Ignacy Alejski
![]() kpt. Ignacy Alejski | |
| Data i miejsce urodzenia |
26 lipca 1898 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
4 października 1971 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1916–1945 |
| Siły zbrojne | |
| Formacja | |
| Jednostki |
5 pułk artylerii ciężkiej (armia Cesarstwa Niemieckiego) |
| Stanowiska |
dowódca kompanii |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |





Ignacy Alejski (ur. 26 lipca 1898 w Opalenicy, powiat grodziski, zm. 4 października 1971 we Włocławku) – kapitan piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy i społeczny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys
Syn Ludwika i Zofii z Lahmannów[1]. Urodzony w Opalenicy, w dawnym powiecie grodziskim[1] (obecnie powiat nowotomyski). Tam też, w 1904 rozpoczął naukę w szkole powszechnej, którą ukończył w 1911[2]. Następnie kształcił się w seminarium nauczycielskim w Wolsztynie, gdzie w 1916 złożył egzamin dojrzałości[2]. W dniu 14 listopada 1916 został wcielony jako podoficer do armii niemieckiej[3][4] i przydzielony do 5 pułku artylerii ciężkiej w Poznaniu[2]. Wziął udział w walkach I wojny światowej. Na początku 1917 został skierowany na front rumuński, a następnie przerzucony na front francuski, na którym przebywał do końca działań wojennych[2]. 24 grudnia 1918 uciekł z armii niemieckiej i przyłączył się (27 grudnia tr.) jako ochotnik do powstańców wielkopolskich[2].
Na mocy dekretu L. 1826 wydanego w dniu 14 stycznia 1920 przez Naczelnego Wodza – marszałka Józefa Piłsudskiego, Ignacy Alejski został mianowany w rezerwie podporucznikiem piechoty, z powołaniem do czynnej służby na czas mobilizacji. Pozostawał wówczas żołnierzem 1 pułku Strzelców Wielkopolskich[3]. Rozkazem Ministra Spraw Wojskowych gen. por. Józefa Leśniewskiego[a] został przeniesiony z 1 pułku Strzelców Wielkopolskich i otrzymał przydział służbowy do 155 pułku piechoty Wielkopolskiej[5].
W maju 1920 wyruszył z tym pułkiem na front północny wojny polsko-bolszewickiej[6]. W szeregach 155 pułku piechoty Wielkopolskiej (przemianowanego następnie na 73 pułk piechoty), wchodzącego w skład 10 Dywizji Piechoty, odznaczył się podczas ofensywy na froncie północnym i walk nad Dzisną. W dniu 12 czerwca 1920 podczas starć nad jeziorem Szadje, dowodząc kompanią, śmiałym atakiem zdobył silnie bronione pozycje nieprzyjacielskie (atakowane bezskutecznie od dwóch dni przez III batalion 30 pułku piechoty), a w ręce jego oddziału wpadło 6 karabinów maszynowych. Z kolei w dniu 4 lipca 1920 podczas odwrotu znad rzeki Dzisny, po rozbiciu jednej z kompanii III batalionu 155 pp Wielkopolskiej i zranieniu dowódcy tegoż batalionu, podporucznik Alejski pozostał jedynym zdolnym do walki oficerem w całym batalionie. Pozbierał jego resztki, objął nad nimi komendę i kilkukrotnie przebijał się przez otaczające siły nieprzyjacielskie, doprowadzając batalion do reszty pułku i ratując przy tym prawie cały tabor[7][8]. W trakcie bitwy warszawskiej odznaczył się w natarciu na Serock (17 sierpnia 1920), kiedy to na czele 9 kompanii 155 pp jako pierwszy dotarł do miasta[9]. 6 grudnia 1922 za te czyny odznaczony został orderem wojskowym „Virtuti Militari" V klasy[10][11].
Na dzień 1 czerwca 1921 pełnił służbę w 73 pułku piechoty, będąc w randze podporucznika[12]. Dekretem Naczelnika Państwa i Wodza Naczelnego z dnia 3 maja 1922 (dekret L. 19400/O.V.) został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 2019. lokatą w korpusie oficerów piechoty[13]. Do połowy lat 20. XX wieku służył w katowickim 73 pułku piechoty[b][14][15], zajmując w 1923 – 1800. lokatę wśród poruczników[16], a w 1924 – 896. lokatę pośród poruczników korpusu piechoty[17].
W dniu 28 grudnia 1925 ogłoszono przeniesienie por. Ignacego Alejskiego (w korpusie oficerów piechoty, bez prawa do należności za przesiedlenie) z 73 pp do 14 pułku piechoty z Włocławka[18][6]. We włocławskim pułku służył na różnych stanowiskach do czasu wybuchu II wojny światowej oraz podczas kampanii wrześniowej[19][20][21]. W pułku tym zajmował między innymi stanowiska: oficera ewidencyjnego, oficera mobilizacyjnego, dowódcy kompanii, oficera administracyjno-materiałowego i kwatermistrza[22].
W sporządzonym na przełomie 1926 i 1927 przez Szefa Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych płk. szt. gen. Józefa Zamorskiego „Wykazie imiennym poruczników i kapitanów – dowódców kompanii i baonów na froncie” – zaliczono por. Alejskiemu 8-miesięczny okres dowodzenia kompanią (czas dowodzenia oddziałami bojowymi na froncie obliczano od dnia 1 czerwca 1919 do dnia 1 marca 1921)[23].
Zarządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego z dnia 19 marca 1928[c] został awansowany do rangi kapitana, ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1928 i 120. lokatą wśród oficerów piechoty[24][25]. W 1930 zajmował 1623. lokatę łączną na liście starszeństwa kapitanów piechoty (była to 111. lokata w starszeństwie)[26], w 1932 – 100. lokatę w starszeństwie[27], a na dzień 1 lipca 1933 – 1252. lokatę łączną wśród kapitanów korpusu piechoty (jednocześnie była to 94. lokata w starszeństwie)[28]. Na dzień 5 czerwca 1935 kpt. Ignacy Alejski zajmował 1036. lokatę wśród wszystkich kapitanów korpusu piechoty (była to 79. lokata w swoim starszeństwie)[29]. Za zasługi w służbie wojskowej odznaczony został przez Prezesa Rady Ministrów Srebrnym Krzyżem Zasługi (co ogłoszono w dniu 11 listopada 1937)[30]. Na lata 1938–1940 wyznaczany był do Kapituły „Pierścienia Pamiątkowego Korpusu Oficerskiego 14 pułku piechoty”[31]. W październiku 1938 wziął udział w operacji zaolziańskiej – jako kwatermistrz zbiorczego pułku wystawionego przez 4 Dywizję Piechoty[d]. Na dzień 23 marca 1939 piastował stanowisko oficera administracyjno-materiałowego 14 pułku piechoty[21]. Zajmował wówczas 20. lokatę pośród kapitanów korpusu piechoty w swoim starszeństwie[32].
W okresie dwudziestolecia międzywojennego udzielał się społecznie w Polskim Czerwonym Krzyżu oraz Polskim Białym Krzyżu, a także był członkiem wojskowo-cywilnego klubu sportowego „Cuiavia” Włocławek[4][33].
Podczas kampanii wrześniowej, objął funkcję kwatermistrza 14 pułku piechoty, lecz z dniem 2 września odszedł do kadry pułku[34]. Ewakuował rodziny wojskowych w kierunku Rzeszowa[35]. Dostał się do niemieckiej niewoli, którą spędził początkowo w oflagu XI B Braunschweig, a następnie od czerwca 1940 w oflagu II C Woldenberg[34][36][33].
Po II wojnie światowej mieszkał we Włocławku[6], gdzie zmarł w 1971. Pochowany został razem z żoną Ireną na tamtejszym Cmentarzu Komunalnym[33] (sektor: 1, rząd: 3, grób: 189).
Rodzina
W dniu 12 czerwca 1928 zawarł we Włocławku (w kościele parafialnym św. Jana) związek małżeński z Ireną z domu Antczak (córką Jana i Stanisławy Piotrowskiej). W dniu 13 czerwca 1929 narodził się im we Włocławku syn Antoni Ignacy Włodzimierz[37] (zmarł 21 kwietnia 2016 i spoczywa na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie). Również we Włocławku, w dniu 6 września 1933, na świat przyszedł drugi syn – Mateusz Ludwik[37] (zmarł 17 lipca 2012 w Sosnowcu i spoczywa na tamtejszym cmentarzu Parafii Katedralnej Wniebowzięcia NMP). Jego bratem był Walenty Alejski (ur. 5 lutego 1892, zm. 21 sierpnia 1965) – uczestnik I wojny światowej i powstania wielkopolskiego, spoczywający na poznańskim cmentarzu Junikowo.
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari[38] nr 5978 – 6 grudnia 1922[11][1]
- Medal Niepodległości – 20 grudnia 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”[39][4]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 1937[30][32]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[4][40]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[4][40]
Uwagi
- ↑ Rozkaz o sygnaturze L. 1107. V.
- ↑ W roku 1923 pododdziały 73 pułku piechoty stacjonowały w Katowicach i Szczakowej.
- ↑ Zarządzenie B.P.L. 8003-III-28.
- ↑ Dowódcą zbiorczego pułku został płk Franciszek Sudoł, dowódca 14 pułku piechoty. Poszczególne bataliony pułku wystawiły 14, 63 i 67 pułki piechoty.
Przypisy
- 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 4.
- 1 2 Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 3 z 31 I 1920, s. 29.
- 1 2 3 4 5 Kolekcja ↓, s. 3.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 16 z 3 V 1920, s. 322.
- 1 2 3 Wojewoda 2016 ↓, s. 19.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 6 i 8.
- ↑ Przyjemski 1929 ↓, s. 16.
- ↑ Przyjemski 1929 ↓, s. 26.
- ↑ Przyjemski 1929 ↓, s. 26, 30.
- 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. Nr 58 z 23 grudnia 1922, s. 932 [online], polona.pl [dostęp 2025-04-10] (pol.).
- ↑ Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921 ↓, s. 201, 539.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922 ↓, s. 106.
- ↑ Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 334.
- ↑ Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 294.
- ↑ Rocznik oficerski 1923 ↓, s. 439.
- ↑ Rocznik oficerski 1924 ↓, s. 381.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 137 z 28 XII 1925, s. 743.
- ↑ Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 30.
- ↑ Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 544.
- 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 564.
- ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 276, 288, 291, 295, 296, 299.
- ↑ Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce. Wykazy imienne poruczników 1926/1927 – część I ↓, s. 366.
- ↑ Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 6 z 19 III 1928, s. 52.
- ↑ Rocznik oficerski 1928 ↓, s. 224.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1930 ↓, s. 111.
- ↑ Rocznik oficerski 1932 ↓, s. 65.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1933 ↓, s. 65.
- ↑ Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty 1935 ↓, s. 62, 183–185, 194.
- 1 2 Dziennik Personalny MSWojsk. ↓, Nr 2 z 11 XI 1937, s. 39.
- ↑ Ciesielski 2008 ↓, s. 241.
- 1 2 Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 35.
- 1 2 3 Ignacy Alejski | Fundacja 100 [online], fundacja100.pl [dostęp 2026-06-18].
- 1 2 Ciesielski 2008 ↓, s. 305.
- ↑ Kraiński i Pekról 1992 ↓, s. 27.
- ↑ Lista oficerów więzionych w obozie Woldenberg ↓, poz. 17.
- 1 2 Kolekcja ↓, s. 2.
- ↑ Przyjemski 1929 ↓, s. 30.
- ↑ M.P. z 1932 r. Nr 293, poz. 341 (ISAP)
- 1 2 Na podstawie https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9c/Alejski_Ignacy_kpt.jpg
Bibliografia
- Igor Kraiński, Jacek Pekról: 14 Pułk Piechoty. Wydawnictwo „Egros”, 1992. ISBN 83-85253-13-0.
- Zdzisław Ciesielski: Dzieje 14 Pułku Piechoty w latach 1918–1939. Toruń: Wyd. Adam Marszałek, 2008. ISBN 978-83-7441-937-6.
- Jakub Wojewoda: Wielka księga piechoty polskiej 1918–1939. 4 Dywizja Piechoty. T. 4. Warszawa: Edipresse Polska S.A., 2016. ISBN 978-83-7945-596-6.
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych 1922: załącznik do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 13 z 1922 r.. Zakłady Graficzne Ministerstwa Spraw Wojskowych, 1922. [dostęp 2017-02-09].
- Spis oficerów służących czynnie w dniu 01.06.1921: dodatek do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 37 z dnia 24 września 1921 r.. Zbiory Biblioteki Jagiellońskiej w Krakowie – spis zamieszczony na stronie Małopolskiego Towarzystwa Genealogicznego, 1921. [dostęp 2017-03-18].
- Rocznik oficerski 1923. Ministerstwo Spraw Wojskowych. Warszawa, 1923. [dostęp 2017-01-22].
- Rocznik oficerski 1924. Ministerstwo Spraw Wojskowych. Warszawa, 1924. [dostęp 2017-01-22].
- Rocznik oficerski 1928. Ministerstwo Spraw Wojskowych. Warszawa, 1928. [dostęp 2017-01-22].
- Rocznik oficerski 1932. Ministerstwo Spraw Wojskowych. Warszawa, 1932. [dostęp 2017-01-22].
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik Oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Zbiory Instytutu Józefa Piłsudskiego w Ameryce. Wykazy imienne poruczników 1926/1927 – część I; sygnatura 701/1/121 str. 366 poz. 153. [dostęp 2018-10-04].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty: dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”. 1 lipca 1933 r. Przegląd Piechoty: miesięcznik wydawany przez Departament Piechoty, Sekcję Piechoty Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1933. [dostęp 2017-03-04].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty opublikowana w „Przeglądzie Piechoty”. Zeszyt 9, wrzesień 1930 r. Przegląd Piechoty: miesięcznik wydawany przez Departament Piechoty, Sekcję Piechoty Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1930. [dostęp 2017-03-03].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych piechoty: dodatek bezpłatny dla prenumeratorów „Przeglądu Piechoty”. 5 czerwiec 1935 r. Przegląd Piechoty: miesięcznik wydawany przez Departament Piechoty, Sekcję Piechoty Towarzystwa Wiedzy Wojskowej i Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1935. [dostęp 2017-01-22].
- Dzienniki Personalne Ministerstwa Spraw Wojskowych z lat 1920–1937. [dostęp 2016-03-12].
- Tadeusz Przyjemski: Zarys historji wojennej pułków polskich 1918–1920. 73 pułk piechoty. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1929. [dostęp 2017-01-23].
- Lista nazwisk polskich oficerów więzionych w obozie jenieckim Woldenberg. Towarzystwo Przyjaciół Muzeum Wojsk Lądowych – opracowanie: Lubuskie Towarzystwo Genealogiczne (maj 2010). [dostęp 2017-01-24].
- Alejski Ignacy. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; I.482.60-5085 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-06-18].
