-11-09].
  35. 1 2 3 4 Qi 1987 ↓, s. 39.
  36. 1 2 3 4 黄学诗 &　王景文 / X. Huang & J. Wang. 犀貘(哺乳纲,奇蹄目,貘超科) 化石在垣曲盆地的发现 / Notes on Hyrachyus (Mammalia, Perissodactyla, Tapiroidea) from the Middle Eocene of Yuanqu Basin, Shanxi Province. „古脊椎动物学报 / Vertebrata PalAsiatica”. 40 (3), s. 212, 2002. (chiń. • ang.).
  37. 1 2 3 4 B. Bai, J. Meng, C. Zhang, Y. Gong & Y. Wang. The origin of Rhinocerotoidea and phylogeny of Ceratomorpha (Mammalia, Perissodactyla). „Communications Biology”. 3 (1), s. 10, 2020. DOI: 10.1038/s42003-020-01205-8.

Bibliografia

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.