Incydent Seigenthalera

Incydent Seigenthalera – incydent wstawienia fałszywego, szkalującego biogramu Johna Seigenthalera w anglojęzycznej Wikipedii.

Doszło do niego w 2005 roku, kiedy anonimowy użytkownik anglojęzycznej Wikipedii utworzył fałszywy artykuł o amerykańskim dziennikarzu, Johnie Seigenthalerze. Artykuł błędnie stwierdzał, że Seigenthaler był podejrzany o udział w zamachu na prezydenta USA Johna F. Kennedy’ego oraz zamachu na Roberta F. Kennedy’ego.

Po odkryciu i poprawieniu fałszu we wrześniu 2005 roku Seigenthaler opisał sprawę w dzienniku „USA Today” jako „internetowe morderstwo charakteru”^[1]. Incydent ten wywołał szeroką debatę na temat wiarygodności Wikipedii i innych serwisów z treściami tworzonymi przez użytkowników^[2]. W efekcie założyciel Wikipedii, Jimmy Wales, ogłosił ograniczenie możliwości tworzenia nowych artykułów przez niezarejestrowanych użytkowników oraz wprowadzenie zasady „Biografie osób żyjących” w projekcie anglojęzycznym^[a][3].

26 maja 2005 roku anonimowy użytkownik opublikował w Wikipedii biografię dziennikarza Johna Seigenthalera, zamieszczając w niej następujący tekst^[4]:

„John Seigenthaler był asystentem prokuratora generalnego Roberta Kennedy’ego na początku lat 60. Przez pewien czas podejrzewano, że był bezpośrednio zaangażowany w zabójstwa zarówno Johna, jak i jego brata Bobby’ego. Niczego nigdy nie udowodniono.

John Seigenthaler przeniósł się do Związku Radzieckiego w 1971 roku i wrócił do USA w 1984.

Wkrótce potem założył jedną z największych firm PR w kraju.”

W rzeczywistości, Seigenthaler był bliskim współpracownikiem Roberta Kennedy’ego^[5], ale nie miał nic wspólnego z zamachem na niego. Cztery miesiące po stworzeniu biogramu zawierającego nieprawdziwe informacje, we wrześniu 2005 roku, znajomy Seigenthalera, Victor S. Johnson Jr., odkrył wpis i poinformował go o tym^[6]. Wkrótce po tym, Seigenthaler poinformował o tym swoich innych znajomych; następnie jeden z nich (dziennikarz Eric Newton) spróbował zastąpić hasło w Wikipedii artykułem skopiowanym z oficjalnej biografii Seigenthalera w Freedom Forum, jednak szybko usunięto je z powodu naruszenia praw autorskich, zastępując krótszym hasłem napisanym przez wolontariusza na podstawie powyższego rzetelnego źródła^[7][8][9].

W październiku 2005 roku Seigenthaler skontaktował się z Jimmym Walesem, który z kolei skontaktował się z administratorem Wikipedii Essjayem, który następnie usunął z publicznego dostępu wcześniejsze wersje hasła^[10]. Błędne kopie w serwisach lustrzanych niezależnych od Wikipedii (takich jak Answers.com) pozostawały dostępne przez kilka kolejnych tygodni^[9].

29 listopada 2005 roku Seigenthaler opublikował felieton w „USA Today”, ponownie cytując fałszywe fragmenty i nazywając Wikipedię „wadliwym i nieodpowiedzialnym narzędziem badawczym”^[1]. W kolejnych publikacjach w dzienniku „The Tennessean” opisał swoje nieudane próby ustalenia autora. BellSouth, dostawca internetu, odmówił ujawnienia tożsamości użytkownika bez nakazu sądowego^[11].

Aktywista Daniel Brandt z serwisu Wikipedia Watch prześledził adres IP i ustalił, że pochodził z firmy kurierskiej Rush Delivery w Nashville^[9][12]. 9 grudnia 2005 Brian Chase, menedżer Rush Delivery, przyznał się do autorstwa fałszywego wpisu, twierdząc, że uważał Wikipedię za „żartobliwą stronę”. Został zwolniony, lecz po przeprosinach i interwencji Seigenthalera przywrócono go do pracy^[13]. Seigenthaler zdecydował się nie składać pozwu, zwracając jednak uwagę, że podobne przypadki mogą prowadzić do regulacji rządowych Internetu^[14].

Wkrótce potem Wales ogłosił nowe ograniczenia w tworzeniu artykułów przez niezarejestrowanych użytkowników^[9]. W grudniu 2005 roku anglojęzyczna Wikipedia wprowadziła zasadę „Biografie osób żyjących”^[a] oraz zaostrzone wymagania dotyczące źródeł w biografiach. Zmieniono też oprogramowanie MediaWiki, dodając funkcję oversight pozwalającą administratorom ukrywać wrażliwe wersje artykułów^[15][16][17].

Po incydencie media – w tym „The New York Times” i „The Economist”^[18][19][20] – szeroko komentowały wiarygodność Wikipedii; incydent wpłynął znacząco na zaufanie do projektu^[21][22][23].

• Henryk Batuta

• Artykuł źródłowy w angielskiej Wikipedii
• Katharine Q. Seelye, „Snared in the Web of a Wikipedia Liar”, The New York Times, 4.12.2005