Independent International Scientific Panel on AI
Independent International Scientific Panel on AI, Niezależny Międzynarodowy Panel Naukowy ds. Sztucznej Inteligencji – wielostronny organ naukowy utworzony w ramach systemu ONZ w celu przeprowadzania niezależnych, opartych na dowodach ocen dotyczących rozwoju, możliwości, zagrożeń i skutków sztucznej inteligencji (AI)[1].
Panel nie jest organem regulacyjnym ani egzekucyjnym; nie ustanawia wiążących zasad, nie zatwierdza systemów sztucznej inteligencji ani nie narzuca standardów rządom ani przedsiębiorstwom[2]. W artykule opublikowanym w magazynie „Forbes” Ron Schmelzer porównał zamierzoną funkcję panelu do roli Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC): organu powołanego w celu analizy dostępnej wiedzy naukowej i wykorzystania jej w globalnych debatach politycznych[3]. Podobne porównanie pojawiło się również w czasopiśmie Nature[4].
Historia
Panel powstał w wyniku wieloletniego procesu międzynarodowych konsultacji dotyczących zarządzania sztuczną inteligencją w ramach systemu ONZ. W 2023 sekretarz generalny ONZ powołał Organ Doradczy Wysokiego Szczebla ds. Sztucznej Inteligencji – tymczasową grupę ekspertów, której zadaniem było przeanalizowanie możliwości międzynarodowej współpracy w zakresie sztucznej inteligencji. W sierpniu 2024 Organ Doradczy opublikował swój raport końcowy pt. „Zarządzanie sztuczną inteligencją dla dobra ludzkości”, w którym zalecił utworzenie stałego, niezależnego panelu naukowego oraz zainicjowanie powszechnego dialogu na temat zarządzania sztuczną inteligencją jako uzupełniających się mechanizmów wielostronnych[2].
Powołanie panelu
Panel, formalnie został powołany rezolucją Zgromadzenia Ogólnego ONZ A/RES/79/325 z dnia 26 sierpnia 2025[5]; jest określany jako pierwszy globalny organ naukowy poświęcony wyłącznie sztucznej inteligencji[1].
Otwarte zaproszenie do zgłaszania kandydatur do panelu opublikowano 25 września 2025. Zgłosiło się ponad 2600 kandydatur z ponad 140 krajów[6]. Zgłoszenia zostały rozpatrzone przez komisję selekcyjną i w jej wyniku sekretarz generalny przedłożył Zgromadzeniu Ogólnemu ONZ listę 40 rekomendowanych kandydatów[7]. 12 lutego 2026 Zgromadzenie Ogólne ONZ przegłosowało mianowanie 40 członków Panelu – 117 państw członkowskich ONZ zagłosowało za, Stany Zjednoczone i Paragwaj zagłosowały przeciw; Ukraina wstrzymała się od głosu[3].
Zakres kompetencji Panelu
Zakres uprawnień i kompetencji Panelu, wyłącznie sfery niewojskowej, został określony w rezolucji A/RES/79/325 ONZ[8].
Wyniki prac panelu mają na celu dostarczanie informacji, a nie kierowanie decyzjami rządów i innych zainteresowanych stron. Tematyka objęta zakresem prac obejmuje rozwój bezpiecznych, niezawodnych i godnych zaufania systemów sztucznej inteligencji; społeczne, gospodarcze, etyczne, kulturowe, językowe i techniczne implikacje sztucznej inteligencji; przejrzystość, odpowiedzialność i nadzór ludzki; ochronę praw człowieka; oprogramowanie open source, otwarte dane i otwarte modele sztucznej inteligencji; oraz luki w potencjale w zakresie sztucznej inteligencji, szczególnie w krajach rozwijających się[2].
Członkowie Panelu
12 lutego 2026 czterdzieści osób zostało mianowanych przez Zgromadzenie Ogólne ONZ członkami Independent International Scientific Panel on AI[9].
| Imię nazwisko | Region | Afiliacja |
|---|---|---|
| Yoshua Bengio | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI (uczenie głębokie) |
| Maria Ressa | Państwa regionu Azji i Pacyfiku | Polityka w zakresie AI, media i społeczeństwo |
| Bernhard Schölkopf | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI (uczenie maszynowe) |
| Bousso Dieng | Państwa Afryki | Badania AI |
| Vukosi Marivate | Państwa Afryki | Badania AI i zastosowania |
| Sonia Livingstone | Państwa europejskie i zachodnie | Polityka w zakresie AI i społeczeństwo |
| Carlos A. Coello Coello | Państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów | Badania AI |
| Martha Palmer | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI (przetwarzanie języka naturalnego) |
| Vipin Kumar | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI (eksploracja danych) |
| Qinghua Lu | Państwa regionu Azji i Pacyfiku | Polityka w zakresie AI i etyka |
| Johanna Pirker | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI i zastosowania |
| Joyce Nakatumba-Nabende | Państwa Afryki | Badania AI i zastosowania |
| Mark Coeckelbergh | Państwa europejskie i zachodnie | AI etyka i filozofia |
| Teresa Ludermir | Państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów | Badania AI |
| Tegawend Bissyandé | Państwa Afryki | Zastosowania AI i infrastruktura |
| Awa Bousso Drame | Państwa Afryki | Badania AI |
| Loreto Bravo | Państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów | Polityka w zakresie AI i społeczeństwo |
| Haitao Song | Państwa regionu Azji i Pacyfiku | Badania AI |
| Jian Wang | Państwa regionu Azji i Pacyfiku | Badania AI i infrastruktura |
| Mennatallah El-Assady | Państwa Afryki | Badania AI (rozpoznawanie obrazów) |
| Girmaw Abebe Tadesse | Państwa Afryki | Zastosowania AI |
| Anna Korhonen | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI (przetwarzanie języka naturalnego) |
| Joelle Barral | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI |
| Maximilian Nickel | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI |
| Balaraman Ravindran | Państwa regionu Azji i Pacyfiku | Badania AI (uczenie się przez wzmocnienie) |
| Hoda Heidari | Państwa europejskie i zachodnie | AI etyka i sprawiedliwość |
| Lior Rokach | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI |
| Silvio Savarese | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI (rozpoznawanie obrazów) |
| Yutaka Matsuo | Państwa regionu Azji i Pacyfiku | Badania AI (uczenie głębokie) |
| Aleksandra Korolova | Państwa europejskie i zachodnie | AI prywatność i sprawiedliwość |
| Rita Orji | Państwa Afryki | Zastosowania AI i interakcja człowiek-komputer |
| Bilal Mateen | Państwa europejskie i zachodnie | AI w pracach nad zdrowiem |
| Piotr Sankowski | Państwa Europy wschodniej | Badania AI (algorytmy) |
| Juho Kim | Państwa regionu Azji i Pacyfiku | AI i interakcja człowiek-komputer |
| Andrei Neznamov | Państwa Europy wschodniej | Polityka i prawo w zakresie AI |
| Alvitta Ottley | Państwa europejskie i zachodnie | AI i rozpoznawanie obrazów |
| Leslie Teo | Państwa regionu Azji i Pacyfiku | Zastosowania AI |
| Roman Orus | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI (informatyka kwantowa) |
| Melahat Bilge Demirkoz | Państwa europejskie i zachodnie | AI i fizyka |
| Tuka Al-Hanai | Państwa europejskie i zachodnie | Badania AI |
Spośród 40 uczestników na współprzewodniczących Panelu wybrano Yoshuę Bengio i Marię Ressę[10][11].
Rezultat prac Panelu
Rezultat prac Niezależnego Międzynarodowego Panelu Naukowego ds. Sztucznej Inteligencji opublikowano 1 lipca 2026: Preliminary Report of the Independent International Scientific Panel on AI: Evidence-based assessment of opportunities, risks and impacts of AI[12].
Zobacz też
Przypisy
- 1 2 AI Panel and Dialogue. United Nations, 2025. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- 1 2 3 FAQ on Independent International Scientific Panel on AI. United Nations. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- 1 2 Ron Schmelzer: UN Approves New Global AI Science Panel. U.S. Voted Against It. Forbes, 2026-02-13. [dostęp 2026-07-14].
- ↑ Elizabeth Gibney: UN creates new scientific AI advisory panel: what will it do?. Nature, 2026-02-26. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- ↑ Statement attributable to the Spokesperson for the Secretary-General – on the General Assembly decision on new artificial intelligence governance mechanisms within the United Nations. United Nations, 2025-08-26. [dostęp 2026-07-14]. (hiszp.).
- ↑ Open Call for Candidates. United Nations. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- ↑ Letter from the Secretary-General to the President of the General Assembly. United Nations, 2026-02-03. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- ↑ Resolution adopted by the General Assembly on 26 August 2025. United Nations, 2025-08-27. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- ↑ Panel Members. United Nations. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- ↑ Yoshua Bengio elected co-chair of the Independent International Scientific Panel on AI. Uniwersytet w Montrealu, 2026-03-06. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- ↑ Victor Barreiro: Yoshua Bengio, Maria Ressa to co-chair UN’s AI panel. Rappler+, 2026-03-04. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).
- ↑ Preliminary Report. United Nations. [dostęp 2026-07-14]. (ang.).