Indywidualne konto emerytalne
Indywidualne konto emerytalne (IKE) – dobrowolna forma ubezpieczenia społecznego w Polsce, stanowiąca element tzw. III filaru emerytalnego.
Uchwalenie ustawy
Przyjęcie ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych (IKE) w ramach tzw. III filaru emerytalnego było zapowiadane już w 1997, gdy wprowadzano pracownicze programy emerytalne[1]. Koncepcja IKE została opracowana przez Krzysztofa Patera[2], w latach 1997–1998 wicedyrektora Biura Pełnomocnika Rządu do Spraw Reformy Zabezpieczenia Społecznego, od listopada 2001 podsekretarza stanu w Ministerstwie Pracy i Polityki Społecznej. Jest wzorowana na systemie amerykańskich kont IRA.
Projekt ustawy został przyjęty przez Radę Ministrów 5 sierpnia 2003. Prace w Sejmie trwały do 1 kwietnia 2004 – za uchwaleniem ustawy głosowało 400 posłów, a 1 poseł wstrzymał się od głosu. Po przyjęciu poprawek Senatu ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych została ostatecznie uchwalona 20 kwietnia 2004[3]. Określiła zasady gromadzenia oszczędności na indywidualnych kontach emerytalnych oraz dokonywania wpłat, wypłat transferowych, wypłat i zwrotu środków zgromadzonych na tych kontach. Weszła w życie 1 września 2004[4].
Z dniem 1 stycznia 2012 dokument otrzymał nowy tytuł w brzmieniu: ustawa o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (na podstawie Dz. U. z 2011 r. Nr 75, poz. 398 (ISAP)).
Dwutygodnik „BusinessWeek” uznał IKE za innowację roku na rynku finansowym, przyznając autorowi koncepcji wyróżnienie „Portfel Roku 2004”[5].
Gromadzenie środków
Ustawa o IKE umożliwia gromadzenie środków na dodatkową emeryturę. Posiadacz konta IKE może wybrać konkretny sposób oszczędzania, począwszy od obligacji skarbu państwa[6], lokaty bankowej, poprzez ubezpieczenie kapitałowe, fundusze inwestycyjne, aż po samodzielne inwestowanie na giełdzie. Rachunki IKE są oferowane przez towarzystwa ubezpieczeniowe, banki, towarzystwa funduszy inwestycyjnych i domy maklerskie. Dochody z tytułu oszczędzania na IKE są zwolnione od podatku od dochodów kapitałowych w wysokości 19% (tzw. podatku Belki), czyli zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 30a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 (ISAP)), pod warunkiem dokonania wypłaty po osiągnięciu 60 roku życia lub po ukończeniu 55 lat i uzyskaniu uprawnień emerytalnych.
Środki zgromadzone na IKE podlegają dziedziczeniu. Zawierając umowę o jego prowadzenie oszczędzający może także wskazać osobę lub osoby, którym zostaną wypłacone środki po jego śmierci[7].
Wysokość wpłat na IKE do 2008 była ograniczona do 1,5-krotności średniego miesięcznego wynagrodzenia brutto rocznie. Obecnie limit wpłat wynosi 3-krotność przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok, określonego w ustawie budżetowej. 15 kwietnia 2019 rząd Mateusza Morawieckiego zaprezentował plan przeniesienia oszczędności z Otwartych Funduszy Emerytalnych (OFE) na indywidualne konta emerytalne (IKE) lub do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych[8].
Maksymalna kwota wpłat
| Rok | Kwota [PLN] | Krotność średniego miesięcznego wynagrodzenia |
|---|---|---|
| 2026 | 28 260[10] | 3 |
| 2025 | 26 019[11] | 3 |
| 2024 | 23 472[12] | 3 |
| 2023 | 20 805[13] | 3 |
| 2022 | 17 766[14] | 3 |
| 2021 | 15 777 | 3 |
| 2020 | 15 681 | 3 |
| 2019 | 14 295 | 3 |
| 2018 | 13 329 | 3 |
| 2017 | 12 789 | 3 |
| 2016 | 12 165 | 3 |
| 2015 | 11 877 | 3 |
| 2014 | 11 238 | 3 |
| 2013 | 11 139 | 3 |
| 2012 | 10 578 | 3 |
| 2011 | 10 077 | 3 |
| 2010 | 9579 | 3 |
| 2009 | 9579 | 3 |
| 2008 | 4055,12 | 1,5 |
| 2007 | 3697 | 1,5 |
| 2006 | 3521 | 1,5 |
| 2005 | 3635 | 1,5 |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Stenogram posiedzenia Sejmu RP: 4 kadencja, 57 posiedzenie, 1 dzień (16.09.2003). Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, 2003-09-16. [dostęp 2020-01-21].
- ↑ Istne zatrzęsienie ofert. .zw.com.pl, 2004-08-31. [dostęp 2020-01-21].
- ↑ Rządowy projekt ustawy o indywidualnych kontach emerytalnych. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. [dostęp 2020-01-21].
- ↑ Dz. U. z 2024 r. poz. 556 (ISAP)
- ↑ Dariusz Styczek. Portfele rozdane. „BusinessWeek. Edycja polska”. nr 1 (165), 2005-01-06/19. AWR „Wprost”. ISSN 1642-6770.
- ↑ IKE Obligacje skarbowe. [dostęp 2021-01-07].
- ↑ Co trzeba wiedzieć o IKE. [w:] Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej [on-line]. [dostęp 2022-11-25].
- ↑ Rząd: oszczędności zgromadzone w OFE do IKE lub do ZUS [online], pap.pl, 15 kwietnia 2019 [dostęp 2020-01-21].
- ↑ Źródło: Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej [dostęp 2020-01-21].
- ↑ Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 listopada 2025 r. w sprawie wysokości kwoty wpłat dokonywanych na indywidualne konto emerytalne w roku 2026 (M.P. z 2025 r. poz. 1202 (ISAP))
- ↑ Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2024 r. w sprawie wysokości kwoty wpłat dokonywanych na indywidualne konto emerytalne w roku 2025 (M.P. z 2024 r. poz. 1053 (ISAP))
- ↑ Obwieszczenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 grudnia 2023 r. w sprawie wysokości kwoty wpłat dokonywanych na indywidualne konto emerytalne w roku 2024 (M.P. z 2023 r. poz. 1348 (ISAP))
- ↑ Obwieszczenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 13 października 2022 r. w sprawie wysokości kwoty wpłat dokonywanych na indywidualne konto emerytalne w roku 2023 (M.P. z 2022 r. poz. 1008 (ISAP))
- ↑ Obwieszczenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 4 listopada 2021 r. w sprawie wysokości kwoty wpłat dokonywanych na indywidualne konto emerytalne w roku 2022 (M.P. z 2021 r. poz. 1062 (ISAP))
Linki zewnętrzne
- Co trzeba wiedzieć o IKE. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. [dostęp 2020-01-21].