Ignoramus et ignorabimus

Ignoramus et ignorabimus – maksyma w łacinie oznaczająca „nie wiemy i nie będziemy wiedzieć”^[1], sformułowana przez niemieckiego zoologa Emila du Bois-Reymonda, jako podsumowanie jego poglądu, że człowiek ma ograniczone i nieprzekraczalne granice zdolności poznania przyrody.

Teza ta wygłoszona w wykładzie i często skracana do wyrażenia ignorabimus („wiedzieć nie będziemy”), stała się zarzewiem dyskusji naukowej. W szczególności silnie sprzeciwił się jej (nazywając idiotyczną) matematyk i filozof matematyki David Hilbert przeciwstawiając jej swoją . („Musimy wiedzieć. Będziemy wiedzieć”). Tezę tę omawiał także Wolf Lepenies.

• Emil duE. Bois-Reymond Emil duE., Über die Grenzen des Naturerkennens (1872), [w:] Emil duE. Bois-Reymond, Vorträge über Philosophie und Gesellschaft, SiegfriedS. Wollgast (red.), Hamburg: Felix Meiner Verlag, 1974 (Philosophische Bibliothek), ISBN 3-7873-0320-0, OCLC 2891648  (niem.).